1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 9 – 10 – 11 – 12 – 13 – 14 – 15 – 16 – 17 – 18 – 19 – 20 – 21 – 22 – 23 – 24 – 25 – 26 – 27 – 28 – 29 – 30 – 31 – 32 – 33 – 34 – 35 – 36 – 37 – 38 – 39 – 40 – 41 – 42 – 43 – 44 – 45 – 46 – 47 – 48 – 49 – 50 – 51 – 52 – 53 – 54 – 55 – 56 – 57 – 58 – 59 – 60 – 61 – 62 – 63 – 64 – 65 – 66 – 67 – 68 – 69 – 70 – 71 – 72 – 73 – 74 – 75 – 76 – 77 – 78
Hac Suresi, Kur’an’ın 22. suresi olup Medine döneminde indirilmiştir. Bazı ayetlerinin Mekke döneminde indiği de rivayet edilir. Sure 78 ayetten oluşur ve adını, 27-37. ayetlerde ayrıntılı biçimde ele alınan hac ibadetinden alır. Surede kıyamet, tevhid, Allah’ın kudreti, hac ibadeti, cihad ve müminlerin sorumlulukları üzerinde durulur.
Surenin başlangıcında insanlar kıyametin dehşeti konusunda uyarılır. Kıyamet sarsıntısının son derece büyük bir olay olduğu, insanların korkudan şaşkınlık yaşayacakları ve dünyanın düzeninin bozulacağı anlatılır. Ardından insanın yaratılış aşamalarına dikkat çekilerek Allah’ın ölüleri diriltmeye gücünün yeteceği vurgulanır.
Hac Suresi’nde Allah’ın varlığına ve kudretine dair birçok delil sunulur. İnsanların topraktan yaratılması, yağmurla ölü toprağın canlanması ve çeşitli canlıların yaratılması örnek gösterilir. Böylece dirilişin mümkün olduğu açıklanır ve ahiret inancı güçlendirilir.
Surede Allah hakkında bilgisizce tartışan ve insanları O’nun yolundan uzaklaştıran kimseler eleştirilir. Buna karşılık samimi müminlerin Allah’a güvenmeleri ve O’na yönelmeleri öğütlenir. İnsanların bir kısmının Allah’a sağlam bir şekilde bağlandığı, bir kısmının ise çıkarlarına göre hareket ettiği belirtilir.
Hac Suresi’nin en önemli bölümlerinden biri hac ibadetiyle ilgilidir. Hz. İbrahim’in insanları hacca çağırmakla görevlendirildiği, insanların uzak yerlerden Allah’ın evine gelerek ibadet etmeleri gerektiği anlatılır. Kâbe’nin Allah’a kulluk için kurulan ilk kutsal merkezlerden biri olduğu vurgulanır. Hac sırasında Allah’ın adının anılması, kurban ibadeti ve çeşitli ibadetlerin yerine getirilmesi emredilir.
Surede kurban ibadetine de değinilir. Kurbanların etlerinin ve kanlarının Allah’a ulaşmayacağı, Allah’a ulaşanın kulların takvası olduğu belirtilir. Böylece ibadetlerin özünün samimiyet ve Allah’a bağlılık olduğu öğretilir.
Hac Suresi’nde müminlere, uğradıkları zulüm sebebiyle savaş izni verildiği de bildirilir. Bu ayetler, Kur’an’da müminlere savunma amaçlı savaş izni veren ilk ayetler arasında kabul edilir. Zulme uğrayanların kendilerini savunmalarının meşru olduğu açıklanır ve Allah’ın mazlumlara yardım edeceği bildirilir.
Surede geçmiş peygamberlerin ve toplumların kıssalarına da kısaca değinilir. Birçok peygamberin yalanlandığı, ancak sonunda Allah’ın yardımının gerçekleştiği hatırlatılır. Böylece Allah’ın Elçisi ve müminler teselli edilir.
Hac Suresi’nin son bölümünde müminlere rükû etmeleri, secde etmeleri, Allah’a kulluk etmeleri ve hayırlı işler yapmaları emredilir. Allah yolunda gerektiği gibi mücadele etmeleri ve O’na sımsıkı sarılmaları öğütlenir. Müslümanların, insanlar için şahitlik görevini yerine getiren bir topluluk oldukları belirtilir.
Genel olarak Hac Suresi, kıyamet ve diriliş gerçeğini güçlü delillerle anlatan, hac ibadetinin anlam ve hükümlerini açıklayan, Allah’ın kudretini vurgulayan, müminlere sabır ve mücadele çağrısı yapan, ibadetlerde samimiyetin önemini öğreten kapsamlı bir suredir.