Kendilerine zulmedildiği için savaşmalarına izin verilenlere savaş izni verildi. Allah onlara yardım etmeye elbette kadirdir.
Diyanet Vakfı
Kendileriyle savaşılanlara (müminlere), zulme uğramış olmaları sebebiyle, (savaş konusunda) izin verildi. Şüphe yok ki Allah, onlara yardıma mutlak surette kadirdir.
Kurtubi Tefsiri
Kendileri ile Savaşılanlara zulme uğradıkları için (Savaşmaya) İzin verildi. Allah onlara yardım etmeye elbette kadirdir,
Bu âyete dair açıklamalarımızı iki başlık halinde sunacağız:
1- Savaş İzni:
Yüce Allah’ın;
“Kendileri ile Savaşılanlara… izin verildi” âyeti ile ilgili bir açıklamaya göre: Bu âyet yüce Allah’ın:
“Muhakkak Allah mü’minleri sallallahü aleyhi ve sellemunur” âyetini beyan etmektedir. Yani onlara Savaşmayı mubah kılmak, onlara yardım etmek suretiyle kâfirlerin başlarına açtıkları musibetlere karşı onları sallallahü aleyhi ve sellemunur. Bu âyette hazfedilmiş kelimeler vardır: Savaşabilecek durumda olanlara Savaşmaya izin verilmiştir, demektir. Bunun hazfedilmesine sebep ifadenin hazfedilen ifadelere delâlet etmesidir.
ed-Dahhak dedi ki; Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem)ın ashabı Mekke’de kâfirler kendilerine eziyet ve işkence ettikleri için kâfirlerle Savaşmak için izin istediler. Yüce Allah da:
“Çünkü Allah hainlik ve nankörlük edenlerin hiçbirini sevmez” âyetini indirdi. Hicret ettikten sonra da: “Kendileri ile Savaşılanlara zulme uğradıkları için izin verildi” âyeti nazil oldu. İşte bu âyet, Kur’ân-ı Kerîm’de yer alan yüz çevirmek, terketmek ve affedip, bağışlamak emirlerinin hepsini neshetmektedir. Savaş hakkında nâzil olmuş ilk âyet-i kerîmede budur.
İbn Abbâs ve İbn Cübeyr derler ki: Bu âyet-i kerîme Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem)ın Medine’ye hicret etmesinden sonra nazil olmuştur. Nesâî ve Tirmizî’nin İbn Abbâs’tan rivâyetlerine göre o şöyle demiştir: Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) Mekke’den çıkartılınca Ebubekir: Peygamberlerini çıkarttılar, mutlaka helâk edileceklerdir, dedi. Bunun üzerine yüce Allah da; “Kendileri ile Savaşılanlara zulme uğradıkları için İzin verildi. Allah onlara yardım etmeye elbette kadirdir” âyetini indirdi. Ebubekir de dedi ki: Bunun üzerine anladım ki artık Savaş olacaktır. Tirmizî, Tefsir 22. sûre; Nesâî, Cihâd 1; Müsned, 1, 216 (Tirmizî) dedi ki: Bu hasen bir hadistir. Ayrıca bunu birden çok kişi Süfyan’dan, o el-A’meş’ten, o Müslim el-Batîn’den, o Saîd b. Cübeyr’den mürsel olarak rivâyet etmiş ve bu rivâyette: “İbn Abbâs’tan” kaydı zikredilmemiştir. Tirmizî, Tefsir 22. sûre 4
2- Mubah Kılmak da Şer’i Hükümlerdendir:
Bu âyet-i kerîmede -Mutezile’nin kanaatinin aksine- mubah kılmanın şer’i hükümlerden olduğuna dair bir delil vardır. Çünkü yüce Allah’ın:
“İzin verildi” âyeti, mubah kılındı, anlamındadır. Bu da sözlükte yasak olan herbir şeyin mubah kılınması manasına kullanılmıştır. Bu anlamdaki açıklamalar daha önceden el-Bakara Sûresi’nde ve başka yerlerde geçmiş bulunmaktadır.
“İzin verildi” anlamındaki âyet, hemzenin (ötre yerine) üstün okunmasıyla: “İzin verdi” şeklinde de okunmuştur ki, Allah İzin verdi demektir.
“Kendileri ile Savaşılanlara” anlamındaki âyette “te” harfi esreli olarak; şeklinde “düşmanlarıyla Savaşanlara” diye okunmuştur, “te” harfi üstün olarak da okunmuştur. Yani müşriklerin kendileriyle Savaştıkları kimseler demek olup, bunlar da mü’minlerdir. İşte bundan dolayı “zulme uğradıkları için” denilmiştir. Bu da onların yurtlarından çıkartıldıkları anlamındadır.