1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 9 – 10 – 11 – 12 – 13 – 14 – 15 – 16 – 17 – 18 – 19 – 20 – 21 – 22 – 23 – 24 – 25 – 26 – 27 – 28 – 29 – 30 – 31
İnsan Suresi, Kur’an’ın 76. suresi olup çoğunluğun görüşüne göre Medine döneminde indirilmiştir ve 31 ayetten oluşur. Sure, ilk ayetlerinde geçen “insan” kelimesi sebebiyle bu adla anılır. “Dehr Suresi” ve “Hel Etâ Suresi” adlarıyla da bilinir. Surede insanın yaratılışı, imtihanı, ahiret hayatı ve salih kimselere verilecek mükâfatlar ele alınır.
Surenin başlangıcında, insanın henüz anılan bir varlık olmadığı bir dönemden geçtiği hatırlatılır. Ardından insanın karışık bir nutfeden yaratıldığı ve imtihan edilmek üzere dünyaya gönderildiği belirtilir. Allah’ın insana işitme ve görme yetenekleri verdiği, ona doğru yolu gösterdiği; bundan sonra insanın ister şükreden ister nankör olan bir yol seçebileceği ifade edilir.
İnsan Suresi’nde inkârcılar için hazırlanmış azaptan söz edilirken, iyilik ve takva sahiplerinin göreceği nimetler ayrıntılı biçimde anlatılır. Allah’a verdikleri sözü yerine getiren, kıyamet gününden korkan ve ihtiyaç içinde olmalarına rağmen yoksula, yetime ve esire yemek yediren kimseler övülür. Bu kişiler, yaptıkları iyilikleri insanlardan karşılık veya teşekkür bekleyerek değil, yalnızca Allah’ın rızasını kazanmak için yaptıklarını söylerler.
Surede cennet nimetleri geniş şekilde tasvir edilir. Salih kulların cennette ipek elbiseler giyecekleri, altın ve gümüş kaplardan içecekler sunulacağı, gölgelikler altında huzur içinde yaşayacakları ve çeşitli nimetlerle ağırlanacakları bildirilir. Böylece müminlerin sabır ve fedakârlıklarının karşılıksız kalmayacağı vurgulanır.
İnsan Suresi’nde Allah’ın Elçisi’ne de hitap edilerek, Kur’an’ın Allah tarafından indirildiği hatırlatılır ve tebliğ görevinde sabırlı olması öğütlenir. Allah’ın adını anmaya devam etmesi, gece vakitlerinde O’na secde etmesi ve O’nu tesbih etmesi tavsiye edilir. Buna karşılık inkârcıların dünya hayatını tercih edip ağır bir günü arkalarında bıraktıkları belirtilir.
Surenin son bölümünde insanların Allah’ın dilemesi olmadan hiçbir şeyi gerçekleştiremeyecekleri hatırlatılır. Allah’ın dilediğini rahmetine eriştireceği, zalimler için ise acı bir azap hazırladığı bildirilerek sure sona erer.
Genel olarak İnsan Suresi, insanın yaratılış amacını ve dünya hayatındaki imtihanını açıklayan, iyilik, sabır ve fedakârlığın değerini vurgulayan, cennet nimetlerini ayrıntılı şekilde tasvir eden ve insanı Allah’a kulluk ile ahiret hazırlığına çağıran etkileyici bir suredir.