Rabbiniz size şöyle bildirmişti: Eğer şükrederseniz elbette size daha fazlasını veririm; fakat nankörlük ederseniz şüphesiz benim azabım çok şiddetlidir.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve iz (ve hani) te’ezzene (bildirdi) rabbukum (Rabbiniz): Le-in (eğer gerçekten) şekertum (şükrederseniz) le-ezîdennekum (elbette size artırırım) ve le-in (ve eğer gerçekten) kefertum (nankörlük ederseniz) inne (şüphesiz) ‘azâbî (azabım) le-şedîdun (elbette şiddetlidir).
Mukatil Tefsiri
Rabbiniz şöyle bildirmişti. Bunun benzeri A‘râf sûresinde yer alan Rabbin, kıyamet gününe kadar onların üzerine azap edecek kimseler göndereceğini bildirmişti sözüdür (A‘râf 167). Yani Rabbiniz şöyle dedi: Eğer şükrederseniz elbette size daha fazlasını veririm; yani eğer Allah’ı birlerseniz, size dünyada daha fazla hayır veririm. Yüce Allah’ın Allah şükredenleri mükâfatlandıracaktır sözü de bunun gibidir (Âl-i İmrân 144); burada şükredenlerden maksat Allah’ı birleyenlerdir. Eğer Allah’ın birliğini inkâr ederseniz, şüphesiz benim azabım ahirette Allah’ı inkâr eden kimse için çok şiddetlidir.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: Rabbinizin size bildirdiği zamanı da hatırlayın. Buradaki bildirdi ifadesi, haber verdi anlamındadır. Araplar bazen bir kalıbı başka bir kalıp yerine kullanırlar; nitekim Tehdit etti ve Tehditte bulundu sözlerini aynı anlamda kullanırlar. Bildirdi sözü, haber verdi demektir. Hâris b. Hillize’nin sözünün anlamı da böyledir: Esmâ bize ayrılacağını bildirdi; nice kalan kimse vardır ki uzun süre kalmasından usanılır. Buradaki bildirdi ifadesi haber verdi anlamındadır. İbn Mesud’un Rabbiniz size bildirmişti ifadesini Rabbiniz şöyle demişti şeklinde okuduğu nakledilmiştir. Bana bunu Hâris rivayet etti, dedi ki: Bana Abdülaziz rivayet etti, dedi ki: Bize Süfyân, A‘meş’ten, o da İbn Mesud’dan rivayet etti. Bana Yûnus rivayet etti, dedi ki: Bize İbn Vehb haber verdi, dedi ki: İbn Zeyd Rabbiniz size bildirmişti sözü hakkında şöyle dedi: Yani Rabbiniz şöyle dedi; işte buradaki bildirme budur. Eğer şükrederseniz elbette size daha fazlasını veririm sözü, eğer Rabbinize size emrettiği ve yasakladığı hususlarda itaat ederek şükrederseniz, Firavun ailesinden kurtarılmanız ve onların azabından çıkarılmanızla size vermiş olduğu nimetlerin üzerine daha fazlasını eklerim demektir. Bu konuda başka bir görüş de söylenmiştir. Bize Hasan b. Muhammed rivayet etti, dedi ki: Bize Hüseyin b. Hasan rivayet etti, dedi ki: Bize İbn Mübarek haber verdi, dedi ki: Ali b. Sâlih’in Yüce Allah’ın Eğer şükrederseniz elbette size daha fazlasını veririm sözü hakkında şöyle dediğini işittim: Yani bana itaatinizi artırırım. Bize Müsenna rivayet etti, dedi ki: Bize Yezîd rivayet etti, dedi ki: Bize İbn Mübarek haber verdi, dedi ki: Ali b. Sâlih’in buna benzer bir söz söylediğini işittim. Bana Ahmed b. İshak rivayet etti, dedi ki: Bize Ebû Ahmed rivayet etti, dedi ki: Bize Süfyân Eğer şükrederseniz elbette size daha fazlasını veririm sözü hakkında Bana olan itaatinizi artırırım, dedi. Bana Hâris rivayet etti, dedi ki: Bize Abdülaziz rivayet etti, dedi ki: Bize Mâlik b. Miğvel, Ebân b. Ebî Ayyâş’tan, o da Hasan’dan Eğer şükrederseniz elbette size daha fazlasını veririm sözü hakkında rivayet etti; Hasan: Bana olan itaatinizi artırırım, dedi. Ancak bu sözün açıkça anlaşılabilir bir yönü yoktur; çünkü burada daha önce itaatten söz edilmemiştir ki Eğer bana bunun için şükrederseniz size ondan daha fazlasını veririm denilsin. Burada söz konusu edilen şey, Allah’ın Musa’nın kavmine verdiği nimetlerdir; nitekim Musa kavmine Allah’ın üzerinizdeki nimetini hatırlayın demiş, ardından Allah onlara bu nimet için kendisine şükrederlerse nimetini artıracağını haber vermiştir. Dolayısıyla sözün anlaşılması gereken anlamı, Allah’ın onlara nimetlerinden daha fazlasını vereceğidir; daha önce zikredilmemiş olan itaatten daha fazlasını vereceği değildir. Ancak bu sözle Eğer şükrederseniz ve şükür yoluyla bana itaat ederseniz, şükrünüzü artırmanıza yardımcı olacak sebepleri de size artırırım anlamı kastedilmişse, bu durumda sözün bir yönü bulunabilir. Eğer nankörlük ederseniz şüphesiz benim azabım çok şiddetlidir sözü ise ey kavim, Allah’ın nimetini inkâr eder, ona karşı şükretmeyi terk eder, emir ve yasaklarına aykırı davranır ve günahlarına girerseniz, şüphesiz benim azabım çok şiddetlidir; sizi, yaratılmışlarımdan beni inkâr edenleri cezalandırdığım gibi cezalandırırım demektir. Basralılardan bazıları Rabbiniz size bildirmişti ifadesindeki zaman bildiren kelimenin fazladan geldiğini söylemişlerdir; ancak bunun yanlışlığını daha önce delilleriyle açıklamıştık.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…