Bu yıl ‘Amr b. el-Âs, Habeş Necaşî’sinin huzurunda İslâm’ı kabul etmiş olarak Allah’ın Elçisi’nin yanına Müslüman sıfatıyla geldi. Onunla birlikte Osman b. Talha el-Abderî ve Hâlid b. el-Velîd b. el-Muğîre de vardı. Medine’ye Safer ayının başında geldiler.
Ebû Ca‘fer (Taberî)’nin rivayetine göre: ‘Amr b. el-Âs’ın Müslüman oluşunun sebebi şöyleydi (İbn Humeyd – Selâme – İbn İshak – Yezîd b. Ebî Habîb – Râşid, İbn Ebî Avs’un azatlısı – Habîb b. Ebî Avs yoluyla; Habîb, ‘Amr b. el-Âs’ı bizzat işiterek şöyle dediğini nakletmiştir):
Hendek’ten müttefiklerle birlikte döndüğümüzde, benim gibi düşünen ve sözümü dinleyecek olan bazı Kureyşlileri topladım. Onlara “Vallahi, ben Muhammed’in işinin olağanüstü bir şekilde üstün geleceğini düşünüyorum. Aklıma bir fikir geldi; ne dersiniz?” dedim. “Nedir fikrin?” dediler. “Bence Necaşî’ye gidelim ve onun yanında kalalım. Eğer Muhammed kavmimizi yenerse, Necaşî’nin yanında kalırız; çünkü Muhammed’in hâkimiyeti altında olmaktansa Necaşî’nin hâkimiyeti altında olmak bizim için daha iyidir. Eğer kavmimiz galip gelirse, biz onların tanıdığı kimseleriz; bize onlardan ancak iyilik gelir” dedim. “Gerçekten iyi bir görüş” dediler. “O halde ona sunacağımız hediyeleri toplayın” dedim. Bizim memleketten en çok hoşlandığı şey tabaklanmış derilerdi. Onun için çok sayıda tabaklanmış deri topladık ve yola çıktık. Onun yanına vardık.
Onun huzurunda bulunduğumuz sırada, Allah’a yemin ederim ki, Allah’ın Elçisi tarafından Ca‘fer b. Ebî Tâlib ve arkadaşları hakkında gönderilmiş olan ‘Amr b. Ümeyye ed-Damrî onun huzuruna girdi ve sonra dışarı çıktı. Arkadaşlarıma “Bu ‘Amr b. Ümeyye ed-Damrî’dir. Belki Necaşî’nin huzuruna girip onu bana vermesini isterim. Onu bana verirse başını keserim. Bunu yaparsam Kureyş, Muhammed’in elçisini öldürerek onlara hizmet etmiş olduğumu düşünür” dedim.
Necaşî’nin huzuruna girdim ve her zamanki gibi ona secde ettim. “Hoş geldin dostum! Memleketinden bana hediye getirdin mi?” dedi. “Evet ey hükümdar, sana birçok tabaklanmış deri getirdim” dedim ve sundum. Hoşuna gitti, onları istedi. Sonra “Ey hükümdar, az önce huzurundan çıkan bir adam gördüm. O, bizim düşmanımız olan bir adamın elçisidir. Onu bana ver ki öldüreyim; çünkü bizim ileri gelenlerimizden ve seçkinlerimizden bazılarını öldürdü” dedim.
Necaşî öfkelendi. Elini uzatıp burnuma öyle bir vurdu ki kırıldığını sandım. Yer yarılsaydı içine girerdim. “Vallahi ey hükümdar, bu işin seni öfkelendireceğini bilseydim bunu istemezdim” dedim. O “Mûsâ’ya gelen Büyük Nâmûs’un gelen bir adama gelen elçiyi bana teslim edip öldürmeni mi istiyorsun?” dedi. “Ey hükümdar, o gerçekten böyle mi?” dedim. “Yazıklar olsun sana ey ‘Amr! Bana itaat et ve ona uy! Vallahi o hak üzeredir ve kendisine karşı çıkanlara galip gelecektir; tıpkı Mûsâ’nın Firavun ve ordusuna galip gelmesi gibi” dedi. “Benim onun adına İslâm üzere biatimi kabul eder misin?” dedim. “Evet” dedi. Elini uzattı; ben de İslâm üzere ona biat ettim. Sonra arkadaşlarımın yanına çıktım; bakışım değişmişti fakat Müslüman oluşumu onlardan gizledim.
Sonra Allah’ın Elçisi’nin yanına gidip İslâm’ı kabul etmek üzere yola çıktım. Yolda Hâlid b. el-Velîd’le karşılaştım; bu, fetih öncesiydi. Mekke’den geliyordu. “Nereye ey Ebû Süleyman?” dedim. “Vallahi yol apaçık oldu! Bu adam gerçekten peygamberdir. Vallahi Müslüman olmaya gidiyorum. Daha ne kadar beklenir?” dedi. “Vallahi ben de ancak Müslüman olmak için geldim” dedim. Birlikte Allah’ın Elçisi’nin yanına geldik. Hâlid önce girdi, Müslüman oldu ve biat etti. Sonra ben yaklaşıp “Allah’ın Elçisi, önceki günahımı bağışlaman şartıyla sana biat edeceğim; sonrasını anmayacağım” dedim. Allah’ın Elçisi “Ey ‘Amr, biat et; çünkü İslâm, kendisinden önce olanı tamamen siler; hicret de kendisinden önce olanı tamamen siler” dedi. Ben de ona biat ettim ve ayrıldım.
İbn Humeyd – Selâme – Muhammed b. İshak – güvenilir gördüğüm bir raviye göre: Osman b. Talha b. Ebî Talha da onlarla birlikteydi ve onların Müslüman oluşu sırasında İslâm’ı kabul etti.
Hicretin 8. yılındaki diğer olaylar
Bu yılın olayları arasında, Allah’ın Elçisi’nin Cemâziyelâhir ayında ‘Amr b. el-Âs’ı 300 kişiyle Kudâa topraklarında es-Selâsil’e göndermesi vardır. Olay şöyleydi:
Rivayete göre el-Âs b. Vâil’in annesi Kudâa’dan bir kadındı. Allah’ın Elçisi, bu sebeple onları kazanmak istemiş ve bu yüzden ‘Amr b. el-Âs’ı, Muhacir ve Ensar’ın ileri gelenlerinden kimselerle birlikte göndermiştir. ‘Amr, Allah’ın Elçisi’nden takviye istedi. O da Ebû Ubeyde b. el-Cerrâh’ı Muhacir ve Ensar’ın başında, aralarında Ebû Bekir ve Ömer de olmak üzere 200 kişiyle ona takviye olarak gönderdi. Toplam asker sayısı 500 oldu.