Eğer Allah seni onlardan bir topluluğa döndürür de senden çıkmak için izin isterlerse, de ki: “Artık benimle hiçbir zaman çıkmayacaksınız, benimle birlikte düşmana savaşmayacaksınız. İlk defa oturmaktan razı oldunuz, öyleyse geri kalanlarla beraber oturun.”
Diyanet Vakfı
Eğer Allah seni onlardan bir gurubun yanına döndürür de (Tebük seferinden Medineye döner de başka bir savaşa seninle beraber) çıkmak için senden izin isterlerse, de ki: Benimle beraber asla çıkmayacaksınız ve düşmana karşı benimle beraber asla savaşmayacaksınız! Çünkü siz birinci defa (Tebük seferinde) yerinizde kalmaya razı oldunuz. Şimdi de geri kalanlarla (kadın ve çocuklarla) beraber oturun!
Kurtubi Tefsiri
Eğer Allah seni onlardan bir topluluğun yanına döndürür de çıkmak için senden izin isterlerse de ki: “Siz, ebediyyen benimle beraber asla çıkmayacaksınız. Ve benimle beraber hiçbir düşmanla asla Savaşmayacaksınız. Çünkü siz ilkinden oturmaya razı oldunuz. Artık siz geri kalanlarla beraber oturun.”
Yüce Allah’ın: “Eğer Allah seni onlardan” yani münafıklardan “bir topluluğun yanına döndürür de…” âyetinde; “bir topluluğun (taife)” diye buyurması, Medine’de kalıp çıkmayanların tamamının münafık olmayışlarından dolayıdır. Aksine, aralarında mazereti uygun görülenler de vardı, hiçbir mazereti bulunmadığı halde daha sonra affa mazhar olan ve tevbeleri kabul olunan kimseler de vardı. Geride kalan üç kişi gibi. İleride buna dair açıklamalar gelecektir.
“Çıkmak için senden izin İsterlerse de ki: Siz ebedîyyen benimle beraber asla çıkmayacaksınız.” Yani, senin ebediyyen onlarla birlikte olmaman suretiyle Allah onları cezalandırdı. Bu da Fetih Sûresi’nde yüce Allah’ın:
“De ki: Siz asla peşimizden gelemezsiniz” (el-Feth, 48/15) âyetine benzemektedir.
“Geri kalanlar” kelimesi in çoğuludur. Âdeta çıkanların yerine geride kalıp onlara halef olanlarmış gibi değerlendirilmiş görülüyorlar.
İbn Abbâs der ki: “Geri kalanlar” münafıklardan geri kalan kimseler demektir. el-Hasen der ki: Kadın ve güçsüz erkeklerle beraber kalınız, demektir. Tağlib yoluyla müzekker çoğul yapılmıştır. Fesad çıkartanlarla birlikte oturun, anlamında olduğu da söylenmiştir ki, bu da Arapların, ailesi hakkında kötü uygulamaları bulunan kimse hakkında: “Filan kişi aile halkına kötülük yapan bir kimsedir” şeklindeki ifadelerinden alınmıştır. Burada da bu kelime; “Oruçlunun ağız kokusunun değişmesi” tabirinden ve kabında uzun süre kaldığından dolayı bozulan süt için kullanılan; “Süt bozuldu, kesildi” iradesinden alınmadır.
Buna göre bu âyet, siz fesat çıkartanlarla beraber oturun, anlamına gelir. Bu da gazalara Savaşçıların maneviyatını bozan kimselerin götürülmesinin câiz olmadığına delildir.