De ki: “Hak geldi. Batıl ne bir şey ortaya koyar ne de geri getirir.”
Diyanet Vakfı
De ki: Hak geldi; artık batıl ne bir şeyi başlatabilir ne de geri getirebilir.
Kurtubi Tefsiri
De ki: “Hak geldi, batıl ne yeniden bir şey var edebilir, ne de geri getirebilir.”
“De ki: Hak geldi” âyeti ile ilgili olarak Said, Katade’den, haktan kasıt Kur’ân-ı Kerîm’dir, dediğini nakletmektedir. en-Nehhâs dedi ki: İfadenin takdiri hakkın sahibi geldi, takdirindedir. İçinde delillerin ve belgelerin bulunduğu kitab geldi, demektir.
“Batıl ne yeniden bir şey var edebilir.” Katade dedi ki: Batıl şeytandır, yani şeytan hiçbir kimseyi yaratamaz.
“Ne de geri getirebilir.”
Buna göre; “Ne” nefy edatıdır. Bunun “neyi (yeniden) geri getirebilir?” anlamında soru olması da mümkündür. Yani hak geldi, batılın nesi kaldı ki onu yeniden yaratabilsin ve onu ilk olarak meydana getirebilsin? Yani batıldan geriye hiçbir şey kalmamıştır. Bu da yüce Allah’ın:
“Şimdi onlardan geriye kalanı görüyor musun?” (el-Hakka, 69/8) âyetine benzemektedir. Onlardan geriye kalan bir şey göremiyorsun, demektir.