Ebû’l-Yemân bize haber verdi; Şuayb bize haber verdi; Zührî’den:
Zührî dedi ki:
İbn es-Sebbâk bana haber verdi ki, Ensâr’dan vahiy kâtiplerinden olan Zeyd b. Sâbit şöyle demiş:
Yemâme’deki (çarpışmada) ölenlerin haberi gelince, Ebû Bekir beni çağırdı. Yanında Ömer vardı.
Ebû Bekir dedi ki:
“Ömer bana geldi ve dedi ki: Yemâme günü insanlara ölüm çok şiddetle yayıldı. Kurra (Kur’an’ı ezbere bilenler/okuyanlar) da diğer savaş yerlerinde çokça ölürse, Kur’an’ın büyük bir kısmı kaybolur diye korkuyorum. Bu yüzden Kur’an’ı toplamanı (bir araya getirmeni) uygun görüyorum.”
Ebû Bekir dedi ki:
Ben Ömer’e şöyle dedim: “Allah’ın Elçisi’nin yapmadığı bir şeyi nasıl yaparım?”
Ömer dedi ki: “Vallahi bu hayırlıdır.”
Ömer bana bu konuda ısrar edip durdu; sonunda Allah, bu işe gönlümü açtı ve ben de Ömer’in gördüğü görüşü gördüm.
Zeyd b. Sâbit dedi ki:
Ömer, Ebû Bekir’in yanında oturuyordu; konuşmuyordu.
Ebû Bekir bana dedi ki:
“Sen akıllı, genç bir adamsın; seni suçlamayız/şüphelenmeyiz. Sen, Allah’ın Elçisi için vahiy yazıyordun. O hâlde Kur’an’ı izle, araştır ve onu topla.”
Vallahi, bana dağlardan bir dağı taşımayı yükleselerdi, Kur’an’ı toplamamı emrettikleri kadar ağır gelmezdi.
Ben dedim ki:
“Siz ikiniz, Peygamber’in yapmadığı bir şeyi nasıl yaparsınız?”
Ebû Bekir dedi ki:
“Vallahi bu hayırlıdır.”
Ben de ona sürekli dönüp itiraz ediyordum; nihayet Allah, Ebû Bekir ve Ömer’in gönlünü açtığı şeye benim de gönlümü açtı.
Bunun üzerine ayağa kalktım. Kur’an’ı parçalardan, kürek kemiklerinden, hurma dallarının liflerinden ve insanların hafızalarından derleyip topladım.
Sonunda Tevbe suresinden iki ayeti Ensâr’dan Huzeyme’nin yanında buldum; bunları ondan başka kimsenin yanında bulamamıştım:
“Size içinizden bir elçi geldi; sizin sıkıntıya düşmeniz ona ağır gelir; size çok düşkündür…” iki ayetin sonuna kadar.
Kur’an’ın toplandığı sahifeler, Allah Ebû Bekir’i vefat ettirinceye kadar onun yanında kaldı. Sonra Allah Ömer’i vefat ettirinceye kadar Ömer’in yanında kaldı. Sonra Ömer’in kızı Hafsa’nın yanında kaldı.
Bu rivayeti, Osman b. Ömer ve Leys de, Yunus’tan, İbn Şihâb’dan naklederek destekledi.
Leys şöyle de dedi: Abdurrahman b. Hâlid bana, İbn Şihâb’dan, “Ensâr’dan Ebû Huzeyme ile birlikte” diye rivayet etti.
Mûsâ da İbrahim’den, “İbn Şihâb bize rivayet etti: Ebû Huzeyme ile birlikte” diye nakletti.
Yakub b. İbrahim de bunu babasından naklederek destekledi.
Ebû Sâbit dedi ki: İbrahim bize rivayet etti ve “Huzeyme ile” ya da “Ebû Huzeyme ile” dedi.