Ey İsrailoğulları, size verdiğim nimeti ve sizi âlemler üzerine üstün kıldığımı hatırlayın.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Yâ (ey) benî (oğulları) İsrâîle (İsrail) uzkurû (hatırlayın) ni‘metiye (nimetimi) lletî (ki) en‘amtu (verdim) ‘aleykum (size) ve (ve) ennî (ve şüphesiz ben) faddaltukum (üstün kıldım sizi) ‘ale (üzerine) l-âlemîn (âlemlerin)
Mukatil Tefsiri
“Ey İsrailoğulları!” Yani Medine’deki Yahudiler. “Size verdiğim nimeti hatırlayın.” Burada atalarına verilen nimet kastedilmektedir. Bu nimet; Allah’ın onları Firavun ailesinden kurtarması, düşmanlarını helâk etmesi, çölde üzerlerine indirdiği hayırlar ve onlara Tevrat’ı vermesidir. Sonra Allah şöyle buyurdu: “Ve sizi âlemlere üstün kıldığımı.” Yani kendi zamanlarının insanlarına, İsrailoğulları dışındaki topluluklara üstün kıldığımı hatırlayın.
Taberi Tefsiri
Ebû Ca‘fer dedi ki: Bu ayetin te’vili, bundan önce geçen “Size verdiğim nimeti hatırlayın.” (Bakara 40) ayetindeki te’vil gibidir. Orada bunu açıklamıştık.
Allah Teâlâ’nın “Ve sizi âlemlere üstün kıldığımı hatırlayın.” sözü hakkında Ebû Ca‘fer şöyle dedi: Bu da Allah’ın İsrailoğullarına hatırlattığı nimet ve lütuflarındandır. “Sizi âlemlere üstün kıldım.” sözünün anlamı: “Atalarınızı üstün kıldım.” demektir. Allah Teâlâ atalarına verdiği nimetleri, onların çocuklarına verilmiş nimetler olarak zikretmiştir. Çünkü babaların şerefi çocukların da şerefidir; babalara verilen nimetler de çocuklara verilmiş sayılır. Zira çocuklar babalardan meydana gelir.
Allah Teâlâ “Sizi âlemlere üstün kıldım.” sözünü genel bir ifade olarak zikretmiş, fakat bununla özel bir anlam kastetmiştir. Yani anlamı: “Sizi kendi zamanınızdaki ve aranızda bulunan insanların âlemlerine üstün kıldım.” demektir.
Katâde bu ayet hakkında şöyle demiştir: “Allah onları o zamanın insanlarına üstün kılmıştır.” Ebû’l-Âliye ise: “Onlara verilen hükümdarlık, peygamberlik ve kitaplar sebebiyle kendi zamanlarının insanlarına üstün kılındılar. Çünkü her zamanın ayrı bir âlemi vardır.” demiştir. Mücahid de “Kendi aralarında bulundukları insanlara üstün kılındılar.” diye açıklamıştır. İbn Zeyd de “Bu üstünlük o dönemin insanlarına göredir.” demiş ve ardından şu ayeti okumuştur: “Andolsun ki onları bilerek âlemlere üstün kıldık.” (Duhân 32)
Daha sonra şöyle demiştir: “Bu üstünlük Allah’a itaat eden ve O’nun emrine uyanlar içindir. Halbuki onların içinde maymuna çevrilenler de vardı ve onlar Allah’ın en çok buğzettiği kimselerdi.” Ardından bu ümmet hakkında nazil olan şu ayeti okumuştur: “Siz insanlar için çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz.” (Âl-i İmrân 110) ve şöyle demiştir: “Bu da Allah’a itaat eden, O’nun emrine uyan ve haramlarından kaçınanlar içindir.”
Ebû Ca‘fer dedi ki: Bu üstünlüğün bizim söylediğimiz gibi özel bir anlam taşıdığına delil, Resûlullah’tan gelen şu hadistir: Behz b. Hakîm’in babasından, onun da dedesinden rivayet ettiğine göre Resûlullah şöyle buyurmuştur: “Siz yetmiş ümmeti tamamladınız.” Yakub’un rivayetinde “Siz onların sonuncususunuz.” denilmiş, Hasan’ın rivayetinde ise “Siz onların en hayırlısı ve Allah katında en değerlisisiniz.” ifadesi yer almıştır.
Bu hadis, İsrailoğullarının Muhammed ümmetinden üstün olmadığını göstermektedir. Böylece “Sizi âlemlere üstün kıldım.” ayetinin anlamının bizim açıkladığımız şekilde olduğu ortaya çıkmaktadır.
“Âlemler” kelimesinin te’vilini daha önce başka yerlerde açıkladığımız için burada tekrar etmeye gerek yoktur. Allah’ın şu sözü de aynı anlamdadır: “Onları âlemlere üstün kıldık.” (Câsiye 16)
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…