İbn Humeyd–Âsım b. Ömer b. Katâde ez-Zafarî–kavminden bazı şeyhler: Benû Amr b. Avf’ın “kardeşi” Süveyd b. Sâmit, hac veya umre için Mekke’ye geldi. (196) Kendi kavmi, sebatı, şiiri, soyu ve asaletinden dolayı ona el-Kâmil derdi. Şu beyitlerin sahibidir:
“Nice kimse var ki ona dost dersin; bilseydin
arkandan ne söylediğini, iftiraları seni üzerdi.
Yanındayken sözleri yağ gibidir;
yokluğunda ise boğazının dibine doğrultulmuş kılıçtır.
Dışı seni hoşnut eder; fakat derisinin altında
sırtının sinirlerini kesecek yalan iftira vardır.
Gözleri, sakladığını sana gösterir;
çünkü kin gizlenmez, kötü niyetli bakış da gizlenmez.
Bana iyilikle yardım et; çünkü beni çoktandır zayıflatıyorsun;
en iyi dostlar, zayıflatmadan yardım edenlerdir.”
Bunun dışında da birçok şiir söylemiştir.
Allah’ın Elçisi, onun geldiğini duyunca ona ilgi gösterdi; onu Allah’a ve İslam’a çağırdı. Süveyd ona, “Belki sende olan, bende olana benzer,” dedi. Allah’ın Elçisi, “Sende ne var?” diye sordu. O da, “Lokman’ın kitabı,” dedi; yani Lokman’ın hikmeti. Allah’ın Elçisi, “Onu bana açıkla,” dedi. Süveyd onu açıkladı. Allah’ın Elçisi, “Bu söz güzeldir; fakat bende bundan daha iyi bir söz var: Allah’ın bana indirdiği, hidayet ve nur olan Kur’an,” dedi. Sonra ona Kur’an okudu ve onu İslam’a çağırdı. Süveyd neredeyse kabul edecek gibiydi ve “Bu gerçekten güzel bir sözdür,” dedi. Sonra onun yanından ayrıldı, Medine’ye döndü; kısa süre sonra Hazrec tarafından öldürüldü. Kabilesi, öldürüldüğünde Müslüman olduğunu söylerdi. Bu olay Buâs’tan önce meydana gelmişti. (198)
İbn Humeyd–Selâme–Muhammed b. İshak–Hüseyin b. Abdürrahman b. Amr b. Sa‘d b. Muâz (Benû Abdüleşhel’in “kardeşi”)–Mahmud b. Lebîd (Benû Abdüleşhel’in “kardeşi”): Ebû’l-Haysar Enes b. Râfi‘, Benû Abdüleşhel’den bazı gençlerle birlikte (içlerinde İyâs b. Muâz da vardı) Hazrec’e karşı Kureyş’le bir ittifak aramak üzere Mekke’ye geldiğinde, Allah’ın Elçisi onların geldiğini duydu; yanlarına geldi ve onlarla oturdu. Onlara şöyle dedi:
“Geldiğiniz şeyden daha hayırlısını ister misiniz?”
“Bu nedir?” dediler.
“Ben Allah’ın Elçisiyim. Allah beni kullarına gönderdi ki onları Allah’a çağırayım; Allah’a kulluk etsinler ve O’na hiçbir şeyi ortak koşmasınlar. O, bana kitabı indirdi,” dedi.
Sonra onlara İslam’ı anlattı ve Kur’an okudu.
İyâs b. Muâz, genç bir delikanlıydı. “Ey kavmim! Allah’a yemin ederim ki bu, bizim geldiğimiz şeyden daha hayırlıdır,” dedi. Ebû’l-Haysar Enes b. Râfi‘ vadiden bir avuç toprak alıp İyâs’ın yüzüne fırlattı ve “Yeter! Canıma yemin ederim, biz buraya bunun için gelmedik,” dedi. İyâs sustu. Allah’ın Elçisi kalkıp onları bıraktı. Onlar Medine’ye döndüler. Ardından Evs ile Hazrec arasında Buâs savaşı oldu. İyâs b. Muâz kısa süre sonra öldü.
Mahmud b. Lebîd şöyle der: Kabilemden, onun yanında bulunanlar bana, ölünceye kadar sürekli şu sözleri söylediğini işittiklerini anlattılar: “La ilahe illallah”, “Allah büyüktür”, “Hamd Allah’a mahsustur”, “Allah’ı tesbih ederim.” Onlar, Allah’ın Elçisi’ni dinlediği o buluşmada İslam’ı kabul etmiş olarak Müslüman öldüğünden şüphe etmiyorlardı.