Yoksa “Onu uydurdu” mu diyorlar? De ki: “Onun benzeri bir sure getirin ve Allah’tan başka çağırabildiklerinizi çağırın – eğer doğru söyleyenlerseniz.”
Diyanet Vakfı
Yoksa, Onu (Muhammed) uydurdu mu diyorlar? De ki: Eğer sizler doğru iseniz Allahtan başka, gücünüzün yettiklerini çağırın da (hep beraber) onun benzeri bir sure getirin.
Kurtubi Tefsiri
Yoksa onlar; “Onu kendiliğinden uydurdu” mu diyorlar? De ki: “Öyleyse siz de onun benzeri bir sûre getirin. Bana Allah’tan başka kimi çağırabilecekseniz çağırın. Eğer doğru söyleyenler iseniz.”
“Yoksa onlar onu kendiliğinden uydurdu mu diyorlar” âyetindeki;
“Yoksa?” istifham (soru) hemzesi mahallindedir. Çünkü bu, kendisinden önceki âyetler ile muttasıl (bağlantılı) dır. Bunun; “O Hayır” ile soru hemzesi takdirinde olan munkatf olduğu da söylenmiştir. Bu da yüce Allah’ın:
“Elif, Lâm, Mîm. Kitabın indirilmesi -ki onda şüphe yoktur- âlemlerin Rabbindendir. Yoksa onlar: Onu kendiliğinden uydurdu mu derler” (es-Secde, 32/13) âyetindeki; “Yoksa” İle başlayan ifade, hayır onlar onu kendiliğinden uydurdu mu derler- anlamındadır,
Ebû Ubeyde ise, burada; “Yoksa” adetanın “vav” anlamına geldiğini söylemiştir. Buna göre, “ve onlar onu kendiliğinden uydurdu diyorlar” anlamına gelir. Burada “mim” harfinin sıla (zaid bir ulama harfi) olduğu ve takdirinin: “Onu kendiliğinden uydurdu mu diyorlar?” şeklinde olduğu da söylenmiştir. Yani, Muhammed Kur’ân’ı kendiliğinden mi uydurdu demek İstiyorlar. Bu takdire göre de buradaki soru, onları azarlamak anlamına gelmektedir.
“De ki: Öyle ise siz de onun benzeri bir sûre getirin.” Bu ifadenin anlamı onlara karşı delil getirmektir. Bundan önceki âyet-i kerîme, Kur’ân-ı Kerîm’in Allah nezdinden geldiğine delil teşkil etmektedir. Çünkü Kur’ân-ı Kerîm kendisinden önceki kitapları doğrulamakta ve Muhammed (sallallahü aleyhi ve sellem) herhangi bir kimseden Öğrenim görmemiş olmakla birlikte; önceki kitaplara uygun düşmektedir. Bu âyet-i kerîme de, eğer Kur’ân uydurulmuş bir kitap ise ona benzer bir sûre getirmelerini istemektedir.
Bu Kitabın mukaddimesinde (Kur’ân’ın i’caz’ı ile ilgili bölümde) Kur’ân’in i’cazına ve onun bir mucize oluşuna dair açıklamalar geçmiş bulunmaktadır. Cenab-ı Allah’a hamd olsun.