Hayır! Bilakis işledikleri günahlar kalplerini paslandırmıştır.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Kella (hayır) bel (aksine) rane (pas bağladı) ala (üzerine) kulubihim (kalplerinin) ma (şey) kanu (oldukları) yeksibun (kazanıyorlardı)
Mukatil Tefsiri
Yani onların kalplerini mühürledik. Bu yüzden kendi kötülüklerini göremez ve onlardan vazgeçemezler.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah onların bu iddialarını reddederek şöyle buyurmaktadır: Hayır! Kur’an öncekilerin masalları değildir. Fakat onların işledikleri günahlar kalplerini kaplamış ve üzerini örtmüştür.
Ayette geçen “rân” kelimesi, bir şeyin başka bir şeyi tamamen kaplaması, örtmesi ve ona hâkim olması anlamındadır. Araplar sarhoşluğun akla galip gelmesi durumunda “şarap aklına rân etti” derler. Yani onu kapladı ve etkisi altına aldı.
Ebû Zübeyd et-Tâî şöyle demiştir:
“Onu görünce şarap ona galip geldi; artık korku ile kendisini koruyamaz oldu.”
Müfessirler ayetteki “rân” hakkında çeşitli açıklamalar yapmışlardır.
Ebû Hüreyre’den rivayet edildiğine göre Resûlullah şöyle buyurmuştur:
“Kul bir günah işlediğinde kalbinde siyah bir nokta meydana gelir. Eğer tevbe eder ve vazgeçerse o nokta silinir. Eğer tekrar günah işlerse o nokta artar. Nihayet kalbini tamamen kaplayıncaya kadar çoğalır. İşte Allah’ın: ‘Hayır! Bilakis işledikleri günahlar kalplerini paslandırmıştır’ buyruğunda kastettiği rân budur.”
Başka bir rivayette şöyle buyurmuştur:
“Mümin bir günah işlediğinde kalbinde siyah bir nokta oluşur. Eğer tevbe eder, günahı terk eder ve bağışlanma dilerse kalbi parlatılır. Eğer günah işlemeye devam ederse o siyah nokta büyür ve sonunda kalbin tamamını kaplar. İşte Allah’ın sözünü ettiği rân budur.”
Hasan-ı Basrî ayet hakkında şöyle demiştir:
“Bu, günahın günah üzerine işlenmesidir. Sonunda kalp ölür.”
Bir başka rivayette ise:
“Günah günah üzerine eklenir, sonunda kalp körleşir ve ölür.”
Mücahid şöyle demiştir:
“Kul günah işler. Günah kalbi kuşatır. Sonra bir günah daha işler. Nihayet günahlar kalbi tamamen kaplar.”
Mücahid bu durumu eliyle örnekleyerek anlatmıştır. Kalbi açık bir ele benzetmiş, her günah işlendiğinde bir parmağın kapandığını göstermiştir. Günahlar arttıkça diğer parmaklar da kapanır. Sonunda bütün el kapanır ve üzerine mühür vurulur. Onlar bunun ayette geçen rân olduğunu söylerlerdi.
Başka bir rivayette Mücahid şöyle demiştir:
“Kalp avuç içi gibidir. Kul her günah işlediğinde bir parmak kapanır. Günahlar çoğaldıkça bütün parmaklar kapanır. Sonra kalbin üzerine mühür vurulur. İşte bu rândır.”
İbn Abbas ise ayet hakkında:
“Bu, kalbin mühürlenmesidir.” demiştir.
Yine İbn Abbas’tan:
“İşledikleri günahlar sebebiyle kalpleri mühürlenmiştir.” rivayeti nakledilmiştir.
Atâ şöyle demiştir:
“Günahlar kalplerini örtmüş ve onları aşağı çekmiştir. Artık ne korkup sakınırlar ne de çekinip uzak dururlar.”
Katâde şöyle demiştir:
“Bunlar kötü amellerdir. Evet, Allah’a yemin olsun ki günah günah üzerine işlenmiş, sonunda kalp ölmüş ve kararmıştır.”
Başka bir rivayette Katâde:
“Günah günah üzerine eklenir. Sonunda kalbi kaplar ve kalp simsiyah olur.” demiştir.
İbn Zeyd de şöyle demiştir:
“Günahları kalplerine galip gelmiştir. Bu yüzden artık kalplerine hiçbir hayır ulaşamaz.”
Mücahid son olarak bu ayetin anlamını şu ayetle ilişkilendirmiştir:
“Hayır! Kim bir kötülük kazanır ve günahı kendisini kuşatırsa işte onlar ateş ehlidirler; orada ebedî kalacaklardır.” (Bakara 81)
Ona göre burada anlatılan rân, günahların kalbi kuşatıp tamamen örtmesi ve sonunda kişinin hakikati göremez hâle gelmesidir. Bu sebeple onlar kıyamet gününü yalanlamış, Allah’ın ayetlerini masal saymış ve kalplerini kaplayan günahlar yüzünden haktan yüz çevirmişlerdir. Atıf olarak da Mücahid, ayetin açıklamasında özellikle (Bakara 81) ayetini delil göstermiştir.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…