Andolsun, “Allah üçün üçüncüsüdür” diyenler kâfir olmuşlardır. Oysa tek bir ilahtan başka hiçbir ilah yoktur. Eğer söyledikleri bu sözden vazgeçmezlerse, içlerinden kâfir olanlara mutlaka elem verici bir azap dokunacaktır.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Le kad keferallezine (gercekten kafir oldular o kimseler ki) kalu (dediler) innallahe salisu selase (Allah ucun ucuncusudur) ve ma min ilahin illa ilahun vahid (oysa tek ilahtan baska ilah yoktur) ve in lem yentehu (eger vazgecmezlerse) amma yekulun (dedikleri seyden) le yemessennellezine keferu minhum azabun elim (onlardan kafir olanlara aci bir azap dokunacaktir)
Mukatil Tefsiri
“Allah üçün üçüncüsüdür.” diyenler Mekâniyye adlı Hristiyan topluluğudur. Onlar: “Allah, Mesih ve Meryem.” diyerek üçlü bir inanç ileri sürmüşlerdi.
Allah Teâlâ onların bu sözünü yalanlayarak şöyle buyurdu: “Tek bir ilâhtan başka hiçbir ilâh yoktur.”
“Eğer söyledikleri şeyden vazgeçmezlerse…” Yani şirk sözlerinden dönmezlerse, “içlerinden inkâr edenlere mutlaka elem verici bir azap dokunacaktır.”
Buradaki elem verici azap; acı verici bir azaptır. Ayrıca kılıçla öldürülme ve hayatta kalanlardan cizye alınması da onlar için bir ceza olarak zikredilmiştir.
Taberi Tefsiri
Bu da Yüce Allah’ın, daha önce kendileri hakkında “Hiçbir fitne olmayacağını sandılar” buyurduğu ve sonra çeşitli imtihanlarla sınadığı İsrailoğullarından başka bir grubun durumunu haber vermesidir. Allah şöyle buyurmaktadır: Onlar, Rableri hakkında küfür ve şirk olarak “Allah üçün üçüncüsüdür” dediler.
Bu söz, Yakubîler, Melkânîler ve Nestûrîler olarak ayrılmalarından önce Hristiyanların büyük çoğunluğunun benimsediği görüştü. Bize ulaştığına göre onlar şöyle diyorlardı: Kadîm ilah tek bir cevherdir ve üç uknumu kapsar; doğurmayan bir baba, doğurulmuş bir oğul ve bu ikisi arasında bulunan bir unsurdan meydana gelir.
Yüce Allah onların bu sözlerini yalanlayarak şöyle buyurmuştur:
“Tek bir ilahtan başka hiçbir ilah yoktur.”
Yani ey insanlar! Sizin tapmaya layık hiçbir mabudunuz yoktur; yalnızca tek bir mabud vardır. O da hiçbir şeyi doğurmayan ve doğurulmamış olandır. Aksine her doğuranı ve doğurulanı yaratan O’dur.
“Eğer söyledikleri bu sözden vazgeçmezlerse…” buyruğu ile Allah, “Allah üçün üçüncüsüdür” sözünü söyleyenlerin bu iddialarından dönmemeleri halinde onları tehdit etmektedir.
“İçlerinden kâfir olanlara mutlaka elem verici bir azap dokunacaktır.” buyruğunun anlamı şudur: Bu sözü söyleyenlere de, daha önce geçen “Mesih Allah’tır” sözünü söyleyenlere de elem verici bir azap erişecektir. Çünkü her iki grup da kâfir ve müşriktir. Bundan dolayı Allah tehdidi yalnız ikinci gruba tahsis etmemiş, genel bir ifade kullanmıştır.
Eğer ayette “onlara mutlaka azap dokunacaktır” denilseydi, tehdit yalnız “Allah üçün üçüncüsüdür” diyenlere yönelik olurdu ve “Mesih Allah’tır” diyenler bunun dışında kalırdı. Fakat Allah tehdidi genel tutarak bütün kâfirleri kapsadı. Böylece bu ayetleri işitenler, Allah’ın tehdidinin İsrailoğullarından her iki grubu da ve onların yolunu izleyen bütün kâfirleri içine aldığını anlamış olsunlar.
Eğer denilirse ki, ayetteki “içlerinden” ifadesindeki zamir kime dönmektedir?
Buna şöyle cevap verilir: Bu zamir İsrailoğullarına dönmektedir. Buna göre ayetin anlamı şöyledir:
Eğer bu İsrailoğulları Allah hakkında söyledikleri bu büyük sözlerden vazgeçmezlerse, içlerinden “Mesih Allah’tır” diyenlere de, “Allah üçün üçüncüsüdür” diyenlere de ve onların yolunu izleyen bütün kâfirlere de küfürleri sebebiyle elem verici bir azap dokunacaktır.
Tefsir ehlinin bir kısmı da bu ayetin Hristiyanlar hakkında olduğu görüşünü benimsemiştir.
Bu konuda rivayet edilenler şunlardır:
Muhammed b. Hüseyin, Ahmed b. Müfaddal’dan, o Esbât’tan, o da Süddî’den rivayet ettiğine göre Süddî şöyle demiştir:
“Andolsun, ‘Allah üçün üçüncüsüdür’ diyenler kâfir olmuşlardır.” ayeti hakkında:
“Hristiyanlar, Allah’ın Mesih ve annesi olduğunu söylediler. İşte bu, Allah’ın şu buyruğunda işaret edilen sözdür:
‘Sen mi insanlara: Allah’ı bırakıp beni ve annemi iki ilah edinin dedin?’ (Maide 116).”
Kasım, Hüseyin’den, o Haccâc’dan, o da İbn Cüreyc’den rivayet ettiğine göre Mücâhid de:
“Andolsun, ‘Allah üçün üçüncüsüdür’ diyenler kâfir olmuşlardır.” ayeti hakkında Süddî’nin söylediğine benzer açıklamada bulunmuştur.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…