"Enter"a basıp içeriğe geçin

Filter by Kategoriler

Eğer Rabbinden umduğun bir rahmeti beklediğin için onlardan yüz çevirmek zorunda kalırsan, onlara yumuşak ve gönül alıcı sözler söyle.

Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve-immâ (ve eğer) tu‘ridanne (yüz çevirmek zorunda kalırsan) anhum (onlardan) ibtiğâe (arayarak) rahmetin (bir rahmeti) min rabbike (Rabbinden) tercûhâ (ummakta olduğun) fe-kul (o halde söyle) lehum (onlara) kavlen (bir söz) meysûrâ (yumuşak).

Mukatil Tefsiri
Ardından söz yeniden yoksula ve yolcuya döndürülmüştür. Eğer onlardan yüz çevirmek zorunda kalırsan ifadesi Habbâb, Bilâl, Mihca, Ammâr ve onlar gibi fakir kimseler hakkında inmiştir. Bunlar Peygamber’den bir şey isterlerdi, fakat Peygamber kendilerine verecek bir şey bulamadığında onlardan yüz çevirir ve susardı. Rabbinden umduğun bir rahmeti beklediğin için, yani Rabbinden gelecek bir rızkı beklediğin için onlara verecek bir şey bulamazsan, kendilerine gönül alıcı ve kolaylaştırıcı bir söz söyle; yani onları güzel bir sözle geri çevir ve eline bir şey geçtiğinde kendilerine vereceğine dair güzel bir vaatte bulun.

Taberi Tefsiri
Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: Ey Muhammed! Sana, imkân bulduğunda haklarını vermeni emrettiğim bu kimseler senden bir şey istediklerinde, onlara verebileceğin bir şey bulamadığın için, onlardan utandığından ve onlara merhamet ettiğinden dolayı yüzünü çevirirsen, bunu “Rabbinden umduğun bir rahmeti beklediğin için” yapmış olursun. Bunun anlamı, Rabbinden gelecek bir rızkı beklemen ve Allah’ın o rızkı sana kolaylaştırmasını ummandır. Böyle bir durumda onları ümitsizliğe düşürme, aksine onlara kolay ve güzel sözler söyle. Yani onlara, “Allah rızık verdiğinde size de vereceğim” ve buna benzer ifadeler kullanarak güzel bir vaatte bulun. Sert ve kaba sözler yerine yumuşak sözler söyle. Nitekim yüce Allah, “İsteyeni de azarlama” (Duhâ 10) buyurmuştur. Bu konuda bizim söylediğimize benzer açıklamaları tefsir âlimleri de yapmışlardır. Bu görüşü dile getirenlerin rivayetleri şöyledir: Bize Muhammed bin Beşşâr rivayet etti; dedi ki: Bize Abdurrahman, Süfyân aracılığıyla Mansûr’dan, o da İbrahim’den, “Eğer Rabbinden umduğun bir rahmeti beklediğin için onlardan yüz çevirmek zorunda kalırsan” (İsrâ 28) sözü hakkında şöyle rivayet etti: Bunun anlamı, rızık beklemektir. “Onlara yumuşak ve gönül alıcı sözler söyle” (İsrâ 28) sözü hakkında ise, “Onlara yumuşak davranarak bir vaatte bulun” dedi. Bize Kâsım rivayet etti; dedi ki: Bize Hüseyin rivayet etti; dedi ki: Bana Haccâc, İbn Cüreyc aracılığıyla Atâ el-Horasânî’den, o da İbn Abbas’tan, “Rabbinden bir rahmet elde etmeyi umarak” (İsrâ 28) sözü hakkında şöyle rivayet etti: Bunun anlamı rızıktır. Nitekim Allah, “Rabbinin rahmetini onlar mı paylaştırıyorlar? Dünya hayatındaki geçimliklerini aralarında biz paylaştırdık” (Zuhruf 32) buyurmuştur. Bize İmrân bin Mûsâ rivayet etti; dedi ki: Bize Abdülvâris rivayet etti; dedi ki: Bize Umâre, İkrime’den, “Eğer Rabbinden umduğun bir rahmeti beklediğin için onlardan yüz çevirmek zorunda kalırsan” (İsrâ 28) sözü hakkında şöyle rivayet etti: Bunun anlamı, Allah’tan sana gelecek bir rızkı beklemendir. Bize Kâsım rivayet etti; dedi ki: Bize Hüseyin rivayet etti; dedi ki: Bana Haccâc, İbn Cüreyc aracılığıyla İkrime’den, “Eğer Rabbinden umduğun bir rahmeti beklediğin için onlardan yüz çevirmek zorunda kalırsan” (İsrâ 28) sözü hakkında şöyle rivayet etti: Eğer senden bir şey isterler de onlara verecek bir şey bulamazsan, bir rahmet elde etmeyi umarak onlardan yüz çevirmiş olursun. Burada rahmetten kastedilen, beklediğin ve gelmesini umduğun rızıktır. “Onlara yumuşak ve gönül alıcı sözler söyle” (İsrâ 28) sözü ise onlara güzel bir vaatte bulunman anlamına gelir. Mesela, “Bu imkân elimize geçtiğinde şöyle yapacağız, bize bu rızık geldiğinde size de vereceğiz” dersin. İşte kolay ve gönül alıcı söz budur. İbn Cüreyc şöyle dedi: Mücahid de şöyle söylemiştir: Eğer senden bir şey isterler de onlara verebileceğin bir şey bulunmazsa ve bir rahmet elde etmeyi umarak onlardan yüz çevirirsen, burada kastedilen beklediğin rızıktır. Bu durumda “Onlara yumuşak ve gönül alıcı sözler söyle” (İsrâ 28) emrine uymalısın. Bana Muhammed bin Amr rivayet etti; dedi ki: Bize Ebû Âsım rivayet etti; dedi ki: Bize Îsâ rivayet etti. Ayrıca bana Hâris rivayet etti; dedi ki: Bize Hasan rivayet etti; dedi ki: Bize Verkâ rivayet etti. Bunların tamamı, İbn Ebû Necîh aracılığıyla Mücahid’den, yüce Allah’ın “Rabbinden bir rahmet elde etmeyi umarak” (İsrâ 28) sözü hakkında şöyle rivayet etmişlerdir: Bunun anlamı, Allah’ın vereceği rızkı beklemektir. Bize İbn Beşşâr rivayet etti; dedi ki: Bize Yahyâ rivayet etti; dedi ki: Bize Süfyân, A’meş aracılığıyla Ebü’d-Duhâ’dan, o da Abîde’den, “Rabbinden umduğun bir rahmeti beklediğin için” (İsrâ 28) sözü hakkında şöyle rivayet etti: Bunun anlamı, rızık elde etmeyi ummaktır. Bize İbn Humeyd rivayet etti; dedi ki: Bize Hakkâm, Amr aracılığıyla Atâ’dan, o da Saîd’den, “Eğer Rabbinden umduğun bir rahmeti beklediğin için onlardan yüz çevirmek zorunda kalırsan” (İsrâ 28) sözü hakkında şöyle rivayet etti: Yani gelmesini beklediğin bir rızık sebebiyle onlardan yüz çevirirsen demektir. “Onlara yumuşak ve gönül alıcı sözler söyle” (İsrâ 28) sözü ise onlara güzel ve uygun sözler söylemen anlamına gelir. Bize Muhammed bin Abdüla’lâ rivayet etti; dedi ki: Bize Muhammed bin Sevr, Ma’mer aracılığıyla Katâde’den, “Onlara yumuşak ve gönül alıcı sözler söyle” (İsrâ 28) sözü hakkında şöyle rivayet etti: Onlara ileride iyilik yapacağına dair güzel bir vaatte bulun. Hasan ise, “Onlara yumuşak ve kolay sözler söyle” demiştir.
Bana Hüseyin bin Ferec’den şöyle rivayet edildi: Ebû Muâz’ın şöyle söylediğini işittim: Bize Ubeyd bin Süleyman rivayet etti; dedi ki: Dahhâk’ın, “Eğer onlardan yüz çevirmek zorunda kalırsan” (İsrâ 28) sözü hakkında şöyle söylediğini işittim: Bunun anlamı, onlara verebileceğin hiçbir şey bulamamandır. “Rabbinden bir rahmet elde etmeyi umarak” (İsrâ 28) sözü ise Rabbinden gelecek rızkı beklemen anlamına gelir. Bu ayet, peygamberden bir şey isteyen yoksullar hakkında indirilmiştir. Bize Muhammed bin Müsennâ rivayet etti; dedi ki: Bana Harmî bin Umâre rivayet etti; dedi ki: Bize Şu’be rivayet etti; dedi ki: Bana Umâre, İkrime’den, Allah’ın “Onlara yumuşak ve gönül alıcı sözler söyle” (İsrâ 28) sözü hakkında şöyle rivayet etti: Bunun anlamı, onlara nazik ve şefkatli davranmaktır. İbn Zeyd ise bu konuda farklı bir açıklama yapmıştır. Bana Yûnus rivayet etti; dedi ki: Bize İbn Vehb haber verdi; dedi ki: İbn Zeyd, “Eğer onlardan yüz çevirmek zorunda kalırsan” (İsrâ 28) sözü hakkında şöyle dedi: Burada, sana haklarını gözetmeni öğütlediğimiz kimselerden yüz çevirmen kastedilmektedir. “Rabbinden umduğun bir rahmeti beklediğin için” (İsrâ 28) sözü ise şu anlama gelir: Eğer onlara bir şey verdiğinde bunu yüce Allah’a karşı günah işlemekte kendilerine güç sağlayacak bir araç olarak kullanmalarından ve o mal yardımıyla günah işlemelerinden korkarsan, onlara vermemeyi daha hayırlı görürsün. Böyle bir durumda senden bir şey istediklerinde, “Onlara yumuşak ve gönül alıcı sözler söyle” (İsrâ 28) emri gereğince, “Allah sana rızık versin, Allah seni bereketlendirsin” gibi güzel sözler söyle. Ancak İbn Zeyd’den aktardığımız bu görüş, hem tefsir âlimlerinin bu ayetin yorumuna ilişkin açıklamalarına aykırıdır hem de ayetin açık ifadesinin gösterdiği anlamdan uzaktır. Çünkü yüce Allah, peygamberine, “Eğer Rabbinden umduğun bir rahmeti beklediğin için onlardan yüz çevirmek zorunda kalırsan” (İsrâ 28) buyurmuş ve sözü edilen kimselerden yüz çevirmesinin sebebi Rabbinden gelmesini umduğu bir rahmeti beklemek olduğunda, onlara “Yumuşak ve gönül alıcı sözler söylemesini” (İsrâ 28) emretmiştir. Rahmet elde etmeyi umarak gerçekleşen bu yüz çevirme davranışı iki ihtimalden birinin dışında olamaz. Birinci ihtimal, peygamberin kendisi için Allah’tan gelmesini umduğu bir rahmeti elde etmek amacıyla onlardan yüz çevirmesidir. Bu durumda ayetin anlamı, bizim açıkladığımız ve görüşlerini aktardığımız tefsir âlimlerinin söylediği şekilde olur; İbn Zeyd’in görüşünden farklılık gösterir. İkinci ihtimal ise peygamberin, kendisinden bir şey isteyen kimseler için Allah’tan gelmesini umduğu bir rahmeti elde etmek amacıyla onlardan yüz çevirmesidir. İbn Zeyd’in iddiasına göre peygambere, bu kimselerin kendisinden istedikleri şeyleri Allah’a karşı günah işlemekte kullanmalarından korktuğu için onlara vermemesi emredilmiştir. Oysa kendisine verilen malı Allah’a itaat yolunda kullanacağına güvenilmeyen, aksine o malı Allah’a karşı günah işlemekte kendisine güç sağlayacak bir araç hâline getirmesinden korkulan kimse hakkında, Allah’ın gazabından duyulacak korkunun, onun Allah’ın rahmetine kavuşacağına ilişkin umuttan daha ağır basacağı açıktır. Çünkü Allah’ın rahmeti, O’na karşı günah işleyenler için değil, O’na itaat edenler için umulur. Ancak İbn Zeyd’in bu açıklamayla kastettiği şey, Allah’ın elçisine, kendisinden bir şey isteyen bu kimselere istediklerini vermemesinin emredilmesi ve böylece onların Allah’a karşı işledikleri günahlardan dönerek tövbe etmelerinin sağlanması ise bu, ayetin yorumunun ihtimal verebileceği bir açıklama olur. Bununla birlikte yine de tefsir âlimlerinin görüşüne aykırıdır.

Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…

Chat
Sohbet Yükleniyor...

https://kutsalayet.de/isra-27/,https://kutsalayet.de/isra-29/

Bu sayfanın içeriğini kopyalayamazsınız