Derilerine: Niçin aleyhimize şahitlik ettiniz? dediler. Derileri: Her şeyi konuşturan Allah bizi de konuşturdu. Sizi ilk defa O yarattı ve yine O’na döndürüleceksiniz, dediler.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve kâlû (ve dediler) li-culûdihim (derilerine): Lime (niçin) şehidtum (şahitlik ettiniz) ‘aleynâ (aleyhimize)? Kâlû (dediler): Entakanâ (bizi konuşturdu) Allâhu (Allah) ellezî (O ki) entaka (konuşturdu) kulle (her) şey’in (şeyi) ve huve (ve O) halakakum (sizi yarattı) evvele (ilk) merratin (defa) ve ileyhi (ve O’na) turce‘ûne (döndürülürsünüz).
Mukatil Tefsiri
Organları onların aleyhine şahitlik edince dilleri organlarına: Niçin bizim aleyhimize şahitlik ettiniz? der; yani organlara: Allah sizi uzaklaştırsın, biz ancak sizin adınıza mücadele edip sizi savunuyorduk, öyleyse niçin şirk konusunda bizim aleyhimize şahitlik ettiniz, hâlbuki siz dünyada konuşmuyordunuz? derler. Organlar da dillere: Bugün bizi Allah konuşturdu; hayvanlar ve bunların dışındaki her şeyi konuşturan O’dur, derler. Sizi ilk defa O yarattı; yani bugün biz konuşmadan önce, dünyada ilk defa sizi de O konuşturmuştu. O’na döndürüleceksiniz; yani ahirette Allah’a geri döndürülecek ve O da yaptığınız amellerin karşılığını size verecektir. Bu ifade, anlam bakımından öne alınması gereken bir açıklamadır.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah şöyle buyuruyor: Cehenneme sevk edilen bu Allah düşmanları, derileri dünyada yaptıkları şeyler hakkında aleyhlerine şahitlik edince onlara: Dünyada yaptıklarımız hakkında niçin aleyhimize şahitlik ettiniz? dediler. Derileri de onlara cevap vererek: Her şeyi konuşturan Allah bizi de konuşturdu, böylece biz de konuştuk, dediler. Bu organların, sahipleri dünyada Allah’ı öfkelendiren fiilleri yaptıklarını inkâr ettiklerinde, Allah onları kendileri aleyhine şahit tuttuğu zaman sahipleri hakkında şahitlik edecekleri zikredilmiştir. Allah’ın Resulünden de bu konuda haber nakledilmiştir. Allah’ın Resulünden rivayet edilen haberlerden Ahmed b. Hâzim el-Gıfârî bize rivayet etti, dedi ki: Ali b. Kâdim el-Fezârî bize haber verdi, dedi ki: Şerîk bize Ubeyd el-Mükettib’den, o Şa‘bî’den, o da Enes’ten haber verdi; Enes şöyle dedi: Allah’ın Resulü bir gün azı dişleri görününceye kadar güldü, sonra: Bana neden güldüğümü sormuyor musunuz? dedi. Onlar: Ey Allah’ın Resulü, neden güldün? dediler. O da şöyle dedi: Kulun kıyamet günü Rabbiyle tartışmasına şaştım. Kul: Ey Rabbim, bana zulmetmeyeceğini vaat etmedin mi? der. Allah: Evet, bu senin hakkındır, der. Kul: Ben kendi nefsimden başka aleyhimde hiçbir şahidi kabul etmiyorum, der. Allah: Şahit olarak ben ve değerli yazıcı melekler yeterli değil mi? der. Sonra kulun ağzı mühürlenir ve organları yapmakta olduğu şeyleri anlatır. Bunun üzerine kul organlarına: Uzak olun, kahrolun! Ben zaten sizi savunmak için mücadele ediyordum, der. İbn Humeyd bize rivayet etti, dedi ki: Mihrân bize Süfyân’dan, o Ubeyd el-Mükettib’den, o Fudayl b. Amr’dan, o Şa‘bî’den, o da Enes yoluyla Peygamberden bunun benzerini rivayet etti. Abbâs b. Ebî Tâlib bana rivayet etti, dedi ki: Yahyâ b. Ebî Bekir bize Şibl’den rivayet etti, dedi ki: Ebû Kaz‘a’nın Amr b. Dînâr’a, Hakîm b. Muâviye’den, o babasından, o da Peygamberden şöyle rivayet ettiğini işittim; Peygamber eliyle Şam tarafına işaret ederek şöyle dedi: Şuradan şuraya kadar kıyamet günü bazılarınız binekli, bazılarınız yaya ve bazılarınız yüzüstü sürünerek haşredileceksiniz; ağızlarınıza susturucu vurulmuş olacaktır. Yetmiş ümmeti tamamlayacaksınız; siz onların sonuncusu ve Allah katında en değerlisisiniz. Sizden ilk konuşup açıklama yapan organ ise uyluk olacaktır. Mücâhid b. Musa bize rivayet etti, dedi ki: Yezîd bize rivayet etti, dedi ki: Cerîrî bize Hakîm b. Muâviye’den, o babasından, o da Peygamberden şöyle haber verdi: Kıyamet günü ağızlarınızda susturucular olduğu hâlde geleceksiniz ve insanoğlundan ilk konuşacak olan organ onun uyluğu ile avucudur. Ya‘kūb b. İbrâhim bana rivayet etti, dedi ki: İbn Uleyye bize Behz b. Hakîm’den, o babasından, o da dedesinden rivayet etti; Allah’ın Resulü şöyle dedi: Sizi ateşten korumak için kuşaklarınızdan tutmama ne gerek var? Dikkat edin, Rabbim beni çağıracak ve bana: Kullarıma tebliğ ettin mi? diye soracak. Ben de: Rabbim, onlara tebliğ ettim, diyeceğim. O hâlde burada bulunanınız bulunmayanınıza ulaştırsın. Sonra siz çağrılacaksınız, ağızlarınıza susturucular vurulmuş olacak ve sizden ilk konuşup açıklama yapan organ uyluğunuz ile avucunuz olacaktır. Muhammed b. Halef bana rivayet etti, dedi ki: Heysem b. Hârice bize İsmâil b. Ayyâş’tan, o Damdam b. Zür‘a’dan, o Şüreyh b. Ubeyd’den, o da Ukbe’den rivayet etti; Ukbe, Peygamberin şöyle dediğini işitti: Ağızların mühürlendiği gün insandan ilk konuşacak kemik, sol bacağındaki uyluk kemiğidir. Sizi ilk defa O yarattı sözü hakkında Yüce Allah şöyle buyuruyor: Siz hiçbir şey değilken sizi ilk yaratılışınızda yaratan Allah’tır. Yine O’na döndürüleceksiniz; yani ölümünüzden sonra dönüşünüz ve varacağınız yer O’nadır.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…