Derilerine derler ki: Neden bize karşı şahitlik ettiniz? Deriler der ki: Her şeyi konuşturan Allah bizi konuşturdu. O sizi ilk defa yaratandır. Ve O’na döndürülüyorsunuz.
Diyanet Vakfı
Derilerine: Niçin aleyhimize şahitlik ettiniz? derler. Onlar da: Her şeyi konuşturan Allah, bizi de konuşturdu. İlk defa sizi o yaratmıştır. Yine Ona döndürülüyorsunuz, derler.
Kurtubi Tefsiri
Derilerine: “Niçin aleyhimize şahitlik ettiniz?” diyecekler, onlar da diyecekler ki: “Herşeyi konuşturan Allah bizi de konuşturdu. Sizi ilk defa yaratan O’dur. İşte yalnız O’na döndürülüyorsunuz.”
Kâfirler
“derilerine: Niçin aleyhinize şahitlik ettiniz” halbuki biz sizin için mücadele ediyor, tartışıyorduk?
“diyecekler. Onlar da diyecekler ki: Herşeyi konuşturan Allah bizi de konuşturdu.” Burada derilere hitab edilip derilerin kendileri de hitab edip, konuşunca (kipler itibariyle) akıl sahibi varlıklar gibi kendilerinden sözedilmiştir.
“Sizi ilk defa yaratan O’dur.” Daha önce nutfe halinde iken size hayat veren O’dur. Buna kadir olan kimse elbetteki derileri de, daha başka organları da konuşturmaya muktedirdir.
“Sizi ilk defa yaratan O’dur” âyetinin yüce Allah’ın söylediği (söyleyeceği) söz olduğu da söylenmiştir.
“İşte yalnız O’na döndürülüyorsunuz.” Müslim’in Sahih’inde Enes b. Mâlik’ten şöyle dediği rivâyet edilmektedir: Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem)’ın yanında bulunuyorduk. Bu arada güldü ve: “Niye güldüğümü biliyor musunuz?” dedi. Biz: Allah ve Rasûlü daha iyi bilir, dedik. Şöyle buyurdu: “Kulun Rabbine hitab ederek, Rabbim Sen beni zulümden alıkoymadın mı diye söylemesinden. Bunun üzerine yüce Allah: Evet diye buyuracak. Bu sefer kul şöyle diyecek: Ben kendi aleyhime ancak benden olup tanıklık edecek kimseyi kabul ederim. Yüce Allah da: Kendi nefsine karşı bugün sen şahid olarak ve Kiramen Kâtibin de şahidler olarak yetersiniz. (Peygamber devamla) buyurdu ki: Ağzına mühür vurulur ve organlarına: Konuş denilir. Onlar da yaptıklarını söylerler. Sonra kendisi de serbestçe konuşmak üzere bırakılır. O (azalarına) der ki: Benden uzak olunuz, benden uzak durunuz. Ben sizin için mücadele edip, duruyordum.” Bu hadis daha önceden Yasin, 36/65-68. ayetlerin tefsiri yapılırken geçmiş ve kaynakları orada gösterilmişti. Kaynakları için oraya bakınız.
Ebû Hüreyre yoluyla gelen hadiste de şöyle denilmektedir: Sonra şöyle denilecek: “Bugün biz sana karşı şahidimizi göndereceğiz. O da: Bana karşı kim şahitlik edecek, diye kendi kendisine düşünürken ağzına mühür vurulur, baldırına, etine ve kemiklerine: Konuş(un), denilir. Baldırı, eti ve kemikleri konuşarak işlediklerini söylerler. Bu ise bizzat kendi organlarının şahitliği ile ileri süreceği bir mazereti bırakılmasın, diye böyle olacaktır. Bu durumdaki kişi münafıktır, yüce Allah’ın kendisine gazab edeceği kimse de odur.”
Bu hadisi de Müslim rivâyet etmiştir Müslim, IV, 2279.