Seni yetim bulup barındırmadı mı?
Okunuşu ve Kelime Anlamı
E-lem yecidke (seni bulmadı mı) yetimen (yetim) fe-ava (ve barındırdı)
Mukatil Tefsiri
Allah Teâlâ Nebi’ye çocukluğunu hatırlatmaktadır. Babasını kaybeden Nebi’yi amcası Ebû Tâlib’in himayesine vererek onu korumuş ve ihtiyaçlarını gidermiştir. Bunun üzerine Nebi: “Rabbim bana nimet verdi; O nimet vermeye layıktır” buyurmuştur.
Taberi Tefsiri
Allah, Peygamberine verdiği nimetleri saymaktadır: Seni yetim buldu ve sana barınacak yer verdi, sığınacağın bir yer hazırladı.
Zemahşeri Tefsiri
Allah, ona nimetlerini ve ihsanlarını tek tek hatırlatmış, yetiştirilmeye başlandığı ve hayatının ilk dönemlerinden itibaren onu bu nimetlerden mahrum bırakmadığını bildirmiştir. Böylece onun hakkında gerçekleştirmek istediği şeylere bir hazırlık yapmış ve beklediği Allah lütfunu daha önce kendisine verilenlerle kıyaslamasını sağlamıştır ki bundan sonra yalnızca güzellik, daha fazla hayır ve ikram beklesin, gönlü daralmasın ve sabrı azalmasın. Seni bulmadı mı ifadesindeki bulmak, bilmek anlamındaki bulmaktır ve ardından gelen iki kelime bu fiilin iki nesnesidir. Anlamı, Sen yetim değil miydin? demektir. Çünkü babası, o henüz anne karnındayken ve üzerinden altı ay geçmişken öldü; annesi ise o sekiz yaşındayken öldü. Bunun üzerine amcası Ebû Tâlib onun bakımını üstlendi ve Allah, Ebû Tâlib’in kalbini ona karşı şefkatli kıldı, o da onu güzel bir şekilde yetiştirdi. Tefsirlerdeki garip yorumlardan biri de bunun eşsiz inci tabirinden hareketle açıklanması ve anlamının Seni Kureyş içerisinde tek, benzeri bulunmayan biri olarak bulup barındırmadı mı? şeklinde olduğunun söylenmesidir. Barındırdı kelimesi farklı bir kıraatle de okunmuştur ve bunun iki anlamı vardır: Ya barındırmak anlamındaki başka bir fiil kalıbındandır; nitekim çobanlardan birinin Bu koyunu nereye barındırayım? dediği işitilmiştir; yahut bir kimseye merhamet etmek anlamındaki kullanımdandır.
Kurtubi Tefsiri
Yüce Allah, Peygamberi Muhammed’e olan nimetlerini sayarak şöyle buyurmuştur: Seni yetim bulmadı mı? Yani baban yoktu; baban ölmüştü. Sonra seni barındırdı; yani sana sığınacağın bir yer verdi, amcan Ebû Tâlib’in yanında seni barındırdı ve o da senin bakımını üstlendi. Ca‘fer b. Muhammed es-Sâdık’a Peygamber neden anne ve babasından yetim bırakıldı? diye sorulduğunda şöyle cevap vermiştir: Hiçbir yaratılmışın onun üzerinde bir hakkı bulunmasın diye. Mücâhid’den ise şöyle nakledilmiştir: Bu, Arapların benzeri bulunmayan inci için eşsiz inci demelerindendir. Buna göre ayetin mecazî anlamı şöyledir: Seni şeref bakımından tek ve benzeri bulunmayan biri olarak bulmadı mı? Ardından Allah seni koruyup gözeten arkadaşlarla barındırdı.
İbn Kesir Tefsiri
Sonra Yüce Allah, kulu ve elçisi Muhammed’e olan nimetlerini sayarak Seni yetim bulup barındırmadı mı? buyurdu. Çünkü babası, o henüz annesinin karnındayken vefat etmişti. Peygamber doğduktan sonra öldüğü de söylenmiştir. Ardından annesi Âmine bint Vehb, o altı yaşındayken vefat etti. Sonra sekiz yaşına gelinceye kadar dedesi Abdülmuttalib’in himayesinde kaldı. Dedesi de vefat edince amcası Ebû Tâlib onun bakımını üstlendi. Allah onu kırk yaşında peygamber olarak gönderinceye kadar Ebû Tâlib onu korumaya, desteklemeye, değerini yükseltmeye, ona saygı göstermeye ve kavminin eziyetini ondan uzaklaştırmaya devam etti. Bütün bunlar olurken Ebû Tâlib kavminin dini olan putperestlik üzereydi. Bütün bunlar Allah’ın takdiri ve güzel düzenlemesiyle gerçekleşti. Ebû Tâlib hicretten kısa süre önce vefat edince Kureyş’in sefihleri ve cahilleri Peygamber’e karşı cüretkâr davrandılar. Bunun üzerine Allah onun için, onların arasından Evs ve Hazrec’ten oluşan ensarın şehrine hicreti seçti. Allah kendi sünnetini en tam ve en mükemmel şekilde gerçekleştirdi. Peygamber onların yanına ulaştığında onu barındırdılar, desteklediler, korudular ve onun önünde savaştılar. Allah hepsinden razı olsun. Bütün bunlar Allah’ın onu koruması, gözetmesi ve himaye etmesindendir.
Tabersi Tefsiri
Sonra Yüce Allah dünyada ona verdiği nimetleri tek tek sayarak Seni yetim bulup barındırmadı mı? buyurmuştur. Bunun anlamı hakkında iki görüş vardır. Birincisi, babası öldüğünde yetim kalması üzerine Allah’ın ona verdiği nimeti hatırlatmasıdır. Allah önce Abdülmuttalib’i onun için görevlendirdi; Abdülmuttalib ölünce Ebû Tâlib’i onun için hazırladı, ona karşı şefkatli kıldı ve Peygamber’i ona kendi çocuklarından daha sevimli hâle getirdi. Ebû Tâlib de onun bakımını üstlendi ve onu yetiştirdi. Yetim, babası olmayan kimsedir. Peygamber’in babası o henüz annesinin karnındayken ölmüştür. Doğumundan kısa bir süre sonra öldüğü de söylenmiştir. Annesinin o iki yaşındayken, dedesinin ise sekiz yaşındayken öldüğü ve ardından onu, Abdullah’ın anne bir kardeşi olduğu için Ebû Tâlib’e teslim ettiği söylenmiştir. Ebû Tâlib de onu güzel yetiştirmiştir. Ca‘fer es-Sâdık’a Peygamber neden anne ve babasından yetim bırakıldı? diye sorulduğunda Hiçbir yaratılmışın onun üzerinde hakkı bulunmasın diye demiştir. İkinci görüşe göre anlam, Seni şeref ve fazilet bakımından benzeri bulunmayan tek kişi olarak bulmadı mı? şeklindedir. Ardından Allah seni kendisine yaklaştırdı ve elçiliğiyle sana özel bir makam verdi. Bu, Arapların benzeri bulunmayan inciye eşsiz inci demelerine benzer. Şair şöyle demiştir: Hayır, denizin benzeri bulunmayan incisi bile satıcının sandığında onun gibi parıldamaz. Mâverdî’den, Seni barındırdı ifadesinin Seni yetimlerin sığınağı yaptı; sen daha önce yetimdin, sonra insanların kefili oldun anlamına geldiği de nakledilmiştir.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…