Ey iman edenler! Eğer kendilerine kitap verilenlerden bir gruba uyarsanız, imanınızdan sonra sizi tekrar inkâra döndürürler.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ya eyyuhellezine amenu (ey iman edenler) in tutiu ferikan mine llezine utu l-kitabe (kitap verilenlerden bir gruba uyarsanız) yeruddukum ba‘de imanikum kafirin (sizi imanınızdan sonra inkâra döndürürler)
Mukatil Tefsiri
Tefsir ehli bu ayette kimin kastedildiği konusunda ihtilaf etmiştir.
Bazıları şöyle demiştir:
“Ey iman edenler” sözüyle Evs ve Hazrec kabileleri kastedilmiştir. “Kendilerine kitap verilenler” ile de Yahudi Şas b. Kays kastedilmiştir. Bu, daha önce Zeyd b. Eslem’den nakledilen haber doğrultusundadır.
Başka bazıları ise, “iman edenler” hakkında Zeyd b. Eslem’in görüşüne benzer bir görüş söylemişlerdir; ancak onlar şunu eklemişlerdir: Ensardan bazı kimseler arasında konuşma olmuş, bu konuşma neredeyse savaşa dönüşecek hâle gelmiş ve Yahudi bu durumu onlar hakkında bir açık olarak kullanmıştır. Bu olayın merkezinde olan kişi ise Ensardan Sa‘lebe b. Aneme’dir.
Bunu söyleyenlerden rivayet:
Muhammed b. Hüseyin → Ahmed b. Mufaddal → Esbât → Süddî rivayet etti:
“Ey iman edenler! Eğer kendilerine kitap verilenlerden bir gruba itaat ederseniz, sizi imanınızdan sonra tekrar kâfirliğe döndürürler” sözü hakkında şöyle dedi:
Bu ayet Ensardan Sa‘lebe b. Aneme hakkında nazil olmuştur. Onunla Ensardan bazı kimseler arasında konuşma geçti. Benî Kaynukâ’dan bir Yahudi onların arasına girdi ve bir kısmını diğerine karşı kışkırttı. Nihayet Evs ve Hazrec kabilelerinden iki grup silahlanıp savaşmaya yöneldi. Bunun üzerine Allah şu ayeti indirdi:
“Eğer kendilerine kitap verilenlerden bir gruba itaat ederseniz, sizi imanınızdan sonra tekrar kâfirliğe döndürürler.”
Yani: Eğer silahlanır ve savaşırsanız kâfir olursunuz.
Hasan b. Yahya → Abdürrezzak → Cafer b. Süleyman → Humeyd el-A‘rec → Mücahid rivayet etti:
“Ey iman edenler! Eğer kendilerine kitap verilenlerden bir gruba itaat ederseniz…” ayeti hakkında şöyle dedi:
Ensar kabilelerinin tamamı Evs ve Hazrec olmak üzere iki büyük koldan oluşuyordu. Cahiliye döneminde aralarında savaşlar, kan davaları ve düşmanlık vardı. Nihayet Allah onlara İslam’ı ve Peygamberi lütfetti; aralarındaki savaşı söndürdü ve İslam ile aralarını birleştirdi.
Bir gün Evs’ten bir adam ile Hazrec’ten bir adam oturup konuşuyorlardı. Yanlarında bir Yahudi de oturuyordu. O Yahudi sürekli olarak onlara geçmişteki günlerini ve aralarındaki düşmanlığı hatırlatmaya başladı. Nihayet birbirlerine sövdüler, ardından kavga ettiler.
Bunun üzerine bu, kendi kavmini çağırdı; diğeri de kendi kavmini çağırdı. Her iki taraf silahlanarak karşı karşıya dizildi. O sırada Peygamber Medine’deydi. Peygamber geldi ve onların arasına girip bir bu tarafa bir o tarafa giderek onları sakinleştirmeye çalıştı. Nihayet geri döndüler ve silahları bıraktılar.
Bunun üzerine Allah bu olay hakkında şu ayetleri indirdi:
“Ey iman edenler! Eğer kendilerine kitap verilenlerden bir gruba itaat ederseniz…”
“…büyük bir azap vardır” ayetine kadar. Âli İmrân 105
Ayetin tefsiri şöyledir:
Ey Allah’ı ve Resulünü tasdik edenler ve Peygamberlerinin kendilerine Allah katından getirdiğini kabul edenler! Eğer Tevrat ve İncil ehli olup kitap sahibi olduklarını iddia eden bir topluluğa itaat eder, onların size emrettiklerini kabul ederseniz, sizi saptırırlar ve Rabbinizin elçisini tasdik ettikten ve onun getirdiğini kabul ettikten sonra sizi tekrar kâfirliğe döndürürler.
Yani: Sizi, Rabbinizden size gelen hakka iman edip onu tasdik ettikten sonra inkâr eden kimseler hâline getirirler.
Yüce Allah onları, bu kimselerin nasihatlerini kabul etmekten, onların görüş ve danışmalarını almaktan men etti. Ayrıca onların içlerinde kin, hile, haset ve düşmanlık barındırdıklarını bildirdi.
Nitekim:
Bişr b. Muaz → Yezid → Said → Katâde rivayet etti:
“Ey iman edenler! Eğer kendilerine kitap verilenlerden bir gruba itaat ederseniz, sizi imanınızdan sonra tekrar kâfirliğe döndürürler” ayeti hakkında şöyle dedi:
Allah size onlar hakkında önceden uyarıda bulunmuştur, işittiğiniz gibi sizi sakındırmış ve onların sapıklığını haber vermiştir. Bu yüzden dininiz konusunda onlara güvenmeyin, kendiniz hakkında onlardan nasihat istemeyin. Çünkü onlar hasetçi, sapmış düşmanlardır.
Kendi kitaplarını inkâr eden, peygamberlerini öldüren, dinlerinde şaşkınlığa düşen ve kendi durumlarını bile düzeltemeyen bir topluluğa nasıl güvenirsiniz?
İşte onlar, Allah’a yemin olsun ki, suçlanmaya ve düşmanlığa en layık olan kimselerdir.
Müsennâ → İshak → İbn Ebî Cafer → babası → Rebî‘ rivayet etti:
Bu da aynı anlamdadır.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…