Âdem’in hayatından yüz otuz yıl geçtiğinde —yani Kâbil’in Hâbil’i öldürmesinden beş yıl sonra— Havva, Âdem’in oğlu Şît’i doğurdu. Tevrat ehli, Şît’in ikizi olmadan doğduğunu zikretmiştir. Şît ismini “Allah’ın hediyesi” olarak açıklarlar; yani Hâbil’in yerine verilmiş bir karşılıktır.
Hâris b. Muhammed – İbn Sa‘d – Hişâm – babası – Ebû Sâlih – İbn Abbas’a göre: Havva, Âdem’e Şît’i ve onun kız kardeşi ‘Azûra’yı doğurdu. Ona “Allah’ın hediyesi” denildi; bu isim Hâbil’den türetilmiştir. Havva onu doğurduğunda Cebrâil ona şöyle dedi: Bu, Hâbil’in yerine Allah’ın sana verdiği hediyedir. Şît’in adı Arapça’da “Şîth”, Süryanice’de “Şath”, İbranice’de ise “Şîth”tir. O, Âdem’in vasîsi idi. Şît doğduğunda Âdem yüz otuz yaşındaydı.
İbn Humeyd – Seleme – Muhammed b. İshak’a göre: Rivayet edildiğine göre —Allah en doğrusunu bilir— Âdem ölmek üzereyken oğlu Şît’i çağırdı ve onu kendisine halef tayin etti. Ona gece ve gündüzün saatlerini öğretti ve her saatte mahlûkatın nasıl ibadet etmesi gerektiğini bildirdi. Her saatin kendine özgü ibadet eden varlıkları olduğunu ona haber verdi. Sonra ona şöyle dedi: Oğlum! Yeryüzünde tufan olacak ve yedi yıl sürecek. Vasiyetini ona yazdı. Rivayete göre Şît, babası Âdem’in vasîsi idi. Âdem’in ölümünden sonra yönetim ona geçti. Resûlullah’tan gelen bir rivayete göre Allah, Şît’e elli sahife indirdi.
Ahmed b. Abdurrahman b. Vehb – amcası – el-Medînî b. Muhammed – Ebû Süleyman – el-Kasım b. Muhammed – Ebû İdris el-Havlânî – Ebû Zerr el-Gıfârî’ye göre: Ben dedim ki: Ey Allah’ın Resûlü! Allah kaç kitap indirdi? Dedi ki: Yüz dört. Allah, Şît’e elli sahife indirdi. Bugün Âdem’in bütün çocukları nesep bakımından Şît’e dayanır. Çünkü Âdem’in diğer çocuklarının soyları tamamen kesilmiş, onlardan hiç kimse kalmamıştır. Böylece bugün bütün insanların nesebi Şît’e ulaşır.
Farslılar, Ceyûmert’in Âdem olduğunu söyleyenler şöyle derler: Ceyûmert’in oğlu Maşî doğdu. O, kız kardeşi Maşyânah ile evlendi. Ondan Siyâmak adlı oğlu ve Siyâmî adlı kızı doğdu. Siyâmak b. Maşî b. Ceyûmert’ten Afrawak, Dîs, Beresb, Ecveb (Ecreb) ve Evraş adlı oğullar ile Afrî, Dâdhî, Bârî ve Evraşî adlı kızlar doğdu. Bunların annesi, babalarının kız kardeşi olan Siyâmî idi.
Farslılar yeryüzünün yedi iklimden oluştuğunu söylerler. Babil ülkesi ve kara veya deniz yoluyla ulaşılabilen bölgeler bir iklim oluşturur. Bu bölgenin halkı Afrawak b. Siyâmak’ın çocukları ve onların soyundan gelenlerdir. Günümüzde kara veya deniz yoluyla ulaşılamayan diğer altı iklim ise Siyâmak’ın diğer oğul ve kızlarının soyundan gelenler tarafından meskûndur.
Siyâmak’ın kızı Afrî, kardeşi Afrawak’tan Hûşeng Peşdâd adlı hükümdarı doğurdu. O, dedesi Ceyûmert’ten sonra hükümdar oldu ve bütün iklimler üzerinde hüküm süren ilk kişiydi. Onun tarihini yeri geldiğinde zikredeceğiz. Bazıları bu Oşahanc’ın, Âdem’in Havva’dan olan soyundan geldiğini kabul eder.
Hişâm el-Kelbî şöyle demiştir —onun rivayetine göre—: Duyduğumuza göre —Allah en doğrusunu bilir— yeryüzünde ilk hükümdar olan kişi, Oşahanc b. Eber b. Şelah b. Arfahşed b. Sâm b. Nuh’tur. Farslılar onu kendilerine nispet eder ve onun Âdem’in ölümünden iki yüz yıl sonra yaşadığını söylerler. Bizim duyduğumuza göre ise bu hükümdar Nuh’tan iki yüz yıl sonra yaşamıştır. Farslılar ise onu Nuh’tan önce, Âdem’den iki yüz yıl sonra yaşamış kabul ederler; Nuh’tan önceki dönem hakkında bir açıklama yapmazlar.
Hişâm’ın bu sözü dikkate alınmaz. Çünkü Fars soy bilginleri arasında Hûşeng’in şöhreti, Müslümanlar arasında Haccâc b. Yûsuf’un şöhretinden daha fazladır. Her millet, kendi atalarını, soylarını ve tarihlerini başkalarından daha iyi bilir. Karmaşık meselelerde o işin ehline başvurmak gerekir.
Bazı Fars soy bilginleri, bu Oşahanc Peşdâd’ın Mahalalel olduğunu, onun babası Frawak’ın Mahalalel’in babası Kenan olduğunu, Siyâmak’ın Kenan’ın babası Enûş olduğunu, Maşî’nin Enûş’un babası Şît olduğunu ve Ceyûmert’in de Âdem olduğunu kabul ederler. Eğer bu doğruysa, Oşahanc’ın Âdem zamanında yaşamış olması mümkündür. Çünkü birinci kitapta zikredildiğine göre Mahalalel’in annesi Dînah, yani Barakil b. Mehuyael b. Hanok b. Kâbil b. Âdem’in kızı, onu Âdem’in hayatından 395 yıl sonra doğurmuştur. Buna göre Âdem öldüğünde Mahalalel 605 yaşındaydı. Resûlullah’tan gelen rivayete göre Âdem bin yıl yaşamıştır.
Fars bilginleri bu Oşahanc’ın hükümdarlığının kırk yıl sürdüğünü söylemişlerdir. Eğer onun nesebi hakkında zikrettiğimiz bu görüş doğruysa, onun Âdem’in ölümünden iki yüz yıl sonra hükümdar olması mümkündür.