Şüphesiz içinizden öyle kimse vardır ki mutlaka ağırdan alır. Eğer başınıza bir musibet gelirse: ‘Onlarla birlikte bulunmadığım için Allah bana lütufta bulundu’ der.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve inne (ve şüphesiz) minkum (sizden) lemen (öyle kimseler vardır ki) le yubetti’enne (geri kalırlar) fe in (eğer) esâbetkum (size isabet ederse) musîbetun (bir musibet) kâle (der ki) kad (gerçekten) en’ame (nimet verdi) llâhu (Allah) aleyye (bana) iz (çünkü) lem (ben) ekun (olmadım) meahum (onlarla beraber) şehîdâ (hazır)
Mukatil Tefsiri
“İçinizden öylesi vardır ki mutlaka geri kalır” ayeti, münafıkların başı olan Hazrec kabilesinden Abdullah b. Übey b. Melik b. Ebû Avf hakkında nazil olmuştur. Ayette kastedilen, savaşa çıkmaktan geri duran kimsedir. “Eğer size bir musibet isabet ederse”; yani düşmandan bir bela veya geçim sıkıntısı gibi bir zorluk gelirse, münafık şöyle der: “Onlarla birlikte bulunmadığım için Allah bana lütufta bulundu.” Yani onların başına gelen beladan bana bir şey isabet etmedi.
Taberi Tefsiri
Bu, Yüce Allah’ın münafıkları nitelemesidir. Allah, onları Peygamberine ve ashabına tanıtmakta, onların özelliklerini açıklamaktadır. Şöyle buyurur: “Şüphesiz içinizden” ey müminler, yani sizin topluluğunuzdan sayılan, sizin kavminizden görünen, size benzeyen, sizin davanızdan ve dininizden olduğunu gösteren; gerçekte ise münafık olan bir kimse vardır ki, ona uyanları düşmanınızla cihat etmekten ve onlarla savaşmaktan alıkoyar, siz düşmanınıza karşı sefere çıktığınızda onları ağırdan almaya sevk eder.
“Eğer başınıza bir musibet gelirse” buyruğu, size bir yenilgi isabet ederse yahut düşmanınız tarafından öldürülme veya yaralanma gibi bir zarar gelirse demektir. O zaman şöyle der: “Onlarla birlikte bulunmadığım için Allah bana lütufta bulundu.” Yani ben de onlarla birlikte olsaydım yaralanır, acı çeker veya öldürülürdüm. Onlardan geri kalmış olmasına sevinir ve sizin başınıza gelenlerden dolayı için için memnun olur. Çünkü o, Allah’ın müminlere kendi yolunda uğradıkları sıkıntılar karşılığında vaat ettiği sevap ve mükâfat hususunda da, tehdidi hususunda da şüphe içindedir. Bu yüzden bir sevap ummaz ve bir cezadan da korkmaz.
Bu konuda tefsir ehli de bizim söylediğimize benzer görüşler zikretmiştir. Muhammed b. Amr bana rivayet etti, dedi ki: Ebû Âsım bize rivayet etti. Îsâ, İbn Ebî Necîh’ten, o da Mücâhid’den, “Şüphesiz içinizden öyle kimse vardır ki mutlaka ağırdan alır” ayetinden “Ona ileride büyük bir ecir vereceğiz” (Nisâ 74) ayetine kadar olan bölüm hakkında şöyle dedi: Bu ayetlerin tamamı münafıklar hakkındadır. Müsennâ bana rivayet etti, dedi ki: Ebû Huzeyfe bize rivayet etti. Şibl, İbn Ebî Necîh’ten, o da Mücâhid’den bunun benzerini nakletti. Bişr b. Muâz bize rivayet etti, dedi ki: Yezîd bize rivayet etti. Saîd, Katâde’den nakletti. Katâde, “Şüphesiz içinizden öyle kimse vardır ki mutlaka ağırdan alır” sözü hakkında şöyle dedi: Allah yolunda cihat etmekten ve gazadan geri durur. “Eğer başınıza bir musibet gelirse: ‘Onlarla birlikte bulunmadığım için Allah bana lütufta bulundu’ der.” Katâde şöyle dedi: Bu, yalancı bir kimsenin sözüdür. Kâsım bana rivayet etti, dedi ki: Hüseyin bize rivayet etti. Haccâc dedi ki: İbn Cüreyc şöyle dedi: Münafık, Müslümanları Allah yolunda cihattan alıkoyar. Allah’ın, “Eğer başınıza bir musibet gelirse” sözü hakkında şöyle dedi: Müslümanlardan düşmanın öldürdüğü kimseler sebebiyle. “Onlarla birlikte bulunmadığım için Allah bana lütufta bulundu” sözü hakkında ise şöyle dedi: Bu, alaycı ve düşmanın başına gelene sevinen kimsenin sözüdür. Yûnus bana rivayet etti, dedi ki: İbn Vehb bize haber verdi. İbn Zeyd, “Eğer başınıza bir musibet gelirse” sözü hakkında şöyle dedi: Bu musibet, yenilgidir.
“Lemen” ifadesindeki ilk lâmın gelmesi ve fethalı olması, “inne” ile birlikte haberi pekiştirmek için kullanılan lâm olmasındandır. Bir kimsenin, “Evde mutlaka sana ikram edecek biri vardır” demesi gibi. “Leyubatti’enne” kelimesindeki ikinci lâm ise yemin cevabı olarak gelmiştir. Sözün anlamı sanki şöyledir: “Şüphesiz içinizden, Allah’a yemin olsun ki, mutlaka ağırdan alacak birileri vardır.”
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…