Andolsun, sana ve senden öncekilere vahyedildi: “Eğer Allah’a ortak koşarsan, amelin boşa gider ve elbette kaybedenlerden olursun.”
Diyanet Vakfı
(Resulüm!) Şüphesiz sana da senden öncekilere de şöyle vahyolunmuştur ki: Andolsun (bilfarz) Allaha ortak koşarsan, işlerin mutlaka boşa gider ve hüsranda kalanlardan olursun!
Kurtubi Tefsiri
Yemin olsun sana ve senden öncekilere vahyolundu ki: “Eğer şirk koşarsan, yemin olsun ki amelin boşa çıkar ve muhakkak zarar edenlerden olursun.
“Yemin olsun sana ve senden öncekilere vahyolundu ki: Eğer şirk koşarsan…” âyeti ile ilgili olarak şöyle denilmiştir: İfadede bir takdim ve tehir vardır. İfadenin takdiri şöyledir: Yemin olsun ki sana vahyolundu ki: Eğer şirk koşarsan… ve senden öncekilere de böylece vahyolundu. Takdim, tehir olmadığı da söylenmiştir.
Mukâtil dedi ki: Yani sana ve senden önceki peygamberlere tevhid vahyolunmuştur. Burada
“tevhid” lâfzı hazfedilmiştir. Sonra da: Ey Muhammed!
“Eğer şirk koşarsan, yemin olsun ki amelin boşa çıkar.” Bu da özel olarak Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)’a bir hitaptır. Hitabın ona olmakla birlikte maksadın onun ümmeti olduğu da söylenmiştir. Çünkü yüce Allah onun şirk koşmadığını ve koşmayacağını bilmiştir.
” Boşa çıkarmak ve bozulmak” demektir. el-Kuşeyrî dedi ki: Kim irtidad ederse, ondan önceki itaatlerinin kendisine bir faydası olmaz. Fakat riddet dolayısıyla amelin boşa çıkması küfür üzere ölmek şartına bağlıdır. Bundan dolayı yüce Allah şöyle buyurmaktadır:
“Artık içinizden her kim dininden irtidad eder de kâfir olarak ölürse, işte böylelerinin bütün amelleri… heder olup gider” (el-Bakara, 2/217) diye buyurmuştur. O halde burada mutlak olan âyet, kayıtlı olarak gelen âyet ışığında anlaşılmalıdır. Bundan dolayı şöyle diyoruz: Kim hacceder, sonra irtidad ederse, sonra tekrar İslama dönerse, haccını tekrar yapması gerekmez.
Derim ki: Bu-Şâfiî’nin kabul ettiği görüştür. İmâm Mâlik’e göre ise yeniden haccetmesi icab eder. Buna dair yeterli açıklamalar daha önceden el-Bakara Sûresi’nde (2/217-218. âyetler, 10. başlıkta) geçmiş bulunmaktadır.