De ki: “Ey cahiller! Allah’tan başkasına kulluk etmemi mi emrediyorsunuz?”
Diyanet Vakfı
De ki: Ey cahiller! Bana Allahtan başkasına kulluk etmemi mi emrediyorsunuz?
Kurtubi Tefsiri
De ki: “Artık ey cahiller, bana Allah’tan başkasına ibadet etmemi mi emredeceksiniz?” gazab ve intikamından ötürü olacaktır.
“De ki: Artık ey cahiller, bana Allah’tan başkasına ibadet etmemi mi emredeceksiniz?” Bu Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)’ı izlemekte oldukları putlara ibadet etmeye çağırdıkları ve Bu senin atalarının dinidir, dedikleri vakit (onlara cevab olarak gelmiştir).
” Başka” âyeti: ” ibadet etmemi” anlamındaki fiil ile: Sizin emrettiğiniz hususlarda Allah’tan başkasına (mı) ibadet edeyim?” takdiri ile nasb mahallindedir. Bununla birlikte; ” Bana… emredeceksiniz” ile harf-i cerrin hazfine binaen mansub olması da caizdir. İfadenin takdiri de şöyle olur: “Siz bana Allah’tan başkasına, ona ibadet etmeyi mi emrediyorsunuz?” Çünkü buradaki: mukadderdir ve bu harf, fiil ile birlikte geldiği vakit mastar anlamındadır. “Başka” lâfzından da bedeldir, ifade de “Siz bana Allah’tan başkasına ibadet etmeyi mi emrediyorsunuz?” takdirindedir.
Nafi
“bana… emredeceksiniz” anlamındaki lâfzı: şeklinde şeddesiz bir tek “nun” ile ve “ye” harfi üstün olarak okumuştur. İbn Amir ise bunu: şeklinde aslına uygun olarak şeddesiz iki “nun” ile okumuştur. Diğerleri ise idgam ile şeddeli tek bir “nun” ile okumuşlardır. Ebû Ubeyd ve Ebû Hatim de bunu tercih etmiştir. Çünkü Osman (radıyallahü anh)’ın Mushaf ında bu kelime tek bir “nun” ile yazılmıştır. Nafî ise ikinci “nun’u hazfederek okumuştur. Hazfedilenin ikinci nun olmasının sebebi tekrarın ve şeddenin onunla gerçekleşmesinden dolayıdır. Ayrıca birincisinin hazfi câiz değildir, çünkü o ref haline delâlet etmektedir. Buna dair açıklamalar En’am Sûresi’nde yüce Allah’ın:
“…Benimle… mücadele mi ediyorsunuz” (el-En’am, 6/80) âyetini açıklarken geçmiş bulunmaktadır.
“İbadet ederim” âyeti “İbadet etmemi” anlamındadır. hazfedilince fiil ref ile gelmiştir. Bu açıklamayı el-Kisaî yapmıştır. Şairin şu mısraında da böyledir:
“Ey savaşta hazır olmamdan dolayı beni azarlayan kişi…”
Bu şeklin doğruluğunun delili, bunu nasb ile: diye okuyanların kıraatidir.