Cinsinden olmak üzere hakkında faizin cereyan ettiği kuru meyveye karşılık yaş olan bir meyveden herhangi bir şey satılamaz. Mesela kuru hurmaya karşılık yaş hurma, kuru üzüme karşılık yaş üzüm ve peynire karşılık süt vb. gibi. Bunu, Leys, İmam Malik, İmam Şafii, İshak, Ebu Yusuf ve Muhammed söylemiştir. Çünkü Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurur: “Yaş hurmayı kuru hurma karşılığında satmayınız.” Buhari ve Müslim ittifak etmiştir.
Sa’d’dan rivayet edildiğine göre, o şöyle demiştir: “Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)’den işittim, yaş hurma karşılığında kuru hurma almanın hükmü kendisine sorulduğunda, yanında bulunanlara: ‘Yaş hurma kuruduğunda eksilir mi?’ buyurdu. Onlar da: ‘Evet.’ deyince; bu tür alışverişi yasakladı.” Bir lafız da şöyledir: “Onlar: ‘Evet.’ deyince, Allah’ın Elçisi (sallallahu aleyhi ve sellem): ‘O zaman (bu şekilde satışı) olamaz.’ buyurdu.” Bu şekildeki satıştan menetmiş ve kuruduğu zaman hurmanın ağırlığının eksileceği illetini ifade etmiştir. Çünkü bir bölümü eksildiği halde diğeriyle satış icra edildiği için, bu cinste faiz cereyan etmiş olmaktadır. Bu da -olgunlaşmış meyvenin ham olanla satışı gibi- caiz değildir. Hadisin öncesiyle (bağlantısının olduğunu) söylemek lazım değildir; çünkü aradaki farklılıklar azdır.
Ebu Hanife ise bunun (kuru hurmaya karşılık yaş hurmanın satışının) caiz olduğunu söylemiştir. Ona ise geçen açıklamalarla cevap verilmiştir.
Yaş olanların misliyle: Mesela: Yaş hurmanın, yaş hurma ile ve yaş üzümün de yaş üzümle satışı ilim ehlinin çoğunluğunun görüşüne göre misli misline olmak üzere caizdir. Çünkü her ikisi de eşit seviyede ele alınmakta ve birisi diğerinden noksan olmamaktadır. Bu durumda kuru hurmanın, kuru hurma ile satışı gibi sayılır. Nitekim Yüce Allah’ın: “Alışverişi de helal kıldı.” (Bakara Suresi: 275) buyruğu genel hüküm ifade etmektedir ve bundan da üzerinde nassın icra edildiği: “Kuru hurmanın, kuru hurma ile satışı” kapsam dışına çıkmaktadır. O da bu anlamda olmadığına göre, genel hüküm üzere kalmış oluyor.
Kuru olanı ise İmam Şafii bundan men etmiştir. Ama hıyar ve benzeri kuru olmayan meyveler hakkında ise iki görüş gelmiştir. Çünkü stoklanma durumunda iken bunların eşitlenip eşitlenmeyeceği bilinmemektedir; bu haliyle kuru hurmanın yaş olana satışına benzemektedir. Bunun doğru olmayacağı şeklinde cevap verilmiştir. Zira söz konusu olan farklılıklar çoktur ve -meselemizin tersine- bu ikisinden birisi eksilmektedir (diğer ise eksilmemektedir).