"Enter"a basıp içeriğe geçin

Filter by Kategoriler

Bilmeden eşit olarak vermek, bilerek fazla olarak vermek gibidir

Ölçülen türdeki eşyaların ağırlık olarak (yani tartılarak) ölçülüp satılması ve tartılan eşyaların da ölçü ile tartılıp satılmaları caiz değildir. Çünkü ölçülen eşyalar misli misline satılmaları ölçülen eşyalarda ve yine tartılan eşyaların misli misline satılmaları da tartılan eşyalarda şart koşulmuştur. Buna göre bir rıtl ne zaman ki diğer ntl’a karşılık ölçülerek satılacak olursa, söz konusu olan bu ntılın hafifliği ağır olandan daha fazla olacaktır; bu durumda da ölçüde farklılık meydana gelmiş olacaktır. Fazlalığı bilmeyecek olur, ancak eşit şekilde verildiğini de anlamayacak olursa, bu (satış) sahih olmaz. Bu, tıpkı bu malın bir kısmını diğer bir kısmına karşılık götürüp ve göz kararı olarak satmaya benzer. Aynı zamanda tartılan eşyaların da ölçü ile tartılıp satılmaları böyle olur da tartıda misli misline tahakkuk etmeyecek olursa, bu da sahih olmaz ve ölçülen eşyalar konusundaki açıklamalar gibi kabul edilir.

Bir kısmını cüzafen (götürü ve göz kararı) olarak bir kısmıyla ya da iki taraftan birisiyle götürü şeklinde satacak olursa, bu caiz olmaz. İbn Munzir der ki: İlim ehli bunun tek bir sınıftan olması halinde caiz olmayacağı hususunda icma etmişlerdir. Çünkü bu noktada Müslim’in, Cabir’den yaptığı rivayete göre, o şöyle demiştir: “Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) ölçüsü bilinmeyen bir hurma yığınının, miktarı belli hurma karşılığında satılmasını men etmiştir.” Çünkü bunda misli misline satış şarttır ve bunu bilmemek ise -gerçek şekildeki fazlalık gibi alışverişi iptal etmektedir.

Aynı iki cins gibi kendisinde misli misline şartı aranmayan ve faiz de olmayan satışlara gelince, bunların kimisinin kimisiyle ölçülerek, tartılarak ve göz kararı şeklinde satılmaları caizdir. İbn Munzir şöyle demiştir: Aynı sınıftan olmak üzere iki yiyecek hakkında hangisinin kaç kilo olduğuna dair yiyecek yığının satışının caiz olmayacağı noktasında ilim ehli icma etmişlerdir. Bunun yanında iki (farklı) sınıfın satışında ise bir beis yoktur. Çünkü Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur: “Bu maddeler farklı cinsten olduğu zaman, peşin olmak şartıyla istediğiniz gibi satın.” Bir de Yüce Allah’ın: “Allah alışverişi helal kılmıştır…” (Bakara Suresi: 275) buyruğu genel anlamda geldiği için, bizler de hakkında misli misline satışının vacip olduğu tek bir cinsi tahsis ettik. Bu durumda, ayetteki ifadenin dışında kalanların, genel hükme tabii olması icap eder. Bunda fazlalığın oluşması caiz olacağı için de her iki tarafın götürü ve göz kararıyla satışı caiz olur; sanki ölçünün tartılan eşya ile satışı gibi sayılır. Bu da göstermiş oluyor ki gerçek bir fazlalık men etmiyorsa, muhtemelen bunun men edici olmayacağı evladır.

Chat
Sohbet Yükleniyor...

https://kutsalayet.de/yas-olan-meyveye-karsilik-kuru-meyvenin-satisi/,https://kutsalayet.de/cins-ve-tur/

Bu sayfanın içeriğini kopyalayamazsınız