Allah, âlemlerin Rabbi dilemedikçe siz dileyemezsiniz.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve (ve) ma (dileyemezsiniz) teşaune (siz dileyemezsiniz) illa (ancak) en (eğer) yeşae (dilerse) Allahu (Allah) rabbu (Rabbi) el-alemin (âlemlerin)
Mukatil Tefsiri
Daha sonra Allah Teâlâ dileme işini kendisine döndürmüş ve buyurmuştur ki: Siz doğru yolu istemez ve onu seçemezsiniz; ancak âlemlerin Rabbi olan Allah dilerse bunu isteyebilir ve ona yönelebilirsiniz. Böylece bütün dilemenin ve muvaffakiyetin Allah’ın iradesine bağlı olduğunu bildirmiştir.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: Ey insanlar! Siz hak üzere olmayı, doğru yolda yürümeyi ve istikameti seçmeyi ancak Allah bunu sizin için dilerse dileyebilirsiniz.
Yani kulların iradesi ve tercihi vardır; ancak onların iradesi, Allah’ın iradesinin dışında ve ondan bağımsız değildir. Her şey Allah’ın dilemesi ve yaratmasıyla gerçekleşir.
Bu ayetin iniş sebebi hakkında şu rivayet nakledilmiştir: “İçinizden dosdoğru olmak isteyen kimse için” ayeti nazil olunca Ebû Cehil şöyle dedi: “Bu iş bize bırakılmıştır. İstersek doğru oluruz, istersek olmayız.” Bunun üzerine Allah: “Allah, âlemlerin Rabbi dilemedikçe siz dileyemezsiniz.” ayetini indirdi.
Başka rivayetlerde de Ebû Cehil’in: “İstersek istikamet üzere oluruz, istemezsek olmayız.” dediği, bunun üzerine Allah’ın kulların dilemesinin de kendi dilemesine bağlı olduğunu bildiren bu ayeti indirdiği aktarılmıştır.
Böylece Allah Teâlâ, hidayetin ve istikametin yalnızca kulun bağımsız tercihine bırakılmış olmadığını; kulların irade etmelerinin de Allah’ın dilemesi ve takdiri çerçevesinde gerçekleştiğini haber vermektedir.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…