Onlara, kendilerinden önce nice nesilleri yok ettiğimizi, onların yurtlarında yürüyüp durduklarını hâlâ gösteren olmadı mı? Elbette bunda akıl sahipleri için ibretler vardır.
Diyanet Vakfı
Bizim, onlardan önce nice nesilleri helak etmiş olmamız kendilerini yola getirmedi mi? Halbuki onların yurtlarında gezip dolaşırlar. Bunda, elbette ki akıl sahipleri için nice ibretler vardır.
Kurtubi Tefsiri
Meskenlerine uğrayıp geçtikleri, kendilerinden önceki nice nesilleri helâk edişimiz, onlar İçin bir hidayet sebebi olmadı mı? Şüphe yok ki bunda üstün akıl sahiplerine âyetler vardır.
“Meskenlerine uğrayıp geçtikleri… onlar için bir hidâyet sebebi olmadı mı?” Bununla Mekkelileri kastetmektedir. Yani bunlar kendilerinden önce geçmiş olup kendileri de yolculuk yaptıklarında ve geçimlerini elde etmek kastıyla, ticaret için Mekke’nin dışına çıktıklarında daha önce helâk etmiş olduğumuz nesillerin haberlerini açık seçik bir şekilde bilmiyorlar mı? Geçmiş ümmetlerin ve nesillerin ülkelerini bomboş, ıpıssız görmüyorlar mı? Yani bunlar da, kendilerinden önce kâfirlerin başına gelenlerin bir benzerinin kendilerinin de başına geleceğinden korkmuyorlar mı?
İbn Abbâs, es-Sülemî ve başkaları “bir hidâyet sebebi olmadı mı?” anlamındaki âyeti; “Onlara bir hidayet sebebi kılmadık mı?” diye “nun” harfi ile okumuşlardır. Bu daha açık bir okuyuştur, şeklinde “ya” ile okuyuşun, fail dolayısıyla izah edilmesi biraz zordur. Kûfeliler; Nice, kelimesinin fail olduğunu söylemişlerdir. en-Nehhâs dedi ki: Bu bir hatadır, çünkü bu kelime soru edatıdır. Ondan önceki ifadeler bunda amel etmezler. ez-Zeccâc da şöyle demiştir: Anlamı şudur: Helâk ettiğimiz kimselerin, helâk edilmesine dair vermiş olduğumuz emir. onlar için hidâyet sebebi olmadı mı?
Bu kelimenin gerçek anlamı hidâyete delâlet etmek, hidâyeti göstermek demektir. Buna göre fail bizzat hidâyetin kendisidir ve ifadenin takdiri de şöyle olur: Hidâyetin kendisi onlara hidâyet sebebi olmadı mı?
ez-Zeccâc dedi ki: “Nice” anlamındaki kelime “helâk edişimiz” anlamındaki fiil ile nasb mahallindedir.