Kafi 1504:
Ali b. İbrahim → babası → Bekr b. Sâlih → Kâsım b. Büreyd’den nakletti:
Ebû Amr ez-Zübeyrî bize Ebû Abdullah’tan şöyle rivayet etti:
Ona dedim ki:
“Ey âlim! Allah katında amellerin hangisinin daha üstün olduğunu bana haber ver.”
Buyurdu:
“Allah’ın, onsuz hiçbir şeyi kabul etmediği şey.”
Dedim ki:
“O nedir?”
Buyurdu:
“Kendisinden başka ilah bulunmayan Allah’a iman, amellerin derece bakımından en yükseği, konum bakımından en şereflisi ve nasip bakımından en yücesidir.”
Dedim ki:
“İman hakkında bana haber vermez misin? O söz ve amel midir, yoksa amelsiz söz müdür?”
Buyurdu:
“İman bütünüyle ameldir; söz de o amelin bir kısmıdır. Bu, Allah tarafından farz kılınmıştır; Allah onu kitabında açıklamış, nuru açık, hücceti sabit kılmıştır. Kitap ona şahitlik eder ve ona çağırır.”
Dedim ki:
“Sana feda olayım, onu bana tarif et ki anlayayım.”
Buyurdu:
“İmanın hâlleri, dereceleri, tabakaları ve menzilleri vardır. Ondan tamamlanmış olanı vardır ki tamlığı son noktasına ulaşmıştır. Ondan eksik olanı vardır ki eksikliği açıktır. Ondan ağır basan ve fazlalığı artmış olanı vardır.”
Dedim ki:
“İman tamamlanır, eksilir ve artar mı?”
Buyurdu:
“Evet.”
Dedim ki:
“Bu nasıl olur?”
Buyurdu:
“Çünkü Allah Tebâreke ve Teâlâ imanı Âdemoğlunun organlarına farz kılmış, onu organlara bölmüş ve onlarda dağıtmıştır. Onun organlarından hiçbir organ yoktur ki imandan, kardeş organına yüklenenden başka bir şeyle yükümlü kılınmış olmasın. Bunlardan biri kalbidir; onunla akleder, kavrar ve anlar. Kalp bedeninin emiridir; organlar ancak onun görüşü ve emriyle gelir ve gider. Bunlardan biri iki gözüdür; onlarla görür. İki kulağıdır; onlarla işitir. İki elidir; onlarla tutar ve iş görür. İki ayağıdır; onlarla yürür. Cinsel organıdır; cinsel birleşme onun yönünden olur. Dilidir; onunla konuşur. Başındaki yüzüdür. Bu organlardan hiçbir organ yoktur ki imandan, kardeş organına yüklenenden başka bir şeyle yükümlü kılınmış olmasın. Bu, Allah’ın farz kıldığı bir farzdır; kitap onun için konuşur ve onun aleyhine şahitlik eder.
Kalbe, işitmeye farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. İşitmeye, iki göze farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. İki göze, dile farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. Dile, iki ele farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. İki ele, iki ayağa farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. İki ayağa, cinsel organa farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. Cinsel organa da yüze farz kıldığından başka bir şey farz kıldı.
Kalbe imandan farz kıldığı şey ise ikrar, marifet, bağlanma, razı olma ve teslimiyettir: Ortağı olmayan, tek ilah olan, eş ve çocuk edinmeyen Allah’tan başka ilah bulunmadığını ve Muhammed’in O’nun kulu ve resulü olduğunu ikrar etmek; Allah katından gelen her peygamberi veya kitabı ikrar etmektir. İşte Allah’ın kalbe farz kıldığı ikrar ve marifet budur; bu da kalbin amelidir. Bu, Allah Azze ve Celle’nin şu sözüdür: ‘Kalbi imanla huzur bulduğu hâlde zorlanan kimse müstesna; fakat kim küfre göğsünü açarsa...’ (Nahl 106) Yine buyurdu: ‘Dikkat edin, kalpler ancak Allah’ın zikriyle huzur bulur.’ (Ra‘d 28) Yine buyurdu: ‘Ağızlarıyla iman eden, fakat kalpleri iman etmemiş olanlar...’ (Mâide 41) Yine buyurdu: ‘İçinizdekini açığa vursanız da gizleseniz de Allah sizi onunla hesaba çeker; dilediğini bağışlar ve dilediğine azap eder.’ (Bakara 284) İşte Allah Azze ve Celle’nin kalbe farz kıldığı ikrar ve marifet budur; bu, onun amelidir ve imanın başıdır.
Allah dile, söz söylemeyi ve kalbin bağlandığı ve ikrar ettiği şeyi ifade etmeyi farz kıldı. Allah Tebâreke ve Teâlâ şöyle buyurdu: ‘İnsanlara güzel söz söyleyin.’ (Bakara 83) Yine buyurdu: ‘Bize indirilene ve size indirilene iman ettik; bizim ilahımız da sizin ilahınız da birdir ve biz O’na teslim olmuş kimseleriz, deyin.’ (Ankebût 46) İşte Allah’ın dile farz kıldığı şey budur; bu da dilin amelidir.
Allah işitmeye, Allah’ın haram kıldığı şeyi dinlemekten uzak durmayı, kendisine helal olmayan ve Allah Azze ve Celle’nin yasakladığı şeyden yüz çevirmeyi, Allah Azze ve Celle’yi gazaplandıran şeyi dinlememeyi farz kıldı. Bu konuda şöyle buyurdu: ‘Kitapta size indirilmiştir ki, Allah’ın ayetlerinin inkâr edildiğini ve onlarla alay edildiğini işittiğiniz zaman, onlar başka bir söze dalıncaya kadar onlarla birlikte oturmayın.’ (Nisâ 140) Sonra Allah Azze ve Celle unutma durumunu istisna etti ve şöyle buyurdu: ‘Eğer şeytan sana unutturursa, hatırladıktan sonra zalimler topluluğuyla birlikte oturma.’ (En‘âm 68) Yine buyurdu: ‘Sözü dinleyip onun en güzeline uyan kullarımı müjdele. İşte onlar Allah’ın hidayete erdirdiği kimselerdir ve işte onlar akıl sahipleridir.’ (Zümer 17-18) Allah Azze ve Celle buyurdu: ‘Müminler gerçekten kurtuluşa ermiştir; onlar namazlarında huşu içindedirler, onlar boş sözden yüz çevirirler, onlar zekât için çalışırlar.’ (Mü’minûn 1-4) Yine buyurdu: ‘Boş sözü işittiklerinde ondan yüz çevirirler ve: Bizim amellerimiz bize, sizin amelleriniz size, derler.’ (Kasas 55) Yine buyurdu: ‘Boş sözle karşılaştıklarında vakarla geçip giderler.’ (Furkân 72) İşte Allah’ın işitmeye imandan farz kıldığı şey budur: Kendisine helal olmayan şeyi dinlememesi. Bu, onun amelidir ve imandandır.
Allah göze, Allah’ın kendisine haram kıldığı şeye bakmamayı ve Allah’ın yasakladığı, kendisine helal olmayan şeyden yüz çevirmeyi farz kıldı. Bu, gözün amelidir ve imandandır. Allah Tebâreke ve Teâlâ şöyle buyurdu: ‘Mümin erkeklere söyle, gözlerini sakınsınlar ve iffetlerini korusunlar.’ (Nûr 30) Böylece onları avret yerlerine bakmaktan, kişinin kardeşinin cinsel organına bakmasından ve kendi cinsel organını kendisine bakılmaktan korumasından nehyetti. Yine buyurdu: ‘Mümin kadınlara da söyle, gözlerini sakınsınlar ve iffetlerini korusunlar.’ (Nûr 31) Yani kadınlardan birinin kız kardeşinin cinsel organına bakmaması ve kendi cinsel organını kendisine bakılmaktan koruması. Buyurdu ki: Kur’an’da cinsel organı koruma ile ilgili olan her şey zinadandır; ancak bu ayet bakış hakkındadır.
Sonra kalbe, dile, işitmeye ve göze farz kıldığı şeyi başka bir ayette bir araya getirdi ve şöyle buyurdu: ‘Siz, işitmeniz, gözleriniz ve derileriniz aleyhinize şahitlik eder diye gizlenmiyordunuz.’ (Fussilet 22) Derilerle cinsel organları ve uylukları kastetmiştir. Yine buyurdu: ‘Hakkında bilgin olmayan şeyin ardına düşme; çünkü kulak, göz ve kalp, bunların hepsi ondan sorumludur.’ (İsrâ 36) İşte Allah’ın iki göze, Allah Azze ve Celle’nin haram kıldığı şeyden gözleri sakınma olarak farz kıldığı şey budur. Bu, ikisinin amelidir ve imandandır.
Allah iki ele, Allah’ın haram kıldığı şeye uzanmamayı ve Allah Azze ve Celle’nin emrettiği şeye uzanmayı farz kıldı. İki ele sadaka, akrabalık bağını gözetme, Allah yolunda cihad ve namaz için temizlik gibi şeyleri farz kıldı. Şöyle buyurdu: ‘Ey iman edenler! Namaza kalktığınız zaman yüzlerinizi ve dirseklere kadar ellerinizi yıkayın, başlarınızı ve topuklara kadar ayaklarınızı meshedin.’ (Mâide 6) Yine buyurdu: ‘Kâfirlerle karşılaştığınız zaman boyunları vurun; nihayet onları iyice kırıp geçirdiğinizde bağı sıkı tutun. Bundan sonra ya karşılıksız salıverme ya da fidye vardır; savaş ağırlıklarını bırakıncaya kadar.’ (Muhammed 4) İşte Allah’ın iki ele farz kıldığı şey budur; çünkü vurma onların işidir.
İki ayağa ise Allah’a isyanlardan herhangi birine yürümemeyi farz kıldı. Onlara Allah Azze ve Celle’yi razı eden şeye yürümeyi farz kıldı. Şöyle buyurdu: ‘Yeryüzünde böbürlenerek yürüme; çünkü sen yeri asla yaramazsın ve boyca da dağlara ulaşamazsın.’ (İsrâ 37) Yine buyurdu: ‘Yürüyüşünde ölçülü ol ve sesini alçalt; çünkü seslerin en çirkini eşeklerin sesidir.’ (Lokmân 19) Eller ve ayakların, Allah Azze ve Celle’nin emrettiği ve üzerlerine farz kıldığı şeyi zayi etmeleri sebebiyle kendi aleyhlerine ve sahipleri aleyhine şahitlik etmeleri hakkında şöyle buyurdu: ‘Bugün ağızlarını mühürleriz; elleri bizimle konuşur ve ayakları kazandıkları şeylere şahitlik eder.’ (Yâsîn 65) Bu da Allah’ın iki ele ve iki ayağa farz kıldığı şeylerdendir. Bu, ikisinin amelidir ve imandandır.
Allah yüze, gece ve gündüz namaz vakitlerinde Kendisine secde etmeyi farz kıldı. Şöyle buyurdu: ‘Ey iman edenler! Rükû edin, secde edin, Rabbinize kulluk edin ve hayır işleyin ki kurtuluşa eresiniz.’ (Hac 77) Bu, yüz, iki el ve iki ayak üzerine toplayıcı bir farzdır. Başka bir yerde de şöyle buyurdu: ‘Mescidler Allah içindir; öyleyse Allah ile birlikte hiç kimseye dua etmeyin.’ (Cin 18)
Allah’ın organlara temizlik ve namaz konusunda farz kıldığı şey hakkında da şöyle buyurdu: Allah Azze ve Celle peygamberini Beytülmakdis’ten Kâbe’ye çevirdiği zaman Allah Azze ve Celle şu ayeti indirdi: ‘Allah imanınızı zayi edecek değildir. Şüphesiz Allah insanlara çok şefkatli ve merhametlidir.’ (Bakara 143) Böylece namazı iman diye adlandırdı.
Kim Allah Azze ve Celle’ye organlarını korumuş, organlarından her biri Allah Azze ve Celle’nin ona farz kıldığı şeyi yerine getirmiş olarak kavuşursa, Allah Azze ve Celle’ye imanını tamamlamış olarak kavuşur ve cennet ehlinden olur. Kim onlardan birinde hainlik eder veya Allah Azze ve Celle’nin onda emrettiği şeyi aşarsa, Allah Azze ve Celle’ye imanı eksik olarak kavuşur.”
Dedim ki:
“İmanın eksikliğini ve tamamlığını anladım. Peki artışı nereden gelmiştir?”
Buyurdu:
“Allah Azze ve Celle’nin şu sözünden: ‘Bir sure indirildiği zaman içlerinden bazıları: Bu hanginizin imanını artırdı, der. İman edenlere gelince, onların imanını artırmıştır ve onlar sevinirler. Kalplerinde hastalık bulunanlara gelince, onların pisliğine pislik katmıştır.’ (Tevbe 124-125) Yine buyurdu: ‘Biz sana onların haberini gerçek olarak anlatıyoruz. Onlar Rablerine iman etmiş gençlerdi ve Biz onların hidayetini artırdık.’ (Kehf 13) Eğer imanın tamamı tek bir şey olsaydı, onda artma ve eksilme olmasaydı, onlardan hiçbirinin diğerine üstünlüğü olmazdı; nimetler onda eşit olurdu, insanlar eşit olurdu ve üstünlük batıl olurdu. Fakat imanın tamamlanmasıyla müminler cennete girer; imandaki artışla müminler Allah katında dereceler bakımından birbirlerinden üstün olurlar; eksiklik sebebiyle de kusur edenler ateşe girerler.”
Kafi İman 18
Kafi 1505:
Bir grup arkadaşımız → Ahmed b. Muhammed b. Hâlid → babası ve Muhammed b. Yahyâ → Ahmed b. Muhammed b. Îsâ; hepsi birlikte → Berkî → Nadr b. Süveyd → Yahyâ b. İmrân el-Halebî → Ubeydullah b. Hasan → Hasan b. Hârûn’dan nakletti:
Ebû Abdullah bana şöyle buyurdu:
“Şüphesiz kulak, göz ve kalp; bunların hepsi ondan sorumludur.” (İsrâ 36)
Buyurdu:
“Kulak ne işittiğinden sorulur, göz neye baktığından sorulur, kalp de neye bağlandığından sorulur.”
Ebû Abdullah bana şöyle buyurdu:
“Şüphesiz kulak, göz ve kalp; bunların hepsi ondan sorumludur.” (İsrâ 36)
Buyurdu:
“Kulak ne işittiğinden sorulur, göz neye baktığından sorulur, kalp de neye bağlandığından sorulur.”
Kafi 1506:
Ebû Ali el-Eş‘arî → Muhammed b. Abdülcebbâr → Safvân veya başkası → Alâ → Muhammed b. Müslim → Ebû Abdullah’tan nakletti:
Ona iman hakkında sordum.
Buyurdu:
“Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın resulü olduğuna şehadet etmek, Allah katından gelen şeyi ikrar etmek ve bunun tasdikinden kalplerde yerleşen şeydir.”
Dedim ki:
“Şehadet amel değil midir?”
Buyurdu:
“Evet.”
Dedim ki:
“Amel imandan mıdır?”
Buyurdu:
“Evet. İman ancak amelle olur; amel de ondandır. İman ancak amelle sabit olur.”
Ona iman hakkında sordum.
Buyurdu:
“Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın resulü olduğuna şehadet etmek, Allah katından gelen şeyi ikrar etmek ve bunun tasdikinden kalplerde yerleşen şeydir.”
Dedim ki:
“Şehadet amel değil midir?”
Buyurdu:
“Evet.”
Dedim ki:
“Amel imandan mıdır?”
Buyurdu:
“Evet. İman ancak amelle olur; amel de ondandır. İman ancak amelle sabit olur.”
Kafi 1507:
Bir grup arkadaşımız → Ahmed b. Muhammed b. Hâlid → Osman b. Îsâ → Abdullah b. Müskân → arkadaşlarından bazıları → Ebû Abdullah’tan nakletti:
Ona dedim ki:
“İslam nedir?”
Buyurdu:
“Allah’ın dinidir; adı İslam’dır. O, siz var olmadan önce de, bulunduğunuz yerde de, siz var olduktan sonra da Allah’ın dinidir. Kim Allah’ın dinini ikrar ederse Müslümandır. Kim Allah Azze ve Celle’nin emrettiği şeyle amel ederse mümindir.”
Ona dedim ki:
“İslam nedir?”
Buyurdu:
“Allah’ın dinidir; adı İslam’dır. O, siz var olmadan önce de, bulunduğunuz yerde de, siz var olduktan sonra da Allah’ın dinidir. Kim Allah’ın dinini ikrar ederse Müslümandır. Kim Allah Azze ve Celle’nin emrettiği şeyle amel ederse mümindir.”
Kafi 1508:
Ondan → babası → Nadr b. Süveyd → Yahyâ b. İmrân el-Halebî → Eyyûb b. Hürr → Ebû Basîr’den nakletti:
Ebû Ca‘fer’in yanındaydım. Sellâm ona şöyle dedi:
“Hayseme b. Ebî Hayseme bize senden naklediyor ki o sana İslam hakkında sormuş, sen de ona şöyle demişsin: İslam, bizim kıblemize yönelen, bizim şehadetimizi getiren, bizim ibadetimizi yapan, velimizi veli edinen ve düşmanımıza düşmanlık eden kimsedir; işte o Müslümandır.”
Buyurdu:
“Hayseme doğru söylemiş.”
Dedim ki:
“O sana iman hakkında da sormuş, sen de şöyle demişsin: İman, Allah’a iman etmek, Allah’ın kitabını tasdik etmek ve Allah’a isyan etmemektir.”
Buyurdu:
“Hayseme doğru söylemiş.”
Ebû Ca‘fer’in yanındaydım. Sellâm ona şöyle dedi:
“Hayseme b. Ebî Hayseme bize senden naklediyor ki o sana İslam hakkında sormuş, sen de ona şöyle demişsin: İslam, bizim kıblemize yönelen, bizim şehadetimizi getiren, bizim ibadetimizi yapan, velimizi veli edinen ve düşmanımıza düşmanlık eden kimsedir; işte o Müslümandır.”
Buyurdu:
“Hayseme doğru söylemiş.”
Dedim ki:
“O sana iman hakkında da sormuş, sen de şöyle demişsin: İman, Allah’a iman etmek, Allah’ın kitabını tasdik etmek ve Allah’a isyan etmemektir.”
Buyurdu:
“Hayseme doğru söylemiş.”
Kafi 1509:
Muhammed b. Yahyâ → Ahmed b. Muhammed b. Îsâ → İbn Ebî Umeyr → Cemîl b. Derrâc’dan nakletti:
Ebû Abdullah’a iman hakkında sordum.
Buyurdu:
“Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın resulü olduğuna şehadet etmektir.”
Dedim ki:
“Bu amel değil midir?”
Buyurdu:
“Evet.”
Dedim ki:
“Öyleyse amel imandan mıdır?”
Buyurdu:
“İman ancak amelle sabit olur; amel de ondandır.”
Ebû Abdullah’a iman hakkında sordum.
Buyurdu:
“Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın resulü olduğuna şehadet etmektir.”
Dedim ki:
“Bu amel değil midir?”
Buyurdu:
“Evet.”
Dedim ki:
“Öyleyse amel imandan mıdır?”
Buyurdu:
“İman ancak amelle sabit olur; amel de ondandır.”
Kafi 1510:
Arkadaşlarımızdan bazıları → Ali b. Abbâs → Ali b. Müyesser → Hammâd b. Amr en-Nasîbî’den nakletti:
Bir adam Âlim’e sordu ve şöyle dedi:
“Ey âlim! Allah katında amellerin hangisinin daha üstün olduğunu bana haber ver.”
Buyurdu:
“Kendisi olmadan hiçbir amelin kabul edilmediği şey.”
Adam dedi ki:
“Bu nedir?”
Buyurdu:
“Allah’a iman; derece bakımından amellerin en yükseği, nasip bakımından en yücesi ve konum bakımından en şereflisidir.”
Dedim ki:
“Bana imanı haber ver. O söz ve amel midir, yoksa amelsiz söz müdür?”
Buyurdu:
“İman bütünüyle ameldir; söz de o amelin bir kısmıdır. Bu, Allah tarafından farz kılınmıştır; Allah onu kitabında açıklamıştır, nuru açık, hücceti sabittir. Kitap ona şahitlik eder ve ona çağırır.”
Dedim ki:
“Bunu bana anlat ki anlayayım.”
Buyurdu:
“İmanın hâlleri, dereceleri, tabakaları ve menzilleri vardır. Ondan tam olanı vardır ki tamlığı son noktasına ulaşmıştır; eksik olanı vardır ki eksikliği son noktasına ulaşmıştır; artan ve ağır basan olanı vardır ki artışı fazladır.”
Dedim ki:
“İman gerçekten tamamlanır, artar ve eksilir mi?”
Buyurdu:
“Evet.”
Dedim ki:
“Bu nasıl olur?”
Buyurdu:
“Allah Tebâreke ve Teâlâ imanı Âdemoğullarının organlarına farz kılmış, onu organlara bölmüş ve onların üzerine dağıtmıştır. Onların organlarından hiçbir organ yoktur ki imandan, kardeş organına yüklenenden başka bir şeyle yükümlü kılınmış olmasın. Bunlardan biri kalbidir; onunla akleder, kavrar ve anlar. O, bedeninin emiridir; organlar ancak onun görüşü ve emriyle gelir ve gider. Bunlardan biri iki elidir; onlarla tutar ve iş görür. İki ayağıdır; onlarla yürür. Cinsel organıdır; cinsel birleşme onun yönünden olur. Dilidir; onunla kitap konuşur ve onun aleyhine şahitlik eder. İki gözüdür; onlarla görür. İki kulağıdır; onlarla işitir.
Allah kalbe, dile farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. Dile, iki göze farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. İki göze, işitmeye farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. İşitmeye, iki ele farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. İki ele, iki ayağa farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. İki ayağa, cinsel organa farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. Cinsel organa da yüze farz kıldığından başka bir şey farz kıldı.
Kalbe imandan farz kıldığı şey ise ikrar, marifet, tasdik, teslimiyet, bağlanma ve razı olmadır: Ortağı olmayan, tek, samed, eş ve çocuk edinmeyen Allah’tan başka ilah bulunmadığını ve Muhammed’in O’nun kulu ve resulü olduğunu kabul etmektir.”
Bir adam Âlim’e sordu ve şöyle dedi:
“Ey âlim! Allah katında amellerin hangisinin daha üstün olduğunu bana haber ver.”
Buyurdu:
“Kendisi olmadan hiçbir amelin kabul edilmediği şey.”
Adam dedi ki:
“Bu nedir?”
Buyurdu:
“Allah’a iman; derece bakımından amellerin en yükseği, nasip bakımından en yücesi ve konum bakımından en şereflisidir.”
Dedim ki:
“Bana imanı haber ver. O söz ve amel midir, yoksa amelsiz söz müdür?”
Buyurdu:
“İman bütünüyle ameldir; söz de o amelin bir kısmıdır. Bu, Allah tarafından farz kılınmıştır; Allah onu kitabında açıklamıştır, nuru açık, hücceti sabittir. Kitap ona şahitlik eder ve ona çağırır.”
Dedim ki:
“Bunu bana anlat ki anlayayım.”
Buyurdu:
“İmanın hâlleri, dereceleri, tabakaları ve menzilleri vardır. Ondan tam olanı vardır ki tamlığı son noktasına ulaşmıştır; eksik olanı vardır ki eksikliği son noktasına ulaşmıştır; artan ve ağır basan olanı vardır ki artışı fazladır.”
Dedim ki:
“İman gerçekten tamamlanır, artar ve eksilir mi?”
Buyurdu:
“Evet.”
Dedim ki:
“Bu nasıl olur?”
Buyurdu:
“Allah Tebâreke ve Teâlâ imanı Âdemoğullarının organlarına farz kılmış, onu organlara bölmüş ve onların üzerine dağıtmıştır. Onların organlarından hiçbir organ yoktur ki imandan, kardeş organına yüklenenden başka bir şeyle yükümlü kılınmış olmasın. Bunlardan biri kalbidir; onunla akleder, kavrar ve anlar. O, bedeninin emiridir; organlar ancak onun görüşü ve emriyle gelir ve gider. Bunlardan biri iki elidir; onlarla tutar ve iş görür. İki ayağıdır; onlarla yürür. Cinsel organıdır; cinsel birleşme onun yönünden olur. Dilidir; onunla kitap konuşur ve onun aleyhine şahitlik eder. İki gözüdür; onlarla görür. İki kulağıdır; onlarla işitir.
Allah kalbe, dile farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. Dile, iki göze farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. İki göze, işitmeye farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. İşitmeye, iki ele farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. İki ele, iki ayağa farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. İki ayağa, cinsel organa farz kıldığından başka bir şey farz kıldı. Cinsel organa da yüze farz kıldığından başka bir şey farz kıldı.
Kalbe imandan farz kıldığı şey ise ikrar, marifet, tasdik, teslimiyet, bağlanma ve razı olmadır: Ortağı olmayan, tek, samed, eş ve çocuk edinmeyen Allah’tan başka ilah bulunmadığını ve Muhammed’in O’nun kulu ve resulü olduğunu kabul etmektir.”
Kafi 1511:
Muhammed b. Hasan → arkadaşlarımızdan bazıları → Eş‘as b. Muhammed → Muhammed b. Hafs b. Hârice’den nakletti:
Ebû Abdullah’ı şöyle buyururken işittim. Bir adam ona Mürcie’nin küfür ve iman hakkındaki sözü hakkında sordu ve dedi ki:
“Onlar bize karşı delil getiriyor ve şöyle diyorlar: Kâfir bizim yanımızda nasıl Allah katında da kâfir ise, aynı şekilde bir kimse imanını ikrar ettiğinde onun Allah katında mümin olduğunu da böyle görürüz.”
Buyurdu:
“Sübhanallah! Bu ikisi nasıl eşit olur? Küfür kulun ikrarıdır; ikrarından sonra ondan bir delil istenmez. İman ise bir iddiadır; ancak delille geçerli olur. Onun delili de ameli ve niyetidir. İkisi uygun düşerse kul Allah katında mümindir. Küfür ise bu üç yönden her biriyle, yani niyet, söz veya amelle mevcut olur. Hükümler ise söz ve amel üzerine yürür. Müminlerin kendisi için imana şahitlik ettiği, hakkında müminlerin hükümlerinin yürüdüğü nice kimse vardır ki Allah katında kâfirdir. Onun zahir sözü ve ameline göre hakkında müminlerin hükümlerini yürüten kimse ise doğru yapmıştır.”
Ebû Abdullah’ı şöyle buyururken işittim. Bir adam ona Mürcie’nin küfür ve iman hakkındaki sözü hakkında sordu ve dedi ki:
“Onlar bize karşı delil getiriyor ve şöyle diyorlar: Kâfir bizim yanımızda nasıl Allah katında da kâfir ise, aynı şekilde bir kimse imanını ikrar ettiğinde onun Allah katında mümin olduğunu da böyle görürüz.”
Buyurdu:
“Sübhanallah! Bu ikisi nasıl eşit olur? Küfür kulun ikrarıdır; ikrarından sonra ondan bir delil istenmez. İman ise bir iddiadır; ancak delille geçerli olur. Onun delili de ameli ve niyetidir. İkisi uygun düşerse kul Allah katında mümindir. Küfür ise bu üç yönden her biriyle, yani niyet, söz veya amelle mevcut olur. Hükümler ise söz ve amel üzerine yürür. Müminlerin kendisi için imana şahitlik ettiği, hakkında müminlerin hükümlerinin yürüdüğü nice kimse vardır ki Allah katında kâfirdir. Onun zahir sözü ve ameline göre hakkında müminlerin hükümlerini yürüten kimse ise doğru yapmıştır.”