"Enter"a basıp içeriğe geçin

Filter by Kategoriler

Rehinde koşulan şartlar

Rehinde koşulan şartlar iki kısma ayrılır:

Birinci kısım: Sahih olanlar… Mesela rehinin bizzat aynının adaletli bir kimsenin elinde olmasını yahut iki adil yahut daha çok adil kişinin elinde olmasını şart koşmak veyahut da hakkın gerçekleşmesi esnasında adil kişinin bunu satmasını şart koşmaktır. el-Muvaffak der ki: Bunun sıhhati hakkında bir ihtilafın olduğunu bilmiyoruz.

Rehin alan şahsa bunu satmayı şart koşarsa, bu geçerli olur. Bunu, Ebu Hanife ve İmam Malik söylemiştir. Çünkü rehin alandan başkasının bu noktada vekil kılınmasının caiz olması, rehin alanın da bunda vekil kılınmasının caiz olması anlamına gelmektedir, tıpkı başka ayni eşyaların satışı gibi.

İmam Şafii ise bunun geçerli olmayacağını söylemiştir. Çünkü bu, iki maksadın çelişkili olduğu bir vekil kılma sayılacağından sahih olmaz; sanki kişinin kendisi tarafından satışı konusunda vekil kılması gibi değerlendirilir. Rehin alan kişi buna hak sahibi olduğu vakit, iki maksadın farklı olmasının bir zarar oluşturmayacağı, şeklinde cevap verilmiştir. Nitekim bu ise hakkın ortaya çıkması esnasında semenin yerine getirilmesidir. Satışın söz konusu olması gösteriyor ki rehin veren şahıs, maksadını bildiği halde diğerini vekil kılmakla ona bu noktada müsamaha tanımış demektir. Zira kendi herhangi bir şeyin satışında vekil kılınmış olmasının caiz olmayacağı nedeniyle (malı) teslim edemez. Teslim etmiş olursa şayet bu durumda o, tek başına olmasıyla hem satıcı, hem müşteri, hem mucip ve hem de kabil ile kendisinden yine kendisi malı alan kimse konumunda sayılır ki, bizim meselemiz bununla alakalı değildir.

İkinci kısım: Fasit olanlar… Rehinin muktezasını zedeleyen şeyleri şart koşmak, mesela hakkın ortaya çıması esnasında rehini satmayı şart koşmak, borcu semenden ödememesini, telef olmaktan endişe edilen şeyi satmamasını yahut ancak razı olduğu şeyleri ona satmasını şart koşmak gibi hususlar, akdin muktezasını olumsuz kıldığı için fasit şartlar sayılmaktadır. Çünkü ödenmesinin yanında bu şartlarla kasdedilen şey ortadan kalkmış olacaktır. Aynı şekilde akdin muktezasını ortadan kaldıran, akdi olumsuz kılan ve akdin bir maslahatı da sayılmayan her şartın durumu da böyledir. Mesela söz konusu malın, rehin alanın, adilin yahut rehin alan şahsın faydasında bulunan tazmin edilmiş şeklinde bulunması vb. gibi.

Şart koşar ve: “Hak ortaya çıktığı halde bana halen bedel ödenmemiş olursa, o zaman borcun yanında söz konusu olan rehin bana aittir yahut sende bulunan borçla söz konusu olan satılacak mal bana ait olur.” diyecek olursa, koştuğu bu şart fasit olur. Bunu, İmam Malik, Sevri, İmam Şafii ve rey ashabı söylemiştir. el-Muvaffak ise: Onlara muhalefet edeni bilmiyorum, demiştir. Nitekim bu şartı ileri sürecek olursa rehin fasit olur. Bunun yanında fasit olmayacağı da imkan dahilindedir; çünkü zikri geçen diğer fasit şartlar hakkında, alışverişte koşulan şartlara binaen iki görüş yer almaktadır.

Chat
Sohbet Yükleniyor...

https://kutsalayet.de/rehin-yahut-tazmin-eden-sartina-bagli-olan-alisveris/,https://kutsalayet.de/rehin-alanin-rehin-ile-faydalanmasi/

Bu sayfanın içeriğini kopyalayamazsınız