İmam Ahmed’den gelen meşhur görüşe göre her namaz kılan kişinin “Rabbena ve lekel-hamd” demesi meşrudur. Bu, ilim ehlinin çoğunluğunun görüşünü oluşturmaktadır. İmam Şâfiî ve İshak bunlardandır. Ebû Hureyre’nin naklettiğine göre, kendisi demiştir ki:
“Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) ‘Semiallahu limen hamideh’ dediği vakit, ayakta olduğu hâlde ‘Rabbena ve lekel-hamd…’ derdi.”
Buhârî ve Müslim ittifak etmiştir.
İbn Ebî Evfâ’dan rivayete göre, o şöyle demiştir:
“Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) rükûdan kalkınca: ‘Semiallahu limen hamideh, Allahumme Rabbena lekel-hamdu mil’es-semâvâti ve mil’el-ardı ve mil’e mâ şi’te min şey’in ba’d’ derdi.”
Ebû Saîd ve İbn Abbâs’tan da buna benzer rivayet nakledilmiştir.
İmam Ahmed’den nakledilen diğer bir rivayete göre; bu (tesbih ve duaları) münferid iken söylemez. Yani söz konusu bu haber, onun hakkında vârid değildir. İmam Mâlik ve Ebû Hanîfe şöyle demiştir: Bunları söylemek, ne imam ne de münferid kimse hakkında meşrudur. Zira Ebû Hureyre’den nakledildiğine göre, Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu:
“İmam ‘Semiallahu limen hamideh’ dediği zaman siz: ‘Allahumme Rabbena lekel-hamd…’ deyiniz.”
Buhârî ve Müslim ittifak etmiştir.
“Bu noktada onları haklı gösterecek bir delilin olmadığı” şeklinde cevap verilmiştir. Çünkü bu hadiste, buna dair bir izah terk edilmiş olsa dahi, başka bir hadiste bu noktada ifadeler yer almaktadır. Ebû Hureyre’nin rivayeti (mesela) başka bir rivayetinde açık bir şekilde bu ifade ile zikredilmiştir. Doğrusu, münferid olanın da imam gibi okuyacağı yönündedir. Çünkü Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) bunları sahih hadislerinde bizzat buyurmuş ve bunları söylerken ne imamın ne de münferid olarak kılan bir kişinin arasını ayırmıştır.
el-Muvaffak der ki: İmama uyan kimsenin “Semiallahu limen hamideh” sözünü demesinin meşru olması noktasında mezhebimizde bir ihtilaf bilmiyorum. Bu, İmam Mâlik ve Rey ashabının görüşüdür. Çünkü Nebî (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurur:
“İmam ‘Semiallahu limen hamideh’ dediği zaman siz: ‘Allahumme Rabbena lekel-hamd…’ deyiniz.”
Bu da onların, “Semiallahu limen hamideh” dedikten sonra ara vermeksizin hemen “Rabbena lekel-hamd” demelerini gerektirmektedir. Zira hadiste geçen “fegûlû” kavlindeki “fe” harfi, takîbiyye **“fe”**sidir ve “hemen peşine” anlamına gelmektedir. Bu da açıkça bellidir ve kıyasın önüne geçmesi gerekir.
Ebû Yûsuf, Muhammed, İmam Şâfiî ve İshak ise; cemaat de tıpkı imam gibi bunları okuyabilir. Çünkü —diğer zikirler gibi— bunlar hem imama hem de uyana (cemaate) meşru olan bir zikirdir.