Size ne oluyor da Allah yolunda ve ‘Rabbimiz, bizi halkı zalim olan bu şehirden çıkar, bize katından bir dost ver ve bize katından bir yardımcı ver’ diyen zayıf bırakılmış erkekler, kadınlar ve çocuklar uğrunda savaşmıyorsunuz?
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve mâ (ve ne oluyor size ki) lekum (size) lâ (savaşmıyorsunuz) tukâtilûne (savaşmıyorsunuz) fî sebîlillâh (Allah yolunda) vel-mustad’afîne (ve zayıf bırakılanlar uğruna) mine’r-ricâli (erkeklerden) ve’n-nisâi (kadınlardan) ve’l-vildân (ve çocuklardan) ellezîne (ki onlar) yekûlûne (derler) rabbenâ (Rabbimiz) ahricnâ (bizi çıkar) min hâzihil-karyeti (bu şehirden) ez-zâlimi (zalim) ehluhâ (halkı olan) vec’al (ve kıl) lenâ (bize) min ledunke (katından) veliyyen (bir dost) vec’al (ve kıl) lenâ (bize) min ledunke (katından) nasîrâ (bir yardımcı)
Mukatil Tefsiri
“Size ne oluyor da Allah yolunda savaşmıyorsunuz ve zayıf bırakılmışlar uğrunda”, yani ezilenler uğrunda; “erkeklerden, kadınlardan ve çocuklardan”, Mekke’de baskı altında tutulanlar; “onlar ki derler: Rabbimiz, bizi halkı zalim olan bu şehirden çıkar”, yani Mekke’den; “ve bize katından bir dost ver ve bize katından bir yardımcı ver”, yani bize yardım edecek bir veli ve yardımcı ver. İbn Abbas dedi ki: Ben ve annem kadınlar ve çocuklardan zayıf bırakılmışlardandık.
Taberi Tefsiri
Ey iman edenler! Size ne oluyor da Allah yolunda ve zayıf bırakılmış kimseler uğrunda savaşmıyorsunuz? Burada “zayıf bırakılmışlar” ifadesiyle, içinizden erkekler, kadınlar ve çocuklardan güçsüz bırakılanlar kastedilmektedir.
Erkeklere gelince; onlar Mekke’de Müslüman olmuş kimselerdi. Fakat kabileleri onları zorla kontrol altına almış, baskı kurmuş, eziyet etmiş ve bedenlerine işkence ederek onları dinlerinden döndürmeye çalışmışlardı. Bunun üzerine Allah, müminleri bu kimseleri, kendilerini esir alan kâfirlerin elinden kurtarmaya teşvik etti ve şöyle buyurdu:
Sizlere ne oluyor da Allah yolunda ve dininizden olan zayıf bırakılmış kimseler uğrunda savaşmıyorsunuz? Onlar ki kâfirler tarafından zayıf düşürülmüş, zillete uğratılmış, dinlerinden döndürülmek istenmiş kimselerdir; erkekler, kadınlar ve çocuklar.
“Çocuklar” ifadesi, “çocuk” kelimesinin çoğuludur ve küçük yaştakileri ifade eder.
{ Onlar şöyle derler: Rabbimiz! Bizi halkı zalim olan bu şehirden çıkar } ifadesiyle, bu zayıf bırakılmış erkeklerin, kadınların ve çocukların, kendilerini ezen müşriklerin fitnesinden kurtarması için Rablerine dua ettikleri anlatılmaktadır. Yani şöyle derler:
Ey Rabbimiz! Bizi halkı zalim olan bu şehirden çıkar.
Araplar her şehre “köy” derler. Burada kastedilen şehir, tefsir ehlinin açıklamasına göre Mekke’dir. “Zalim” kelimesi “halk”ın sıfatıdır ve i‘rabı ona göre gelmiştir. Arapçada, kendisinden önce gelen bir isme dönen zamir bulunan sıfatlar, çoğu zaman o önceki ismin i‘rabına uydurulur. Bu yüzden “halkı zalim olan şehir” denilmiştir.
{ Ve bize katından bir veli ver } yani şöyle derler: Ey Rabbimiz! Bize katından bir yardımcı, işimizi üstlenecek, bizi içinde bulunduğumuz küfür ehlinin fitnesinden kurtaracak bir sahip gönder.
{ Ve bize katından bir yardımcı ver } yani: Bize katından, bu zalim şehir halkına karşı bize yardım edecek birini nasip et ki onların bize yaptıkları zulme karşı galip gelelim ve senin dinin üstün olsun.
Bu anlamda tefsir yapanlar şunları söylemiştir:
Muhammed b. Amr bana rivayet etti, dedi ki: Ebu Asım, İsa’dan, o da İbn Ebi Necih’ten, o da Mücahid’den rivayet etti. Allah’ın şu sözü hakkında: { erkekler, kadınlar ve çocuklardan zayıf bırakılmış olanlar ki: “Rabbimiz! Bizi halkı zalim olan bu şehirden çıkar” derler } dedi ki: Bunlar Mekke’de bulunan zayıf müminlerdi; Allah müminlere onların uğrunda savaşmayı emretti.
Müsennâ bana rivayet etti, dedi ki: Ebu Huzeyfe, Şibl’den, o da İbn Ebi Necih’ten, o da Mücahid’den rivayet etti: { erkekler, kadınlar ve çocuklardan zayıf bırakılmış olanlar } yani çocuklar { ki: “Rabbimiz! Bizi halkı zalim olan bu şehirden çıkar” derler } dedi ki: Bu şehir Mekke’dir. Allah müminlere Mekke’deki zayıf müminler uğrunda savaşmalarını emretti.
Muhammed b. Hüseyin bana rivayet etti, dedi ki: Ahmed b. Mufaddal, Esbat’tan, o da Suddî’den rivayet etti: { Allah yolunda ve zayıf bırakılmış erkekler, kadınlar ve çocuklar uğrunda niçin savaşmıyorsunuz? } dedi ki: Yani Allah yolunda ve zayıf bırakılmışlar uğrunda savaşın. Şehir ise Mekke’dir.
Müsennâ bana rivayet etti, dedi ki: Süveyd b. Nasr, Mübarek’ten, o da Osman b. Atâ’dan, o da babasından, o da İbn Abbas’tan rivayet etti: { ve zayıf bırakılmışlar } ifadesi hakkında dedi ki: “ve zayıf bırakılmışlar uğrunda”.
Kasım bana rivayet etti, dedi ki: Hüseyin, Haccâc’dan, o da İbn Cüreyc’den rivayet etti. Abdullah b. Kesîr’in, Muhammed b. Müslim b. Şihab’ın şöyle dediğini işittiğini söyledi: { Allah yolunda ve zayıf bırakılmışlar uğrunda niçin savaşmıyorsunuz? } yani Allah yolunda ve zayıf bırakılmışların yolu uğrunda.
Hasan b. Yahyâ bana rivayet etti, dedi ki: Abdürrezzak, Ma‘mer’den, o da Hasan ve Katade’den rivayet etti, şu söz hakkında: { Bizi halkı zalim olan bu şehirden çıkar } dediler ki: Bir adam zalim şehirden salih şehre doğru çıktı, yolda ölüm ona yetişti. Göğsünü salih şehre doğru yöneltti. Rahmet melekleri ile azap melekleri onun hakkında tartıştılar. Sonra iki şehir arasındaki mesafe ölçüldü ve onun salih şehre bir karış daha yakın olduğu görüldü. Bazıları şöyle dedi: Allah salih şehri ona yaklaştırdı ve rahmet melekleri onun canını aldı.
Muhammed b. Sa‘d bana rivayet etti, dedi ki: Babam, amcamdan, o da babasından, o da İbn Abbas’tan rivayet etti: { erkekler, kadınlar ve çocuklardan zayıf bırakılmış olanlar } dedi ki: Bunlar Mekke’de bulunan, hicret edemeyen Müslüman kimselerdi. Allah onları mazur saydı ve onlar hakkında şu ayet indi: { Rabbimiz! Bizi halkı zalim olan bu şehirden çıkar } yani bu şehir Mekke’dir.
Yunus bana rivayet etti, dedi ki: İbn Vehb, İbn Zeyd’den rivayet etti, şu söz hakkında: { Allah yolunda ve zayıf bırakılmış erkekler, kadınlar ve çocuklar uğrunda niçin savaşmıyorsunuz? Onlar ki: “Rabbimiz! Bizi halkı zalim olan bu şehirden çıkar” derler } dedi ki: Yani size ne oluyor da bunu yapmıyorsunuz? Bu zayıf ve çaresiz kimseler uğrunda savaşmıyorsunuz ki Allah onları kurtarsın ve dinlerini korusun? Onların gücü yoktur. Öyleyse neden savaşmıyorsunuz ki Allah’a teslim olsunlar? Zalim şehir ise Mekke’dir.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…