Kim (tek başına) farz kılarken sonrasında aynı namazı kılan bir cemaati görürse, o namazını baştan kılması müstehaptır. Bu, hangi namaz olursa olsun böyledir; ancak mescidde kılınmış olması şartıyla yahut mescide girdiği esnada cemaat namaz kılarken bu söz konusudur. Çünkü bu noktada Yezid b. el-Esved’in yaptığı rivayet de o şöyle demiştir: “Allah Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem) ile Hac’da beraberdim. Onunla birlikte Sabah namazını Hayf mescidinde kıldım. Namazı bitirip dönünce arka tarafta cemaatle namaz kılmayan iki kişi gördü ve o ikisini bana getir, buyurdu. Adamlar getirildiğinde korkudan göğüsleri titriyordu, Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem): ‘Bizimle namaz kılmanıza engel nedir?’ deyince; ‘Ey Allah’ın Resulü, biz çadırlarımızda namazı kılmıştık,’ dediler. Bunun üzerine Allah’ın Elçisi (sallallahu aleyhi ve sellem): ‘Böyle yapmayın, evinizde veya çadırınızda namaz kılar, sonra bir cemaate rastlarsanız onlarla birlikte tekrar namaz kılınız, bu sizin için nafile namaz olur,’ buyurdu.”
Ebu Zer hadisi ise şöyledir: “Namazı vaktinde kıl. Şayet onlara (cemaate) yetişecek olursan onlara birlikte de namaz kıl; çünkü bu sana nafile sayılır.”
Ebu Hanife şöyle demiştir: Ne sabahı ne ikindiyi ve ne de akşamı iade eder. Çünkü bu nafiledir ve nafile namaz, yasak vakitler içerisinde yerine getirilemez. Akşam namazında da iade etmez; çünkü nafile namazların (sayısı akşamın üç rekatı gibi) tek rekat olamazlar.
İmam Malik, Sevri ve Evzai ise namazların hepsi -akşam namazı hariç- iade edilir, şayet tek başına kılmışsa onu iade eder, cemaatle kılmışsa iade etmez, demişlerdir.
Söz konusu olan hadislerin, umumi olarak tartışma konusuna delalet ettiği şeklinde cevap verilmiştir. Bunun yanında Yezid b. el-Esved’in naklettiği hadisin açıkça sabah namazının ve aynı şekilde ikindi namazının iade edileceğini ortaya koyduğunu göstermektedir. Yine mutlak anlamda gelen bu hadislerin tek başına da olsa, cemaatle de olsa tekrar edileceğini ifade etmektedir.
Akşam namazını iade edecek olursa bunu çift şeklinde dörde tamamlar. Bunu, İmam Şafii ve İshak demiştir. Çünkü bu namaz nafile sayılacağı için, nafilelerin de tek rekat olarak kılınması meşru değildir.