Ey örtüsüne bürünen!
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ya eyyuhe’l-muddessir (ey örtüsüne bürünen).
Mukatil Tefsiri
“Ey örtüsüne bürünen!” hitabı Peygamber’e yöneliktir. Bunun sebebi, Mekke kâfirlerinin ona eziyet etmeleriydi. Bunun üzerine onlardan uzaklaşmak için Hira Dağı’na gitti. Yolda yürürken bir sesin: “Ey Muhammed!” diye seslendiğini işitti. Sağına, soluna ve göğe baktı; fakat hiçbir şey göremedi. Yoluna devam etti. İkinci defa: “Ey Muhammed!” diye seslenildi. Yine sağına, soluna ve arkasına baktı, fakat gökyüzünden başka bir şey göremedi. Korkuya kapıldı ve: “Herhâlde bu beni çağıran bir şeytandır.” dedi. Yoluna devam ederken arkasından tekrar: “Ey Muhammed! Ey Muhammed!” diye seslenildi. Bunun üzerine arkasına, sağına baktı, sonra göğe yöneldi. O zaman gökle yer arasında bir tahtı andıran bir şey gördü. Onun üzerinde ufku kaplayan bir örtü vardı ve onun üzerinde Cebrâil bulunuyordu. Cebrâil, parlayan ve göz kamaştıracak derecede ışıldayan bir nur gibiydi. Peygamber bundan çok şiddetli şekilde korktu, ardından bayılıp yere düştü ve bir süre bu hâlde kaldı.
Daha sonra kendine geldiğinde şiddetli bir titreme içindeydi. Dizleri birbirine vuruyordu. Bu hâlde geri dönerek Hatice’nin yanına girdi. Su istedi; suyu üzerine döktüler. Ardından: “Beni örtün!” dedi. Bunun üzerine onu bir örtüye sarıp örttüler ve ısınmasını sağladılar. Kendine geldiğinde: “Kendim için korktum.” dedi. Hatice ona şöyle dedi: “Müjde olsun! Allah’a yemin ederim ki Allah seni asla utandırmaz. Çünkü sen doğru sözlüsün, akrabalarla ilişkini sürdürürsün, yük altında kalanlara yardım edersin, misafiri ağırlarsın ve hayırlı işlerde insanlara destek olursun.”
Bundan sonra Cebrâil ona geldi. O sırada Peygamber örtüsüne bürünmüş durumdaydı. Cebrâil şöyle dedi:
Taberi Tefsiri
Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: Ey uyuduğu sırada elbiselerine bürünen kimse! Rivayet edildiğine göre Allah’ın peygamberine bu söz, o bir kadifeye bürünmüş haldeyken söylenmiştir. Bunu söyleyenlerden Muhammed b. Müsenna bize rivayet etti, dedi ki: Yahyâ b. Saîd bize Şu‘be’den, o Muğîre’den, o da İbrahim’den rivayet etti. İbrahim, “Ey örtüsüne bürünen!” ayeti hakkında şöyle dedi: “O bir kadifeye bürünmüş haldeydi.” Yine zikredildiğine göre bu ayet, Resûlullah’a Kur’an’dan indirilen ilk şeydir ve kendisine “Ey örtüsüne bürünen!” denilmiştir. Nitekim Yûnus bize rivayet etti, dedi ki: İbn Vehb bize haber verdi, dedi ki: Yûnus bize İbn Şihâb’dan haber verdi, dedi ki: Ebû Seleme b. Abdurrahman bana haber verdi ki Câbir b. Abdullah el-Ensârî şöyle demiştir: Resûlullah, vahyin kesinti dönemi hakkında konuşurken şöyle buyurdu: “Ben yürürken gökten bir ses işittim. Başımı kaldırdım; bir de baktım ki Hirâ’da bana gelen melek, gökle yer arasında bir kürsü üzerinde oturuyor.” Resûlullah şöyle devam etti: “Ondan korkarak çöktüm. Aileme geldim ve: ‘Beni örtün, beni örtün!’ dedim; onlar da beni örttüler.” Bunun üzerine Allah, “Ey örtüsüne bürünen! Kalk ve uyar. Rabbini yücelt…” ayetlerini, “Pislikten uzak dur.” buyruğuna kadar indirdi. Sonra vahiy peş peşe gelmeye başladı. İbn Müsenna bize rivayet etti, dedi ki: Velîd b. Müslim bize rivayet etti, dedi ki: Evzâî bize rivayet etti, dedi ki: Yahyâ b. Ebî Kesîr bana rivayet etti. Yahyâ şöyle dedi: Ebû Seleme’ye “Kur’an’dan ilk indirilen hangisidir?” diye sordum. O: “Ey örtüsüne bürünen!” dedi. Ben: “Onlar ‘Yaratan Rabbinin adıyla oku’ diyorlar.” dedim. Ebû Seleme şöyle dedi: Ben Câbir b. Abdullah’a “Kur’an’dan ilk indirilen hangisidir?” diye sordum. O: “Ey örtüsüne bürünen!” dedi. Ben: “Onlar ‘Yaratan Rabbinin adıyla oku’ diyorlar.” dedim. Bunun üzerine Câbir şöyle dedi: Ben sana ancak Peygamber’in bize anlattığını haber veririm. O şöyle buyurdu: “Hirâ’da itikâfa çekilmiştim. İtikâfımı tamamlayınca aşağı indim, vadinin içine girdim. Bana seslenildi. Sağıma, soluma, arkama ve önüme baktım; hiçbir şey görmedim. Başımın üstüne baktım; bir de gördüm ki o, gökle yer arasında bir taht üzerinde oturuyor. Ondan korktum.” Osman b. Amr bunu böyle söyledi; doğrusu ise “Ondan korkarak çöktüm.” şeklindedir. “Hatice’ye geldim ve: ‘Beni örtün!’ dedim. Beni örttüler ve üzerime su döktüler. Bunun üzerine Allah bana: ‘Ey örtüsüne bürünen! Kalk ve uyar.’ ayetini indirdi.” Ebû Küreyb bize rivayet etti, dedi ki: Vekî‘ bize Ali b. Mübârek’ten, o da Yahyâ b. Ebî Kesîr’den rivayet etti. Yahyâ şöyle dedi: Ebû Seleme’ye Kur’an’dan ilk inen şey hakkında sordum. O: “İlk olarak ‘Ey örtüsüne bürünen!’ indirildi.” dedi. Ben: “Onlar ‘Yaratan Rabbinin adıyla oku’ diyorlar.” dedim. Bunun üzerine şöyle dedi: Ben Câbir b. Abdullah’a sordum. O şöyle dedi: Ben sana ancak Resûlullah’ın bize anlattığını anlatırım. O şöyle buyurdu: “Hirâ’da itikâfa çekildim. İtikâfımı tamamlayınca aşağı indim. Bir ses işittim. Sağıma baktım, bir şey görmedim; arkama baktım, bir şey görmedim. Başımı kaldırdım ve bir şey gördüm. Hatice’ye geldim ve: ‘Beni örtün, üzerime soğuk su dökün!’ dedim. Bunun üzerine ‘Ey örtüsüne bürünen!’ ayeti nazil oldu.”
İbn Abdüla‘lâ bize rivayet etti, dedi ki: İbn Sevr bize Ma‘mer’den, o da Zührî’den rivayet etti. Zührî şöyle dedi: Resûlullah’tan vahiy bir süre kesildi. O da bundan dolayı büyük bir hüzne kapıldı; dağların yüksek tepelerine koşup kendisini oradan atmayı düşünürdü. Ne zaman bir dağın zirvesine ulaşsa Cebrâil ona görünür ve: “Sen Allah’ın peygamberisin.” derdi. Bunun üzerine içi sakinleşir, gönlü yatışırdı. Peygamber bunu anlatırken şöyle derdi: “Bir gün yürürken Hirâ’da bana gelen meleği gökle yer arasında bir kürsü üzerinde gördüm. Ondan korkarak çöktüm. Hatice’ye döndüm ve: ‘Beni örtün!’ dedim; biz de onu örttük.” Yani üzerini kapattık. Bunun üzerine Allah: “Ey örtüsüne bürünen! Kalk ve uyar. Rabbini yücelt. Elbiseni temizle.” ayetlerini indirdi. Zührî şöyle dedi: Ona ilk indirilen şey ise “Yaratan Rabbinin adıyla oku…” ayetinden “Bilmediğini öğretti.” buyruğuna kadar olan kısımdır. Tefsir ehli “Ey örtüsüne bürünen!” buyruğunun anlamı hakkında ihtilaf etmiştir. Bir kısmı bunun anlamının “Ey elbiseleri içinde uyuyan kimse!” olduğunu söylemiştir. Bu görüşü söyleyenlerden Muhammed b. Sa‘d bana rivayet etti, dedi ki: Babam bana rivayet etti, dedi ki: Amcam bana rivayet etti, dedi ki: Babam bana babasından, o da İbn Abbas’tan rivayet etti. İbn Abbas, “Ey örtüsüne bürünen!” ayeti hakkında şöyle dedi: “Ey uyuyan kimse!” Bişr bize rivayet etti, dedi ki: Yezîd bize rivayet etti, dedi ki: Saîd bize Katâde’den rivayet etti. Katâde, “Ey örtüsüne bürünen!” ayeti hakkında şöyle dedi: “Yani elbiselerine bürünen kimse.” Diğer bazıları ise bunun anlamının “Ey nübüvvet ve onun ağır yüklerine bürünen kimse!” olduğunu söylemiştir. Bu görüşü söyleyenlerden İbn Müsenna bize rivayet etti, dedi ki: Abdüla‘lâ bize rivayet etti. Dâvûd’a “Ey örtüsüne bürünen!” ayeti soruldu; o da bize İkrime’den rivayet ederek onun şöyle dediğini aktardı: “Bu iş sana giydirildi; artık onu yerine getir.”
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…