Allah, onların hepsini dirilteceği gün, size yemin ettikleri gibi O’na da yemin ederler ve kendilerinin bir şey üzere olduklarını sanırlar. Dikkat edin! Onlar yalancıların ta kendileridir.
Diyanet Vakfı
O gün Allah onların hepsini yeniden diriltecek, onlar da dünyada size yemin ettikleri gibi, Ona yemin edeceklerdir. Kendilerinin bir şey (hakikat) üzerinde olduklarını sanırlar. İyi bilin ki onlar gerçekten yalancıdırlar.
Kurtubi Tefsiri
Allah, onların hepsini dirilteceği günde size yemin ettikleri gibi, O’na da yemin edecekler ve kendilerinin gerçekten bir şey üzere olduklarını sanacaklar. Haberiniz olsun gerçekten onlar, yalancıların ta kendileridir.
“Malları da, evlatları da Allah’a” Allah’ın azabına
“karşı kendilerine hiçbir şekilde asla fayda sağlayamaz.”
Mukâtil dedi ki; Münafıklar: Muhammed kıyâmet gününde kendisine yardım olunacağını ileri sürmektedir. Durum böyleyse bedbaht olduk demektir. Allah’a yemin olsun ki kıyâmet gününde bize -eğer kıyâmet diye bir şey olacaksa- bizim gibi olanlar, çocuklarımız ve mallarımız yardımcı olacaktır. Bunun üzerine
“Allah onların…” âyeti nazil oldu. Yani Allah’ın onları dirilteceği günde onlar için horlayıcı bir azâb olacaktır.
“Size” bugün
“yemin ettikleri gibi Ona da yemin edecekler.” Bu da hayret edilecek bir husustur. Yarın onların yemin ile mugalata yapacaklarını göstermektedir. Halbuki oradaki bilgi kesin ve tereddütsüz bilgi haline gelmiş olacaktır. İbn Abbâs dedi ki: Burada sözü edilen onların:
“Rabbimiz olan Allah hakkı için biz müşriklerden olmadık.” (el-En’âm, 6/23) diye söyleyecekleri sözleridir.
“Ve kendilerinin” inkâr etmek ve yemin etmek ile
“gerçekten bir şey üzere olduklarını sanacaklar.” İbn Zeyd dedi ki: Bunların âhirette kendilerine faydalı olacağını sanacaklar.
Şöyle de açıklanmıştır: Dünyada
“kendilerinin gerçekten bir şey üzere olduklarını sanacaklar.” Çünkü âhirette kesinlikle hakkı bilmiş olacaklar. Ancak birinci görüş daha kuvvetlidir.
İbn Abbâs’tan rivâyete göre Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur: “Bir münadi kıyâmet gününde şöyle seslenecek: Allah’ın düşmanları nerede? Bunun üzerine Kaderiyye yüzleri kararmış, gözleri göğermiş olarak, ağızları yana yatmış, salyaları akarak kalkacaklar ve şöyle diyecekler: Allah’a yemin olsun ki senden başka ne güneşe, ne aya, ne bir puta, ne de bir heykele taptık, ne de senden başka bir ilâh edindik.” İbn Abbâs dedi ki: Allah’a yemin olsun doğru söyleyecekler. Şirk onlara bilmedikleri bir cihetten gelmektedir. Sonra da:
“Ve kendilerinin gerçekten bir şey üzere olduklarını sanacaklar. Haberiniz olsun gerçekten onlar yalancıların ta kendileridir” âyetini okudu. Allah’a yemin ederim ki, bunlar Kaderiyyedir, diye üç defa söyledi. Ebû Nuaym, Hilye, V, «3 (muhtasar olarak)