"Enter"a basıp içeriğe geçin

Filter by Kategoriler

Hani babasına şöyle demişti: Babacığım! İşitmeyen, görmeyen ve sana hiçbir fayda sağlamayan şeylere niçin kulluk ediyorsun?

Okunuşu ve Kelime Anlamı
İz (hani) kâle (dedi) li-ebîhi (babasına) yâ ebeti (ey babacığım) lime (niçin) ta‘budu (tapıyorsun) mâ (şeye ki) lâ yesme‘u (işitmez) ve-lâ yubsıru (ve görmez) ve-lâ yuğnî (ve fayda sağlamaz) anke (sana) şey’â (hiçbir şey).

Mukatil Tefsiri
İbrahim, babası Âzer’e şöyle dedi: Babacığım! Sesleri işitmeyen, hiçbir şeyi görmeyen ve sana hiçbir fayda sağlamayan şeylere neden tapıyorsun? Burada işitmeyen ve görmeyen şeylerle putlar kastedilmektedir. Sana hiçbir fayda sağlamayan ifadesi ise bu putların ahirette kendisine hiçbir yarar sağlayamayacağı anlamındadır.

Taberi Tefsiri
Hani babasına şöyle demişti buyruğuyla yüce Allah, İbrâhim’in babasına söylediği sözlerin hatırlanmasını istemektedir.
Babacığım! İşitmeyen şeylere niçin kulluk ediyorsun? ifadesiyle İbrâhim şöyle demektedir: İşitme yeteneği bulunmayan bir puta kulluk etmekle ne elde ediyorsun? Görmeyen ifadesiyle de putun hiçbir şeyi göremediğini belirtmektedir.
Sana hiçbir fayda sağlamayan şeylere niçin kulluk ediyorsun? buyruğuyla ise şöyle demektedir: Sana gelebilecek herhangi bir zararı senden uzaklaştıramayan bir şeye niçin kulluk ediyorsun? Çünkü o, yalnızca şekil verilerek yapılmış bir surettir. Ne zarar verebilir ne de fayda sağlayabilir. Bu özelliklere sahip bir şeye kulluk etmekle ne elde ediyorsun? Sen, kendisine dua ettiğinde duanı işiten, tehlikelerle kuşatıldığında seni görüp yardımına yetişen ve başına bir zarar geldiğinde onu senden uzaklaştıran varlığa kulluk etmelisin.
Arap dili âlimleri, Babacığım anlamındaki yâ ebeti ifadesinde bulunan hâ harfinin kelimeye nasıl girdiği konusunda ihtilafa düşmüşlerdir.
Basralı dil bilgisi âlimlerinden bazıları şöyle demişlerdir: Bu kelime üzerinde durduğunda yâ ebeh dersin. Buradaki hâ harfi, yâ ümmeh yani anneciğim ifadesinde olduğu gibi kelimeye sonradan eklenmiştir. Ancak kelimeyi kendisinden sonraki söze bağlayarak okuduğunda yâ ümm denilir. Bununla birlikte baba anlamındaki eb kelimesi iki harften oluştuğu için sanki kelimede bir eksiklik varmış gibi kabul edilmiş ve hâ harfi onun ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir. İyelik bildiren yâ harfi de sanki bu hâ harfinden sonra geliyormuş gibi değerlendirilmiştir. Bu sebeple Araplar, Babacığım, gel! anlamında yâ ebeti, akbil demişler ve tâ harfini dişillik bildiren bir harf olarak kabul etmişlerdir.
Ayrıca yâ eb, akbil yani Babam, gel! ifadesinde kelimenin sonunu düşürerek kısaltma yapmak da mümkündür. Çünkü anlam bakımından kendine nispet ettiğin bir isme, sonunu ötreli okuyarak seslenmen mümkündür. Nitekim Arapların, Rabbim, beni bağışla! anlamında yâ rabbiğfir lî demeleri buna örnektir. Kur’an’da bu kelime üzerinde durulduğunda ise yâ ebeh şeklinde okunur. Bazı Araplar, kelimenin sonundaki hâ harfini duraklama sırasında da tâ olarak telaffuz ederler.
Kûfeli dil bilgisi âlimlerinden bazıları ise şöyle demişlerdir: Ebeh ve ümmeh kelimelerindeki hâ harfi, duraklama hâ harfidir. Ancak bu kullanım Arapların dilinde o kadar yaygınlaşmıştır ki söz konusu harf, dişillik bildiren hâ harfi gibi kabul edilmeye başlanmıştır. Daha sonra bu kelimelere iyelik eki de getirilmiştir. İyelik eki getirmek isteyen kimsenin bu harfi mutlaka tâ olarak okuması gerekir. Çünkü bu durumda kelimenin sonunda iyelik bildiren yâ harfinin bulunması beklenir. Dolayısıyla hâ harfi ancak tâ olabilir. Bu sebeple yalnızca yâ ebeti denilir.
Buna karşılık yâ ebeh diyen kimse, kelime üzerinde hâ harfiyle duran kimsedir. Çünkü bu okuyuşta kelimenin ardından bir yâ harfinin gelmesi beklenmez. Yâ ebetâ diyen kimse ise kelime üzerinde tâ harfiyle durur. Bununla birlikte hâ harfiyle durması da mümkündür. Tâ harfiyle durmasının sebebi, ağıt ve yakınma ifade eden seslenişte kullanılan elif harfinin getirilmesidir. Bu sebeple hâ harfi tâ harfine dönüşmüştür.
Kelime üzerinde hâ harfiyle durmak ise uzak bir ihtimaldir. Ancak yâ Ümeymete nâsibi diyen kimsenin kullanımında olduğu gibi bir durum söz konusu olabilir. Bu kullanımda kelimenin sonundaki üstün, kısaltılmış sesleniş biçiminden kaynaklanan üstün olarak kabul edilmiştir. Böylece sanki burası ismin sonuymuş gibi değerlendirilmiştir. Söz konusu dil âlimi, bunun uzak bir ihtimal olduğunu da belirtmiştir.

Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…

Chat
Sohbet Yükleniyor...

https://kutsalayet.de/meryem-41/,https://kutsalayet.de/meryem-43/

Bu sayfanın içeriğini kopyalayamazsınız