De ki: “Rabbim! Beni doğru bir girişle girdir, doğru bir çıkışla çıkar ve bana tarafından destekleyici bir güç ver.”
Diyanet Vakfı
Ve şöyle niyaz et: Rabbim! Gireceğim yere dürüstlükle girmemi sağla; çıkacağım yerden de dürüstlükle çıkmamı sağla. Bana tarafından, hakkıyla yardım edici bir kuvvet ver.
Kurtubi Tefsiri
Ve de ki: “Rabbim, beni doğruluk girdirişi ile girdir; doğruluk çıkarışı ile çıkar. Tarafından bana destekleyici bir sultan ver.”
Anlamın, şu şekilde olduğu söylenmiştir: Beni, doğruluk ölümü ile öldür, kıyâmet gününde de doğruluk diriltilişi ile dirilt. Böylelikle bir önceki:
“Umulur ki Rabbin seni övülmüş bir makama gönderir” âyeti ile ilişkili olmaktadır. Sanki yüce Allah ona böyle bir vaaclde bulunduktan sonra kendisine yapmış olduğu bu vaadi gerçekleştirmesi için dua etmesini emretmiş gibidir. Beni, emrolunan şeylere girdir, yasaklanan şeylerden çıkart! anlamında olduğu da söylenmiştir. Bir diğer açıklamaya göre anlam şöyledir: Yüce Allah, Hazret-i Peygamber’e, gerek namazında, gerek namazı dışında kendisini müşrikler arasından çıkartıp güvenilir yere girdirmesi için yapacağı duayı öğretmektedir.
Yüce Allah, onu Mekke’den çıkarttı ve Medine’ye vardırdı. Bu anlamdaki açıklamayı Tirmizî, İbn Abbâs’dan şöylece rivâyet etmektedir: Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) Mekke’de idi. Daha sonra ona hicret etmesi emrolundu. Bunun üzerine de:
“De ki: Rabbim beni doğruluk girdirişi ile girdir, doğruluk çıkarışı île çıkar. Tarafından bana destekleyici bir sultan ver” ayeti indi. (Tirmizî) dedi ki: Bu hasen, sahih bir hadistir. Tirmizî, Tefsir 17. sûre 9; Müsned, I. 223
ed-Dahhâk şöyle demektedir: Bundan kasıt, Mekke’den çıkması ve Mekke’nin fethedilcliği günü de güvenlik içerisinde Mekke’ye girmesidir.
Ebû Sehl dedi ki: Münafıklar:
“Eğer Medine’ye dönersek, elbette en şerefli ve kuvvetli olan, en hakir olanı oradan mutlaka çıkartacaktır” (el-Münafikun, 63/8) dedikten sonra, Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) Tebuk’den döndüğünde bu âyet Medine’ye aziz olarak girdirilmesi ve zafer için Mekke’den çıkartılması için dua demektir. Anlamın şöyle olduğu da söylenmiştir: Bana, lütfetmiş olduğun peygamberliğe, doğruluk girdilisi ile girdir ve benim camını alacağın vakit bu görevimden doğruluk çıkartısı ile çıkart. Bu anlamdaki bir açıklamayı Mücahid yapmıştır.
-Mim harfi ötreli olarak- “mueihal” ve “muhraç” kelimesi, girdirmek ve çıkartmak demektir. Yüce Allah’ın:
“Beni, mübarek bir indiriş ile indir” (el-Mu’minun, 23/29) âyetindeki “münzeh indiriş” kelimesi gibidir ki, kendisinde hoşlanmayacağım bir şey görmeyeceğim bir indiriş, demektir. Genel olarak da kurra bu şekilde okumuşlardır. Ancak, el-Hasen, Ebû’l-Âl-iyye ve Nasr b. Âsım, mimlerin fethi ile “medhal ve mahreç” şeklinde “giriş ve çıkış” anlamında okumuşlardır. Birincisi rubaidendir, ikincisi ise sülâsîdendir. İbn Abbâs dedi ki: Sen beni ölüm esnasında doğruluk girdirişi ile girdir, öldükten sonra diriltilme sırasında da doğruluk çıkartılışı ile çıkart, demektir.
Şöyle de denilmiştir: Sen beni her nereye girdirirsen doğruluk ile girdir ve doğruluk ile çıkart. Yani bir başka yüzle gelip bir başka yüzle çıkan bir kimse kılma. Çünkü, iki yüzlü kimseler Senin nezdinde muteber kimseler olamazlar.
Âyetin, kapsamına giren bütün hususları, bütün yolculuk ve işleri aynı şekilde ölüm ve hayatta umulan türlü şekillerde kaderin değişik hallerini kapsayan umumi bir âyet olduğu da söylenmiştir ki; Rabbim, bütün işlere girişimi ele, çıkışımı da Sen ıslah et, doğru kıl, demek olur.
Yüce Allah’ın:
“Tarafından bana destekleyici bir sultan ver” âyeti ile ilgili olarak en-Nehaî ve İkrime şöyle demişlerdir: “Sultan”dan kasıt, sapasağlam, sabit, delil ve hüccet demektir.
el-Hasen’in görüşüne göre ise bundan kasıt kuvvet, zafer ve dininin bütün dinlere üstün gelmesidir. O, şöyle demektedir: Yüce Allah ona hiç şüphesiz Faris’in (İran’ın), Rum’un (Bizans’ın) ve diğerlerinin ellerinden mülklerini mutlaka alıp bu mülkü kendisine vereceğini vadetmektedir.