O, kendisinden istediğiniz her şeyi size verdi. Eğer Allah’ın nimetini saymaya kalksanız onu sayamazsınız. Şüphesiz insan çok zalim, çok nankördür.
Diyanet Vakfı
O size istediğiniz her şeyden verdi. Allahın nimetini sayacak olsanız sayamazsınız. Doğrusu insan çok zalim, çok nankördür!
Kurtubi Tefsiri
O size kendisinden İstediğiniz şeylerin hepsinden verdi. Eğer Allah’ın nimetini topluca saymak İsteseniz dahi siz onları sayamazsınız. Gerçekten İnsan çok zulmedici ve çok nankördür.
“O, size kendisinden İstediğiniz şeylerin hepsinden verdi.” Yani O, size istenilen şeylerden olup kendisinden istediğiniz her şeyden verdi. Burada
“istenilen şeyler” anlamındaki; lâfzı hazf edilmiştir. Bu açıklama el-Ahfeş’ten nakledilmiştir.
Anlamı: Kendisinden istediğiniz ve istemediğiniz herşeyden size verdi demek olup bunun “istemediğiniz herşey” bölümünün hazfedildiği de söylenmiştir. Çünkü biz, O’ndan ne güneş, ne ay istedik, ne de O’nun bize baştan beri ihsan etmiş olduğu nimetlerinin pek çoğunu. Bu da yüce Allah’ın -ileride de geleceği üzere-:
“Sizi sıcaktan koruyacak elbiseler…” (en-Nahl, 16/81) âyetine benzemektedir.
“Herşeyden” âyetindeki “…den”in zâid olduğu söylenmiştir. İstediğiniz herşeyi size verdi, demektir.
İbn Abbâs, ed-Dahhak ve başkalan ise; “Herşeyden” diye tenvirdi olarak okumuşlardır. Bu kıraat el-Hasen, ed-Dahhak ve Katade’den de rivâyet edilmiştir ki nefy anlamında olup O’ndan istemediğiniz herşeyden vermiştir, demek olur. Güneş, ay ve onların dışındaki pek çok şey gibi. Bunun istemediğiniz her şeyden size verdi, anlamında olduğu da söylenmiştir.
“Eğer Allah’ın nimetini” nimetlerini
“topluca saymak isteseniz dahi, siz onları sayamazsınız” saymaya gücünüz yetmez. Bunları tesbit etme imkânınız da olmaz. Çünkü bunlar pek çoktur. İşitmek, görmek, suretin en güzel şekilde yapılması ve buna benzer afiyet, rızık gibi sayılamayacak bir çok nimetler. Bütün bu nimetler Allah’tandır. Peki Allah’ın nimetini ne diye küfür ile inkâr ile karşılıyorsunuz? Neden bu nimetlerin yardımı ile Allah’a itaat etmiyorsunuz?
“Gerçekten insan çok zulmedici, çok nankördür.” Âyetteki “insan” lâfzı cins isim olmakla birlikte, bununla özel insan türü kastedilmiştir ki, İbn Abbâs’ın görüşüne göre Ebû Cehil’dir. Bununla bütün kâfirlerin kastedildiği de söylenmiştir.