Zann-ı galibine göre ya da kesin olarak suyun bedenin tüm yerine ulaştığını düşünen bir kimsenin, gusül ya da abdestte iken elini bedeninin üzerinde gezdirmesi vacip değildir. Bu, Sevri, Evzai, İshak ve Rey ashabının görüşüdür. Ümmü Seleme’nin rivayet etmiş olduğu üzere kendisi der ki: “Bir defasında; ‘Ey Allah’ın Resulü! Ben, örgüsü çok olan bir kadınım. Hayız ve cenabetten yıkanırken örgüleri çözeyim mi?’ dedim. O: ‘Hayır! Başının üzerine, ellerinle üç kere su avuçlayıp dökmen sonra da bedenine su döküp yıkanman sana yeterli gelir.’ buyurdu.”
İmam Malik demiştir ki: Elinin ulaştığı yere kadar eliyle ovalaması vaciptir. Çünkü Yüce Allah: “Gusül alıncaya değin…” (Nisa Suresi: 43) buyurmuştur. Ovaladığı sürece o kişi kendisini yıkamış demektir. Bunun doğru olmadığı yönünde cevap verilmiştir. Zira bir kap yıkandığı vakit, el kabın bir tarafını ovalamadığı halde o kaba (su değdiği için) temizlenmiştir, diyebiliyoruz.
“Gusül almak, abdest ve gusül için yeterli gelir.” dediğimiz vakit, abdestteki azaların yıkanmasında tertip ve peşi sıra yıkamak vacip olmaz. Çünkü abdest ve gusül, birisinin diğerine dahil olduğu bir ibadet türüdür ve umrenin hac hükmünde sakıt olduğu gibi, küçük olanın (yani abdestin) hükmü de büyük olanın (guslün) içerisinde sakıt olur. Yüce Allah buyurdu ki: “Şayet cünüp iseniz temizlenin (gusül alın.)” (Maide Suresi: 6)
İlim adamlarının çoğu gusül ile abdestin arasını ayırmayı, guslü iptal sebebi olarak görmemişlerdir; ancak Rabia hariç. O ise kasden abdest almayanın guslü baştan almasını söylemiştir. Nitekim Leys de bunu söylemiştir. Bu noktada İmam Malik’ten ayrılmıştır. İmam Şafii’nin arkadaşlarının da bu konuda bir görüşü yer almaktadır. Cumhurun görüşü ise bu konuda en doğru olandır. Çünkü gusül almakta tertibe uymak vacip değildir. Dolayısıyla necasetin yıkanması gibi peşi sıra yapmak da vacip olmaz.
Buna göre guslün vacipleri sadece iki tanedir, başkası değildir, bunlar: Niyet etmek ve bütün bedeni yıkamaktır. Besmele çekmeye gelince, bunun hükmü ise açıklaması geçtiği üzere abdestteki hüküm gibidir. Hatta daha da hafiftir. Zira besmele hadisi açık bir ifadeyle sadece abdest konusunda gelmiştir, başkasında gelmemiştir.
Guslü gerektiren, mesela adet görme ve cünüp olma ya da iki sünnet yerin birleşmesi (cima) ya da inzal gibi iki şey bir arada söz konusu olunca, bu durumda bir tanesine dair niyet edip temizlenecek olursa her ikisi için de yeterli olur. Bunu, aralarında İmam Malik, İmam Şafii, İshak ve Rey ashabının da yer aldığı ilim adamlarının çoğunluğu ifade etmiştir. Çünkü Allah’ın Elçisi (sallallahu aleyhi ve sellem) cinsel ilişki sebebiyle sadece bir adet gusül alırdı ve bu genellikle iki şeyi içerirdi. Nitekim abdest almayı gerektiren hadesler bir arada toplandığı vakit, bunun hükmü de aynıdır (ve bir tane abdest almak yeterlidir).