Ganimet malından çalıp bunu gizleyen kimseye “el-Gal” denir. İmam da onun bunu çaldığını bilmez; dolayısıyla da bunu ganimetin yanına koymaz. İşte bunun cezası, onu çalan kişinin tüm eşyasının yakılmasıdır. Bunu, el-Hasen ile Şam fakihleri söylemişlerdir. Çünkü bu minvalde Hz. Ömer’in yaptığı rivayete göre, Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur: “Ganimet eşyalarından mal çalan bir kimseyi ele geçirecek olursanız, eşyasını yakınız. Kendisini de dövünüz.”
Amr b. Şuayb’ın babasından, onun da dedesinden yaptığı nakle göre; “Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem), Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer ganimet malından çalanın eşyalarını yakmış ve onu dövmüşlerdir.”
İmam Malik, Leys, İmam Şafii ve Rey ashabı ise eşyası yakılmaz; çünkü Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem) yakmamıştır, demişlerdir. Abdullah b. Amr der ki: “Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) ganimet elde edince halkın ellerinde bulunan ganimetleri getirmelerini ilan etmesi için Bilal’e emir verdi. Bunun üzerine o da (ganimetleri getirmelerini) halka ilan etti. Halk ganimetlerini getirince Allah Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem) bu ganimetlerin beşte birini (kendine) ayırıp (geri kalanını gazilere) paylaştırdı. Taksimden hemen sonra bir adam kıldan bir yular getirdi ve: ‘Ey Allah’ın Elçisi! İşte bizim ele geçirdiğimiz ganimet budur,’ dedi. Bunun üzerine Hz. Peygamber üç defa: ‘Sen Bilal’i ilan ederken duymadın mı?’ buyurdu. Adam: ‘Evet (duydum),’ diye cevap verdi. Hz. Peygamber de: ‘Onu (zamanında) getirmene engel olan neydi?’ diye sordu. Bunun üzerine adam Hz. Peygamber’den özür diledi ama Allah’ın Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem): ‘Sen bunu kıyamet gününde getirirsin (şimdi) bunu senden asla kabul etmeyeceğim.’ buyurdu.” Çünkü malın yakılması onu zayi etmek olur, şüphesiz malın zayi edilmesinden men edilmiştir.
el-Muvaffak der ki: Onların ileri sürdükleri bu hadise gelince, bir defa bu hadis onların lehine delil olmaz; çünkü adam aldığı bu malı ganimetten çalma şeklinde aldığını itiraf etmiş değildir, kendisi için de onu almış değildir. O sadece söz konusu malı geç getirmiş, zamanında getirmemiştir. Bunda da bir ihtilaf yoktur. Malın zayi edilmesi konusuna gelince; ortada bir maslahat yoksa malın zayi edilmesi yasaktır. Ama kendisinde maslahat varsa, bu durumda bunda bir sakınca yoktur, malı zayi etmek de sayılmaz.
Hürmeti sebebiyle Mushaf yakılamaz. Sadece Rab Teala ateşle yakmaya hak sahibi olduğu için hayvanlar da söz konusu ateşle yakmak yasağı sebebiyle yakılamazlar. Çünkü bunlar, yakılması emredilen eşyalar kapsamında değildir, bunda bir ihtilaf da yoktur. Ganimet malından çalan kişinin üzerindeki elbisesi de yakılmaz; çünkü o kişiyi çıplak olarak ortada bırakmak caiz değildir. Aynı şekilde çaldığı malı da yakılmaz; çünkü o da Müslümanlara ait olan bir ganimete aittir. Bunu, aynı zamanda Evzai de söylemiştir. Silahı da yakılmaz; çünkü ona savaşta ihtiyacı vardır. Nafakası da yakılmaz; çünkü adeten bu da yakılmaz.
el-Muvaffak der ki: Yanında şayet hadis kitabı yahut diğer ilmi bir kitap olursa, bunların da aynı şekilde yakılmaması gerekir. Çünkü bunların faydası dine racidir, yani bunlardan kasıt dine zarar vermek değildir; yakılması gereken şeylerden kasıt ancak dünyalıklardan olup da zarar veren eşyalardır.
Adamın eşyalarını yakmadan evvel adam ölecek olursa, bu eşyaları yakılmaz. Çünkü -hadler konusunda olduğu gibi- adamın ölmesiyle ceza düşmüş olur. Zira ölümüyle artık onun varislerine intikal eder ve yakılması ise caniden başkası için ceza olarak addedilir.
Taksimattan önce ganimetten çalan kişi tevbe edecek olursa -ihtilafsız olarak- aldığını taksim edilen yere geri verir; çünkü bu ehline raci olan bir hak demektir. Eğer taksimattan sonra tevbe edecek olursa, mezhebimizin görüşüne göre, beşte birini İmam’a geri verir, diğerini de tasadduk eder. Bu, İmam Malik, Evzai, Sevri ve Leys’in görüşüdür.
İmam Şafii ise şöyle demiştir: Tasadduk edileceğine dair bir gerekçe bilmiyorum. Nitekim ganimetten çalan kişiyle ilgili geçen hadiste: “Sen bunu kıyamet gününde getirirsin (şimdi) bunu senden asla kabul etmeyeceğim.” ifadesi geçmektedir.
el-Muvaffak şöyle demiştir: Bizim lehimize, zikrettiğimiz sahabenin ve kendilerinden sonra gelen ilim adamlarının görüşü yer almaktadır. Onların döneminde kendilerine muhalefet edeni bilmediğimiz için bu, bir icma halini almış oldu. Çünkü bu malı terk etmek, insanlar için yaratılmış olan bu malı zayi etmek olur ve faydasını almayıp iptal etmek olur. Bir de bu, ganimeti çalanın günahından bir şeyi de hafifletmez. Sadaka olarak verilmesine gelince; bunda yoksullar için bir yarar söz konusudur ve sadakanın sevabından sahibine de ecir gelmiş olmaktadır; dolayısıyla da ganimeti çalandan bu günahı götürmüş olacağından bu, daha evla sayılır.