Ey iman edenler! Allah’tan korkun ve eğer gerçekten müminler iseniz, faizin geri kalanını bırakın.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ya eyyuhellezine amenu (ey iman edenler) itteku llah (Allah’tan sakının) ve zeru ma bakiye mine r-riba (faizden kalanı bırakın) in kuntum mu’minin (eğer iman etmişseniz)
Mukatil Tefsiri
Allah Teâlâ müminlere kendisine karşı gelmemelerini ve faizden kalan alacakları terk etmelerini emretmektedir. Bu ayet, Sakîf kabilesinden Mes‘ûd, Habîb, Rebîa ve Abdüyâlîl isimli dört kardeş hakkında nazil olmuştur. Bunlar insanlara faizle borç verirlerdi. Tâif fethedildikten sonra, insanlardan olan faiz alacaklarının kendilerine bırakılmasını istemişlerdi. Bunun üzerine Allah Teâlâ: “Allah’tan korkun ve faizden geriye kalanları bırakın” buyurdu. “Eğer gerçekten müminlerseniz” buyruğu ise faizin haramlığını kabul etmeniz hâlinde anlamındadır.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah bununla şöyle buyurmaktadır: “Ey iman edenler!” yani Allah’ı ve Resûlünü tasdik edenler; “Allah’tan korkun.” Yani kendiniz hakkında Allah’tan korkun; O’nun size emrettiklerine itaat ederek ve yasakladığı şeylerden uzak durarak O’ndan sakının. “Ribâdan geriye kalanı bırakın.” Yani ana mallarınız üzerine daha önce eklediğiniz fazlalıklardan geriye kalan kısmı istemeyi terk edin. “Eğer müminlerseniz.” Yani sözle söylediğiniz imanı ve dilinizle yaptığınız tasdiki amellerinizle doğruluyorsanız.
Bu ayetin, Müslüman olmuş fakat insanlar üzerinde cahiliye döneminden kalma ribâ alacakları bulunan kimseler hakkında indiği zikredilmiştir. Bunlar ribâ alacaklarının bir kısmını tahsil etmiş, bir kısmı ise kalmıştı. Yüce Allah bu ayet inmeden önce aldıkları kısmı bağışladı; geriye kalanını istemelerini ise haram kıldı.
Bunu söyleyenlerin zikri:
Musa b. Harun bana rivayet etti, dedi ki: Amr bize rivayet etti, dedi ki: Esbat bize Süddî’den rivayet etti: “Ey iman edenler! Allah’tan korkun ve ribâdan geriye kalanı bırakın…” ayetinden “…ve zulme uğratılmazsınız.” kısmına kadar olan ayet, Abbas b. Abdülmuttalib ile Benî Muğîre’den bir adam hakkında nazil oldu. Bunlar cahiliye döneminde ortaktılar ve Sakîf kabilesinden Benî Amr b. Umeyr’e faizle borç vermişlerdi. İslam geldiğinde onların çok büyük ribâ alacakları vardı. Bunun üzerine Allah: “Ribâdan geriye kalanı bırakın” buyurarak cahiliye döneminden kalan faiz fazlalıklarını terk etmelerini emretti.
Kasım bana rivayet etti, dedi ki: Hüseyin bize rivayet etti, dedi ki: Haccac bana İbn Cüreyc’den rivayet etti. İbn Cüreyc şöyle dedi: “Ey iman edenler! Allah’tan korkun ve ribâdan geriye kalanı bırakın, eğer müminlerseniz.” ayeti hakkında: Sakîf kabilesi, Nebi ile yaptığı anlaşmada; insanların onlar üzerindeki ribâ alacaklarının ve onların insanlar üzerindeki ribâ alacaklarının kaldırılması şartıyla sulh yapmıştı.
Mekke’nin fethinden sonra Resûlullah, Attab b. Esîd’i Mekke’ye vali tayin etti. Benî Amr b. Umeyr b. Avf, Benî Muğîre’den ribâ alıyordu. Benî Muğîre de cahiliye döneminde onlara faiz işletiyordu. İslam geldiğinde onların üzerinde büyük miktarda borç bulunuyordu. Benî Amr gelip faiz alacaklarını istediler. Benî Muğîre ise İslam’dan sonra bunu vermeyi reddetti. Meseleyi Attab b. Esîd’e götürdüler. Attab da Resûlullah’a mektup yazdı. Bunun üzerine şu ayet nazil oldu: “Ey iman edenler! Allah’tan korkun ve ribâdan geriye kalanı bırakın, eğer müminlerseniz. Eğer bunu yapmazsanız Allah ve Resûlü tarafından açılmış bir savaşı bilin…” “…ve zulme uğratılmazsınız.” kısmına kadar.
Resûlullah da bu ayeti Attab’a yazdı ve şöyle buyurdu: “Eğer razı olurlarsa ne âlâ; olmazlarsa onlara savaş açıldığını bildir.”
İbn Cüreyc, İkrime’den şu ayet hakkında rivayet etti: “Allah’tan korkun ve ribâdan geriye kalanı bırakın.” İkrime şöyle dedi: Benî Muğîre’den faiz alanlar; Mes‘ud, Abdüyâleyl, Habîb ve Rabîa idi; bunlar Amr b. Umeyr oğullarıydı. Ribâ alacağı onların Benî Muğîre üzerindeydi. Sonra Abdüyâleyl, Habîb, Rabîa, Hilâl ve Mes‘ud Müslüman oldular.
Yahya b. Ebi Talib bana rivayet etti, dedi ki: Yezid bize rivayet etti, dedi ki: Cüveybir bize Dahhâk’tan, onun da şu ayet hakkında şöyle dediğini rivayet etti: “Allah’tan korkun ve ribâdan geriye kalanı bırakın, eğer müminlerseniz.” Cahiliye döneminde insanlar ribâ ile alışveriş yapıyorlardı. Müslüman olduklarında ise yalnızca ana mallarını almaları emredildi.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…