“Her usta sihirbazı sana getirsinler.”
Diyanet Vakfı
111, 112. Dediler ki: Onu da kardeşini de beklet; şehirlere toplayıcılar (memurlar) yolla. Bütün bilgili sihirbazları sana getirsinler.
Kurtubi Tefsiri
“Sana ne kadar bilgin sihirbaz varsa hepsini getirsinler.”
“Dediler ki: Onu ve kardeşini alıkoy” âyetindeki;
“Onu alıkoy” kelimesini Medineliler, Âsım ve el-Kisâî (fiilin aslında bulunan “cim” harfinden sonraki) hemzeyi okumamışlardır. Ancak Verş ile el-Kisâî, “he” harfinin kesresini işba’ ile okumuşlardır. Ebû Amr ise, (“cim” harfinden sonra) sakin bir hemze ile ve “he” harfini de ötreli olarak okumuştur. Bu İki okuyuş, iki ayrı söyleyiştir. Her iki şekilde Onu geciktirdim, alıkoydum” denilir. Onu erteledim, anlamındadır. Aynı şekilde İbn Kesîr, İbn Muhaysın ve Hişam da böyle okumuşlardır. Şu kadar var ki onlar, “he” harfinin üzerindeki ötreyi işba’ ile okumuşlardır. Sair Kûfeliler ise, “he” harfini sakin olarak; diye okumuşlardır. el-Ferrâ’ der ki: Bu, Arapların bir şivesidir. Onlar, eğer önceki harf harekeli ise, vasl halinde zamir olarak gelen “he” üzerinde vakıf yaparlar. İşte bu Talha’dır, bize doğru geliyor” demek gibi. Ancak Basralılar bunu kabul etmezler.
Katade der ki: onu hapset, tut, alıkoy” demektir. İbn Abbâs ise, onu tehir et, geciktir anlamındadır, der. Bu kelimenin; ‘dan geldiği de söylenmiştir. Yani, sen onu umutlandır, bırak umutlansın, anlamındadır. Bu görüşü en-Nehhâs, Muhammed b. Yezid’den nakletmektedir. Bu kelimenin “he” harfinin esreli okunuşu ise, itbâ’ (Önceki “cim” harfine uydururak) ile okunur. Aslı üzere ötreli okunması da caizdir. Bununla birlikte sakin okunuşunun şiirde ancak istisnai olarak câiz olabilen bir lahin olduğu söylenmiştir.
“Ve kardeşini” anlamındaki kelime,
“onu alıkoy” anlamındaki kelimede yer alan zamire alfedilmiştir.
“Toplayıcılar” kelimesi ise hal olarak nasb edilmiştir.
“Sana getirsinler” fiili meczumdur. Çünkü, emrin cevabıdır. İşte bundan dolayı (vav harfinden sonra gelmesi gereken) “nûn” hazfedilmiştir.
Âsım müstesna, Kûfeliler; “İleri derecede ne kadar sihirbaz varsa” diye okumuşlardır. Diğerleri ise; “Sihirbaz” diye okumuşlardır ki, anlam itibariyle birbirlerine yakındır. Ancak birinci okuyuşun vezni olan “fe’al” vezni anlam itibariyle daha ileri derecede mübalağa ifade eder.