Allah’ın rızasına uyan kimse, Allah’tan bir gazapla dönen ve varacağı yer cehennem olan kimse gibi midir? O ne kötü varış yeridir!
Okunuşu ve Kelime Anlamı
E-fe-men ittebea ridvana llah (Allah’ın rızasına uyan kimse) ke-men bae bi-sahat min llah (Allah’ın gazabına uğrayan gibi midir) ve me’vahu cehennem (onun yeri cehennemdir) ve bi’se l-masir (ne kötü varış yeridir)
Mukatil Tefsiri
Daha sonra Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: “Allah’ın rızasına uyan kimse…” Yani Rabbinin rızasını arayan ve ganimet malında hıyanet etmeyen kimse, “Allah’ın gazabına uğrayan kimse gibi olur mu?” Yani ganimet malında hıyanet ederek Allah’ın gazabını hak eden kimse gibi olur mu? Bunlar elbette bir değildir ve aynı seviyede değildirler. Ardından Allah Teâlâ onların varacakları yerleri açıklamış ve: “Onun varacağı yer cehennemdir.” buyurmuştur. Burada kastedilen, ganimet malında hıyanet eden kimsedir. “O ne kötü dönüş yeridir!” buyruğu da ganimet malında hıyanet edenlerin varacağı yerin cehennem olduğunu ve bunun ne kötü bir son olduğunu ifade etmektedir. (Âl-i İmrân 162)
Taberi Tefsiri
Tefsir ehli bunun tevilinde ihtilaf ettiler. Bazıları şöyle dedi: Bunun anlamı şudur: Allah’ın rızasına, ganimet hıyanetini terk ederek uyan kimse, hıyanet ettiği şeyi hıyanetle alması sebebiyle Allah’tan bir gazapla dönen kimse gibi midir? Bunu söyleyenlerin zikri: Bize Hasan b. Yahyâ anlattı; dedi ki: Bize Abdürrezzâk haber verdi; dedi ki: Bize İbn Uyeyne, Tarîf’ten, o Dahhâk’tan, “Allah’ın rızasına uyan kimse” (Âl-i İmrân 162) ayeti hakkında haber verdi. Dedi ki: Hıyanet etmeyen kimsedir. “Allah’tan bir gazapla dönen kimse gibi midir?” (Âl-i İmrân 162): Hıyanet eden kimse gibidir. Bize Kâsım anlattı; dedi ki: Bize Hüseyin anlattı; dedi ki: Bana Süfyân b. Uyeyne, Mutarrif b. Mutarrif’ten, o Dahhâk’tan, “Allah’ın rızasına uyan kimse” (Âl-i İmrân 162) sözü hakkında anlattı. Dedi ki: Beşte biri eda eden kimsedir. “Allah’tan bir gazapla dönen kimse gibi midir?” (Âl-i İmrân 162): Böylece Allah’tan bir gazabı hak eden kimse gibidir. Başkaları bu konuda şu rivayetteki gibi söylediler: Bana İbn Humeyd anlattı; dedi ki: Bize Seleme, İbn İshak’tan anlattı: “Allah’ın rızasına uyan kimse” (Âl-i İmrân 162), insanlar sevse de öfkelense de Allah’ın rızasına uyan kimse, “Allah’tan bir gazapla dönen kimse gibi midir?” (Âl-i İmrân 162), insanların rızası ve öfkesi için böyle davranan kimse gibi midir? Yani: Benim itaatim üzere olan, sevabı cennet ve Rabbinden bir rıza olan kimse, Allah’tan bir gazapla dönüp O’nun gazabını hak eden, varacağı yer cehennem olan kimse gibi midir? O ne kötü varış yeridir! Bu iki örnek birbirine eşit midir? Yani bunu bilin. Bana göre ayetin tevilinde bu iki yorumdan doğruya en yakın olanı Dahhâk b. Müzâhim’in sözüdür. Çünkü bu, Allah’ın ganimet hıyaneti hakkındaki tehdidinin ve kullarını ondan sakındırmasının hemen ardından gelmiştir. Sonra onları bundan sakındırıp tehdit ettikten sonra onlara şöyle demiştir: Allah’ın emrettiği ve yasakladığı şeylerde O’na itaat eden ile bu konuda O’na isyan eden eşit midir? Yani bu ikisi eşit değildir ve onların halleri Allah katında bir değildir. Çünkü Allah’ın emrettiği ve yasakladığı şeylerde O’na itaat eden için cennet vardır; O’nun emrettiği ve yasakladığı şeylerde O’na isyan eden için ise ateş vardır. Buna göre “Allah’ın rızasına uyan kimse, Allah’tan bir gazapla dönen kimse gibi midir?” (Âl-i İmrân 162) sözünün anlamı şudur: Ganimet hıyanetini ve Allah’ın kendisini yasakladığı diğer isyanları terk eden; bunu terk etmede ve Allah’ın farzlarından emrettiği ve yasakladığı başka şeylerde Allah’a itaat ederek, bütün bunlarda Allah’ın rızasına uyan ve gazabından kaçınan kimse, “Allah’tan bir gazapla dönen kimse gibi midir?” (Âl-i İmrân 162) Yani Allah’ın gazabını ve öfkesini yüklenmiş olarak dönen, bununla cehennemde kalmayı hak eden kimse gibi midir? Allah buyuruyor ki: Bunlar eşit değildir. “O ne kötü varış yeridir!” (Âl-i İmrân 162) sözüne gelince; bunun anlamı şudur: Allah’tan bir gazapla dönen kimsenin varacağı ve döneceği yer olan cehennem ne kötü varış yeridir.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…