Göklerde ve yerde ne varsa Allah’ındır. Bütün işler Allah’a döndürülür.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve li-llahi ma fi s-semavati ve ma fi l-ard (göklerde ve yerde ne varsa Allah’ındır) ve ilellahi turce‘u l-umur (bütün işler Allah’a döndürülür)
Mukatil Tefsiri
“Göklerde ve yerde ne varsa Allah’ındır. Bütün işler Allah’a döndürülür.” Yani kulların işleri ahirette Allah’a döndürülür.
Ensar birbirleriyle övündüler. Evs kabilesi şöyle dedi: “Bizden iki şahitlik sahibi Huzeyme b. Sâbit vardır. Bizden meleklerin yıkadığı Hanzala vardır. Bizden, başını eşek arılarının koruduğu Âsım b. Sâbit b. el-Eflah vardır. Bizden, ölümü üzerine Arş’ın titrediği ve Allah’ın hükmünden razı olduğu Sa‘d b. Muâz vardır. Kureyza oğulları hakkında melekler de onun hükmünü kabul etmişti.”
Hazrec kabilesi ise şöyle dedi: “Bizden Kur’an’ı iyi bilen dört kişi vardır: Übey b. Ka‘b, Muâz b. Cebel, Zeyd b. Sâbit ve Ebû Zeyd. Bizden Ensar’ın sancak sahibi ve hatibi olan, cinlerin ardından ağıt yaktığı Sa‘d b. Ubâde vardır.”
Cinler onun hakkında şöyle demişlerdi:
“Hazrec’in efendisi Sa‘d b. Ubâde’yi biz öldürdük;
Ona iki ok attık da kalbini şaşırmadılar.”
Taberi Tefsiri
Yüce Allah bu ayetle, imanlarından sonra inkâr edenleri daha önce bildirdiği büyük azap ve yüzlerin kararması ile cezalandırdığını; iman eden, tasdiklerinde sebat gösteren ve verdikleri sözlere bağlı kalanları da daha önce açıkladığı şekilde cennetlerinde ebedî kalmakla mükâfatlandırdığını bildirmektedir. Allah bunlardan hiçbirine yaptığı muamelede zulmetmiş değildir. Çünkü Allah’ın zulme ihtiyacı yoktur.
Zulmeden kimse, ancak başkasına zulmetmekle kendi izzetine bir izzet, kendi gücüne bir güç, kendi mülküne bir mülk katmak ister. Bunun sebebi, sahip olduğu imkânların bir kısmındaki eksikliktir. Zulmettiği kimsenin hakkını alarak kendi eksikliğini tamamlamaya çalışır. Fakat doğularla batılar arasındaki her şeyin, dünya ve ahirette bulunan her şeyin sahibi olan kimsenin herhangi birine zulmetmesinin hiçbir anlamı yoktur. Çünkü onun sahip olduğu sebeplerden eksik olan hiçbir şey yoktur ki başkasına zulmederek onu tamamlamaya ihtiyaç duysun. Allah bundan çok yücedir.
Bu sebeple Yüce Allah:
“Allah âlemlere zulmetmek istemez.” (Âl-i İmrân 108)
buyruğunun hemen ardından:
“Göklerde ve yerde ne varsa Allah’ındır. Bütün işler Allah’a döndürülür.”
buyurmuştur.
Arap dili âlimleri, Yüce Allah’ın ismini şu ifadede tekrar açıkça zikretmesinin sebebi hakkında görüş ayrılığına düşmüşlerdir:
“Göklerde ve yerde ne varsa Allah’ındır. Ve bütün işler Allah’a döndürülür.”
Basralı dil âlimlerinden bazıları bunun Arapların:
“Zeyd’e gelince, Zeyd gitti.”
sözlerine benzediğini söylemişlerdir. Yine şairin şu sözüne de benzetmişlerdir:
“Ölümden önce geçen hiçbir şey görmüyorum; ölüm, zenginin de fakirin de huzurunu kaçırmıştır.”
Burada zamir kullanılması gereken yerde isim açıkça zikredilmiştir.
Kûfeli dil âlimlerinden bazıları ise bunun şiirdeki örnek gibi olmadığını söylemişlerdir. Çünkü şiirde ikinci geçen “ölüm” kelimesinin bulunduğu yer zamir kullanılabilecek bir yerdir; zira söz tek bir cümledir. Ayette ise durum böyle değildir. Çünkü:
“Göklerde ve yerde ne varsa Allah’ındır.”
ifadesi ayrı bir haberdir; bunun,
“Bütün işler Allah’a döndürülür.”
ifadesiyle doğrudan bağlantısı yoktur. Bu iki cümlenin her biri kendi anlamını taşımakta ve diğerine ihtiyaç duymadan anlamını tamamlamaktadır. Şairin sözünde ise ilk ifade, haberin tamamlanmasına muhtaçtır.
Taberî der ki: Bu ikinci görüş bize göre daha doğrudur. Çünkü Allah’ın kitabındaki anlamlar ve açıklamalar, dildeki sıra dışı kullanımlara başvurularak açıklanmamalıdır. Oysa burada fasih dilde ve açık anlamda doğru bir açıklama zaten bulunmaktadır.
“Bütün işler Allah’a döndürülür.”
buyruğunun anlamı ise şudur:
Bütün yaratılmışların işleri; iyi olanların da kötü olanların da, iyilik yapanların da kötülük yapanların da işi sonunda Allah’a dönecektir. Allah onların her birine hak ettikleri karşılığı verecektir ve bu hususta onların hiçbirine zulmetmeyecektir.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…