Fakat kulakları sağır eden o ses geldiği zaman,
Diyanet Vakfı
Kulakları sağır eden o ses geldiğinde,
Kurtubi Tefsiri
O Sâhha geldiği zaman,
Yüce Allah, dünya hayatında geçim hususunu sözkonusu ettikten sonra,
“o Sâhha geldiği zaman” âyeti ile öldükten sonra diriliş hususunu sözkonusu etmektedir, ki salih amellerle ve kendilerine lütfedip, ihsan ettiği şeylerden infak etmekle o güne hazır olsunlar.
“es-Sâhha” kendisi sebebiyle kıyâmetin kopacağı çığlıktır. Bu da ikinci üfürüştür. Kulakları sağır edecektir. O bakımdan kulaklar ancak hayat bulmak için yapılacak çağrıyı işitecektir Bazı müfessirler şöyle demiştir: Kulaklar onu dikkatle işitmeye çalışacaklardır. Bu da: Şuna kulak verdi” birinden gelmektedir. Hadiste de bu anlamda kullanılmıştır: “Cinler ve insanlar müstesna, Cuma gününde kıyâmetten korktuğu için kulak kabartmayan hiçbir canlı yoktur.” İbn Hihban, Sahih, VII, 7; Hakim, Müstedrek, I, 413
Şair de şöyle demiştir:
“Bağırıp çağıranın, bağırıp çağırana kulak kabarttığı gibi
Kulaklarını pek yüksek olmayan sese dahi kabartır.”
Kimi ilim adamı şöyle demiştir: Böyle bir açıklama bizden öncekilere teslim olmak ciheti ile alınan, kabul edilen bir bilgidir. Ancak dil açısından kabul edilmesi gereken, birinci görüştür. el-Halil dedi ki:
“Sâhha” oldukça şiddetli etkisi dolayısıyla kulakları sağır eden çığlık demektir. Dilde bu kelimenin asıl anlamı, şiddetli ve ağır darbe demektir, Bunun: Ona taşla bir darbe indirdi” tabirinden alındığı da söylenmiştir, Recez vezninde şair şöyle demiştir:
“Ey komşum, savunmaya var mısın?
Kayalara inen darbelerin savunması gibi.”
Arapların: Sâhha onları vurdu, musibet onları buldu” tabirleri de bu kabildendir. Taberî dedi ki: Zannederim bu, bir kimse diğerinin üzerine hızlıca atıldığı zaman kullanılan; Filan kişi filanın üzerine hızlıca atıldı” tabirinden gelmiştir,
İbnu’l-Arabî dedi ki:
“es-Sâhha” işillirici olmakla birlikte sağırlık yapan, sağırlığa sebeb olan sestir. Bu da harikulade bir fesahattir. Öyle ki henüz dişleri yeni çıkmış, yeni yetmelerden birisi de şöyle demiştir:
“Senin o acı haberini getiren her ne kadar işittirse dahi, sağır etti.”
Bir başka şair de şöyle demiştir:
“Onların gizlice söyledikleri söz, ayrıldıkları vakit sağır etti beni
Sizler,hiç gizlice söylenen bir sözün sağır ettiğini duydunuz mu?”
Allah’a yemin ederim ki, kıyâmet çığlığı dünyaya karşı sağır eden fakat âhiret işlerini işittiricidir.