İnsan yiyeceğine bir baksın.
Diyanet Vakfı
İnsan, yediğine bir baksın!
Kurtubi Tefsiri
Öyleyse İnsan yediğine bir baksın!
Şanı yüce Allah, insanın yaratılışının başlangıcını sözkonusu ettikten sonra,
“Öyleyse insan yediğine bir baksın” âyeti ile kendisine kolaylaştırılan rızkını sözkonusu etmektedir. Yani Allah’ın, yediği şeyleri nasıl yarattığına bir baksın. Buradaki
“bakmak” düşünmek suretiyle kalbin bakmasıdır. Yani insan, hayatının esasını teşkil eden yiyeceklerini Allah’ın nasıl yarattığı üzerindena hayatta kalmanın sebeblerini nasıl hazırladığı üzerinde -bu yolla ölümden sonra dirilişe hazırlanmak için- iyiden iyiye düşünsün.
el-Hasen ve Mücahid’den şöyle dedikleri rivâyet edilmiştir:
“Öyleyse insan yediğine bir baksın!” Yani yediğinin vücuduna nasıl girip nasıl çıktığına bir baksın. İbn Ebi Hayseme, ed-Dahhak b. Süfyan el-Kiiâbi’den şöyle dediğini rivâyet etmektedir: Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) bana şöyle dedi: “Ey Dahhak! Sen neler yersin?” Ben: Ey Allah’ın Rasulü! Et ve süt dedim. Peygamber: “Sonra ne oluyor?” diye sordu. Ben bildiğin şeye dönüşüyor, dedim. Şöyle dedi: “Şüphesiz Allah Âdemoğlundan çıkan şeyi dünyaya misal olarak göstermiştir.” Müsned, III, 452; Heysemî, Mecma’, X, 2HH; Taberânî, Kebir, VIII, 299
Ubey b. Ka’b dedi ki: Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Âdemoğlunun yedikleri dünyaya misal verilmiştir. O her ne kadar yemeğine baharatlar koyup güzelleştirse ve tuzlasa dahi, sen sonunda onun neye ulaştığına bir bak!” İbn Hibban, Sahih, il, 476; Müsned, V, 136; Taberânî, Kebir, 1, 198.
Ebû’l-Velid dedi ki: Ben İbn Ömer’e helaya girip, kendisinden çıkan şeylere bakan kişi hakkında soru sordum da şöyle dedi: Melek ona gelerek: Şu cimrilik edip vermekten çekindiğin şeylerin sonunda ne olduğuna bir bak, der.