Müslümanlarla anlaşmaları olduğu halde onu bozmaları

Zimmiler anlaşmayı bozdukları zaman ya da bir kimse kendisi ve ailesi için eman almış olsa, sonra bu eman anlaşmasını bozmuş olsa, bu durumda erkekler öldürülür. Ailesi (kadınları ve çocukları) ise -şayet anlaşmanın bozulmasından evvel mevcut idiyseler- esir olarak alınmazlar. Çünkü anlaşma hepsine şamildir ve bu kapsama ailesi de girmektedir. Anlaşmayı bozmak yalnız erkekler hakkında mevcut olduğundan, dolayısıyla kanlarının helal görülmesi de onlara mahsustur. Mümkündür ki adam, ailesi hakkında değil de yalnız kendisi için de anlaşmayı bozabilir; bunun yanında kendisi için de bozmayabilir, ama ailesi için de bozabilir. Öyleyse anlaşmayı -ailesi olmaksızın- yalnız kendisi hakkında bozması caizdir. Zira anlaşmayı bozmak yalnız buluğa ermiş olan erkeklerin mevcut olmasıyla söz konusu olur, ailesinin olmasıyla değil. Bunun için adamın hükmü de onların hükmüne mahsustur. O aile içinde her kim anlaşmanın bozulmasından sonra doğacak olursa, onun köle olarak tutulması caiz olur; çünkü bu halde kendisine ait bir emanı sabit değildir. Bu nedenle Daru’l Harp’e ilhak etmiş olmaları yahut Daru’l İslam’da ikamet etmiş olmaları arasında bir fark yoktur.
Ama kadınlarına gelince, onlardan gönüllü olarak Daru’l Harp’e ilhak etmiş olanlar ya da eşlerinin anlaşmayı bozmasına muvafakat etmiş olanların esir olarak tutulması caizdir. Çünkü kadın, bu durumda aklı başında ve buluğa ermiş kimsedir, ahdi (anlaşması) de bozulmuş olur, bu yönüyle erkeğin durumuna benzer. Kadın anlaşmasını bozmamış olduğu sürece, kocasının kendi anlaşmasının bozulması sebebiyle karısının anlaşması da bozulmuş olmaz.
Düşmanla ateşkes yapılmış olur da onlar anlaşmayı bozacak olurlarsa, kanları ve malları helal olur, ailelerini esir olarak tutmak da serbest olur. Çünkü Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem), ahitlerini bozduktan sonra Kureyza oğullarından bazı erkekleri kılıçtan geçirmiş, ailelerini esir olarak tutmuş ve mallarını da almıştır.
Kureyş kabilesi de ateşkesi bozdukları vakit, önceden kendilerine (öldürülmesi) haram olanları öldürmek, helal kılındı. Çünkü ateşkes, belirli bir süreliğine geçerliliği olan vakitli bir anlaşmadır, vakti gelince ahit de biter ve anlaşma fesholur. Tıpkı kira sözleşmesi gibi, (ama) zimmet sözleşmesi bunun tersinedir.