Suyu bolca ağıza alıp çalkalamak demektir.
İstinşak: Burun içine suyu almaktır.
İstinsar: Burna çekilmiş olan suyu (sümkürerek) dışarıya atmaktır. Ancak istinsar, burna suyu çekmek demek olan istinşak’a bağlı gereksinimlerinden sayılır.
Suyun ağzın her bir yerine ve burnun da tüm iç kısımlarına kadar ulaşması vacip değildir. Bu, sadece oruçlunun dışındakiler için, mübalağaya kaçmasıyla müstehap bir davranış olduğunu ortaya koymak içindir. Buna dair bilgiler abdestin sünnetleri bölümünde geçmişti.
Ağzına su alıp çalkalarken ve burnuna su verirken bunu sağ elle yapmak ve ardından sol elle de istinsar (burnu sümkürmek) müstehaptır. Çünkü Hz. Osman hadisinde şöyle gelmiştir:
“Önce ellerine üç defa su döküp onları yıkadı, sonra ağzına su alıp çalkaladı, ardından burnuna su verip onu dışarı attı ve bunu üç defa yaptı.”
Bunu, Said b. Mansur rivayet etmiştir.
Hz. Ali hadisinde ise şöyle gelmiştir:
“(…) ardından sağ elini suya daldırıp avucunu suyla doldurdu, derken ağzına, burnuna su verdikten sonra sol eliyle burnunu iyice temizledi ve bunu üç defa yaptı.”
Bunu “eş-Şafi” eserinde Ebubekir rivayet etmiştir.
Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)’in yaptığı gibi tek bir kaptan olmak üzere ağza ve burna almayı bir arada yapmak müstehap sayılmıştır.
Mazmaza’nın ve istinşakın ayrı ayrı sularla üç defa yapılması da caizdir. Çünkü Talha b. Musarrıf’tan gelen bir hadiste; Allah Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem)’i ağzına ve burnuna ayrı ayrı su verirken gördüm, demiştir.
Her ikisinin ve diğer yüzün geri kalan yerlerinin yıkanması noktasında tertibe uymak gerekli değildir. Çünkü Allah’ın Elçisi (sallallahu aleyhi ve sellem)’in abdest şeklini anlatan herkes, Onun abdeste çok nadiren bu ikisiyle başladığını zikretmişlerdir.