Ama siz dilemedikçe Allah dilemedikçe dileyemezsiniz. Şüphesiz Allah bilendir, hüküm sahibidir.
Diyanet Vakfı
Sizler ancak Rabbinizin dilemesi (izin vermesi) sayesinde (bir şeyi) dileyebilirsiniz. Şüphesiz Allah her şeyi bilendir, hikmet sahibidir.
Kurtubi Tefsiri
Ama Allah, dilemedikçe de siz dileyemezsiniz. Çünkü Allah, en iyi bilendir. Tam bir hüküm ve hikmet sahibidir.
“Ama Allah, dilemedikçe” itaat etmenizi, dosdoğru yol üzere yürümenizi, Allah’a giden yolu tutmanızı İstemedikçe
“siz dileyemezsiniz” âyeti ile emrin tümüyle Allah’a ait olduğunu, onlara ait olmadığını haber vermektedir. Kendisinin önceden bu husustaki meşieti (istemesi) olmadığı sürece, hiçbir kimsenin meşietinin gerçekleşemeyeceğini, öne geçemeyeceğini ifade etmektedir.
İbn Kesîr ve Ebû Amr
“siz dileyemezsiniz” anlamındaki âyeti, onların durumunu haber vermek anlamında “ye” ile! “(……..): Onlar dileyemezler” diye okumuşlardır. Geri kalanları ise, Allah tarafından hitab kipi ile “te” ile “dileyemezsiniz” diye okumuşlardır.
Birinci âyetin ikinci âyet ile nesholduğu da söylenmiştir. Ancak daha uygun görülen neshin olmadığıdır. Aksine bu, böyle bir şeyin ancak yüce Allah’ın meşieti ile olduğuna dair bir açıklamadır.
el-Ferrâ” şöyle demiştir:
“Ama Allah dilemedikçe de sîz dileyemezsiniz” âyeti onun
“artık kim dilerse Rabbine doğru bir yol alır” âyetine bir cevabtır. Daha sonra yüce Allah, emrin kendilerine ait olmadığını belirterek şöyle buyurmaktadır:
“Ama” o yolu izlemenizi
“Allah dilemedikçe de siz dileyemezsiniz.”
“Çünkü Allah” amellerinizi
“en iyi bilendir.” Size verdiği emirleri ve yasakları hususunda
“tam bir hüküm ve hikmet sahibidir,” Bu husus daha önce bir kaç yerde geçmiş bulunmaktadır.