Ve istediklerini yapabileceklerini sanarak yöneldiler.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve ğadev (erkenden gittiler) ala hardin (bir niyet üzerinde) kadirin (güç yetirdiklerini sanarak).
Mukatil Tefsiri
Kendi içlerinde kararlı bir halde, bahçeleri üzerinde tasarruf etmeye güç yetirdiklerini düşünerek yola çıktılar.
Taberi Tefsiri
Müfessirler bu ayette geçen “hard” kelimesinin anlamı hakkında farklı görüşler ileri sürmüşlerdir.
Bir grup âlime göre bunun anlamı, kendi nefislerinde güçlü ve kararlı olmalarıdır. Ali → Ebû Sâlih → Muâviye → İbn Abbas rivayetinde İbn Abbas, “Güç sahibi kimseler olarak.” demiştir. Ya‘kûb b. İbrahim → Hüşeym → Haccâc → Mücâhid rivayetinde Mücâhid, “Kendi nefislerinde kararlı ve güçlü olarak.” diye açıklamıştır. Ebû Recâ → Hasan el-Basrî rivayetinde Hasan, bunun “çaba ve ciddiyetle” anlamına geldiğini söylemiştir. Katâde de onların bahçelerine giderken kendi nefislerinde güçlü olduklarını ve işlerini gerçekleştirebileceklerini düşündüklerini ifade etmiştir. İbn Zeyd de ayeti, “Kendi nefislerinde kararlı ve güçlü olarak.” şeklinde açıklamıştır.
Başka âlimler ise ayetin anlamının, kendi aralarında gizlice kararlaştırdıkları bir plan üzerinde birleşmiş olarak gitmeleri olduğunu söylemişlerdir. İbn Humeyd → Mihrân → Süfyân → İbrahim b. el-Muhâcir → Mücâhid rivayetinde Mücâhid şöyle demiştir: “Bu bahçe babalarına aitti ve onlar kardeştiler. ‘Ne çıkacağını görünceye kadar bundan hiçbir yoksula vermeyelim.’ dediler. ‘Ve istediklerini yapabileceklerini sanarak yöneldiler’ yani kendi aralarında kurdukları ve kararlaştırdıkları bir plan üzere gittiler.” Muhammed b. Amr → Ebû Âsım → İbn Ebî Necîh → Mücâhid rivayetinde de “Üzerinde birleşilmiş bir iş üzere.” açıklaması yapılmıştır. İkrime de aynı şekilde “Kararlaştırılmış bir iş üzere.” demiştir.
Diğer bazı âlimler “hard” kelimesini ihtiyaç ve yoksulluk anlamında açıklamışlardır. Hasan el-Basrî’den gelen bir rivayette bu kelimenin “fakirlik ve ihtiyaç” anlamına geldiği nakledilmiştir.
Başka bir grup ise bunun öfke ve kızgınlık anlamında olduğunu söylemiştir. İbn Humeyd → Mihrân → Süfyân rivayetinde Süfyân, “Öfke ve hınç üzere.” demiştir. Bu görüşü açıklamak için şu şiir zikredilmiştir:
“Şerâ’nın aslanları gizli yerdeki aslanlarla karşılaştılar ve öfke içinde aslanların kanlarını birbirlerine içirdiler.”
Burada “hard” kelimesi öfke ve kızgınlık anlamında kullanılmıştır.
Basralı bazı dil âlimleri ise kelimeyi “engelleme ve mahrum bırakma” anlamında yorumlamışlardır. Buna göre bahçe sahipleri yoksulları mahrum bırakmak niyetiyle gitmişlerdi. Ancak Taberî, bu görüşün dil bakımından mümkün olmakla birlikte önceki âlimlerden bu şekilde açıklayan kimseyi bilmediğini söylemektedir.
Taberî’ye göre en doğru görüş, “hard” kelimesinin Arap dilinde bilinen anlamı olan “kastetmek ve yönelmek” anlamına alınmasıdır. Araplar “Falanca, falancanın kastettiği şeyi kastetti.” anlamında “harade harde fulân” derler. Bu sebeple ayetin anlamı: “Kendi aralarında kararlaştırıp gizledikleri bir işi gerçekleştirmek üzere, bunu yapabileceklerine inanarak erkenden yola koyuldular.” şeklindedir. Böylece onlar yoksulları mahrum bırakma planlarını gerçekleştirmeye kesin kararlı bir şekilde bahçelerine yönelmişlerdi.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…