O, gökte ilah olan ve yerde ilah olandır. Ve O, hüküm ve bilgi sahibidir.
Diyanet Vakfı
Gökteki İlah da, yerdeki İlah da Odur. O, hakimdir, her şeyi bilendir.
Kurtubi Tefsiri
O, gökte de ilâh olandır, yerde de ilahtır. O, Hakîm’dir, en iyi bilendir.
Bu, onların yüce Allah’ın ortağı ve evladı olduğu iddialarını yalanlamaktadır. Yani gökte de, yerde de ibadete layık olan, ibadet edilme hakkına sahib olan O’dur.
Ömer (radıyallahü anh) ve başkaları şöyle demiştir: Yani: “O semada olan, yerde ilâh olandır.” Böyle de okumuştur. Anlamı ise her ikisinde ma’bud olandır demektir.
O, İbn Mes’ûd’un ve başkalarının O semada da Allah’tır, yerde de Allah’tır” diye okumuş oldukları da rivâyet edilmiştir. Ancak bu, mushafın hattına uygun değildir.
“İlahtır” âyetinin merfu olması, hazfedilmiş bir mübtedanın haberi olduğundan dolayıdır. O semada olan. ilahtır, demektir. Bu açıklamayı Ebû Ali yapmıştır. Bunun hazfedilmesinin güzel olması, ifadenin uzamasından dolayıdır. Buradaki: ” …de: da’nın; Üzerinde, e, a” anlamında olduğu da söylenmiştir.
Yüce Allah’ın:
“Ve yemin olsun sizi hurma dallarında asacağım” (Ta-Ha, 20/71) âyetinin: “Hurma dalları üzerinde…” anlamında olması gibi. Burada da şu anlama gelir: Göklere ve yere kadir olan, gücü yeten O’dur.
“O Hakîm’dir, en iyi bilendir” âyetine dair açıklamalar daha önceden (el-Bakara, 2/32. âyet, 3. başlıkta) geçmiş bulunmaktadır.