Kim yüzünü Allah’a teslim ederse ve o güzel davranan olursa, o gerçekten kopmaz bir kulpa tutunmuştur. İşlerin sonu Allah’a varır.
Diyanet Vakfı
İyi davranışlar içinde kendini bütünüyle Allaha veren kimse, gerçekten en sağlam kulpa yapışmıştır. Zaten bütün işlerin sonu Allaha varır.
Kurtubi Tefsiri
Kim ihsan edici olduğu halde nefsini Allah’a teslim ederse, muhakkak sapasağlam olan kulpa tutunmuş olur. İşlerin akıbeti Allah’ındır.
“Kim ihsan edici olduğu halde nefsini Allah’a teslim ederse” Ona ihlâsla ibadet edip ihtâsla O’na yönelirse, demektir.
“İhsan edîci” kaydının sözkonusu edilmesi ise insansız ve kalbinde marifet bulunmaksızın yapılan İbadetin fayda vermeyeceğinden dolayıdır. Bunun bir benzeri de yüce Allah’ın:
“Kim mü’min olduğu halde salih ameller işlerse” (Tâ-Hâ, 20/112) âyetidir. Cibril hadisinde de şöyle denilmektedir: (Cebrâîl) Dedi ki: O halde bana ihsandan haber ver. Şöyle buyurdu: “Allah’a O’nu görüyormuşsun gibi ibadet etmendir. Sen O’nu görmüyorsan dahi, O seni görür. ” Buhârî, I, 27, IV, 1793; Müslim. I, 37, 39, 40; Ebû Dâvûd, IV, 223; Tirmizî, V, fi; Nesâî, VIII, 99. 102; İbn Mâce, I, 24, 25; Müsned, I, 27, 51, 52, 319
“Muhakkak sapasağlam olan kulpa tutunmuş olur.” İbn Abbâs dedi ki: Bu lâ İlahe illallahtır. Buna dair açıklamalar daha önceden el-Bakara Sûresi’nde (2/256. âyet, 2. başlıkta) geçmiş bulunmaktadır.
Ali b. Ebî Tâlib (radıyallahü anh), es-Sülemî ile Abdullah b. Müslim b. Yesar: “Kim… teslim ederse” diye okumuşlardır. en-Nehhâs; âyette bu şekildeki bir okuyuş daha çok bilinen bir okuyuştur, der. Nitekim yüce Allah bir başka yerde:
“De ki: Ben kendimi Allah’a teslim etmişimdir.” (Âl-i İmrân, 3/20) diye buyurmaktadır. “Kendimi Allah’a teslim etmişimdir” âyeti, ben ibadetimle yüce Allah’ı kastediyorum demektir. Bu durumda bu okuyuşun anlamı çokluk ifade eder. Şu kadar var ki; böyle bir kullanım “verdim” anlamındadır. Mesela; “Buğday için verdim, teslim ettim” denilir, Bununla birlikte; diye de kutlanılır. ez-Zemahşerî dedi ki: Ali b. Ebî Tâlib (radıyallahü anh) şeddeli olarak okumuştur. Mesela; İşini Allah’a teslim et” denilir. Eğer: Bu o halde ne diye: cer edatı ile teaddi etmiştir (geçiş yapmıştır) Halbuki yüce Allah’ın:
“Hayır kim… yüzünü Allah’a teslim ederse” (el-Bakara, 2/112) âyetinde “lâm” ile teaddi yapmıştır? diye sorarsan, şu şekilde cevab veririm: Bunun “lâm” ile birlikte taşıdığı mana şudur: O bizzat kendisi demek olan yüzünü yüce Allah’a salimen tahsis etmiştir. Yani yalnızca O’na ihlasla yönelmiştir. Bunun: “cer harfi ile anlamı, bir kimsenin, bir eşyayı birisine teslim etmesinde olduğu gibi, nefsini de ona teslim etmesi anlamına racidir. Maksat, yalnızca O’na tevekkül etmek, isleri O’na havale etmektir,
“İşlerin akıbeti” sonucu
“Allah’ındır.”