Rahman’a çocuk isnat etmelerinden ötürü.
Diyanet Vakfı
Rahmana çocuk isnadında bulunmaları yüzünden.
Kurtubi Tefsiri
Rahmân’a evlât İsnad ettiler diye.
“Rahmân’a evlâd isnâd ettiler diye” âyetindeki: Diye” lâfzı el-Ferrâ”ya göre nasb mahallindedir. Çünkü bu iddia ettiler diye ve iddia ettiklerinden dolayı anlamındadır. Buna göre bu, cer edatının düşmesi dolayısıyla nasb mahallindedir. el-Ferrâ”nın iddiasına göre el-Kisaî de şöyle demiştir; Bu bir cer edici takdiri ile cer mahallindedir.
İbnu’l-Mubarek şunu zikretmektedir: Bize Misâr, Vâsıl’dan anlattı. O Avn b. Abdullah’tan dedi ki: Abdullah b. Mes’ûd dedi ki: Dağ dağa: Ey filan, bugün senin yanından Allah’ı zikreden bir kimse geçti mi? diye sorar. Evet derse bundan dolayı sevinir. Sonra Abdullah; “Rahmân evlâd edindi dediler” âyetini okudu. (Avn) dedi ki: Sen onların yalan sözleri işittiklerini, buna karşılık hayırlı sözleri işitmediklerini mi zannedersin? Yine devamla dedi ki: Bana Avf, Ğalib b. Acıeb’ten anlattı. Dedi ki: Bana Mina mescidinde Şamlılardan bir adam anlattı. Dedi ki: Yüce Allah yeryüzünü, oradaki ağaçları yarattığında yeryüzünde ne kadar ağaç varsa Âdemoğulları o ağacın yanına gittiler mi, mutlaka ondan bir menfaat elde ededer ve o ağaçtan faydalanırlar. Yeryüzü ve ağaçlar, Âdemoğullarının günahkârları o pek büyük olan sözü söyleyînceye kadar yani: “Rahmân evlâd edindi” deyinceye kadar bu halde devam ettiler. Onlar bu sözü söyledikten sonra yeryüzü bundan ürperdi. Ağaçlar ise diken çıkardı.
İbn Abbâs dedi ki: Dağlar ve üzerinde bulunan ağaçlar, denizler ve İçinde bulunan balıklar bu sözden ürperdiler. İşte bundan dolayı balıklarda ve ağaçlarda dikenler oldu.
Yine İbn Abbâs ve Ka’b dediler ki: Gökler de, yer de, dağlar da bundan dolayı dehşete kapıldılar. Bütün mahlukat da aynı şekilde. Yalnız insanlar ve cinler müstesna. Bütün yaratıklar neredeyse yok olacaklardı. Melekler bu işe çok öfkelendiler. Cehennem alev aldı, ağaçlar diken yaptı. Yeryüzü karardı ve kuraklaştı. (Bunlar) günahkârlar; Allah evlâd edindi dedikleri zaman oldu.
Muhammed b. Ka’b dedi ki: Allah’ın düşmanları neredeyse başımıza kıyâmetin kopmasına sebeb olacaklardı. Çünkü yüce Allah şöyle buyurmaktadır:
“Bundan dolayı nerdeyse gökler çatlayacak, yer yarılacak ve dağlar parçalanıp dağılarak yıkılacak. Rahmâna evlâd isnad ettiler diye.”
İbnu’l-Arabî dedi ki: O doğru söylemiştir, Çünkü bu gerçekten daha önceden kaza ve kaderin hakkında geçmiş olduğu bir sözdür. Eğer şanı yüce ve mübarek olan yüce yaratıcı, kâfirin küfründen zarar görmeyen, mü’minin İmâm dolayısıyla yücelrneyen, kâfir mülkünü eksiltmediği gibi, mü’minin de mülkünde bir şeyler arttırması,söz konusu olmamış olsaydı, dillerden böyle bir söz de dökülmezdi. Fakat o Kuddûs, Hakîm ve Halîm’dir. Artık bundan sonra batılcıların neler söylediklerine aldırış bile etmez.